ReportageBiden in South Carolina

Biden vecht in South Carolina voor zijn enige kans. ‘Bernie heeft hem gedwongen op zoek te gaan naar nieuwe stemmers’

Joe Biden begroet supporters in North Charleston, South Carolina. Biden heeft hier een goed resultaat nodig om in de race voor het presidentschap te blijven.Beeld EPA

In South Carolina moet Joe Biden zien te bewijzen dat zijn vriend-van-Obama-strategie werkt om presidentskandidaat te worden. Of dat werkt, is de vraag. 60 procent van de Democratische stemmers hier is zwart. Een kiezer: ‘Het idee dat wij één blok zijn, een groep mensen die allemaal hetzelfde denken, vind ik eerlijk gezegd een belediging.’

‘Het is dit jaar compleet anders’, zegt Louis Smith, terwijl hij een doos appelen van een pick-up truck tilt en naar de keuken sjouwt van zijn buurtcentrum in North-Charleston, een zwarte stad in South Carolina. Joe Biden is net vertrokken, in een karavaan van geblindeerde SUV’s, en campagnejournalisten op jacht naar een quote. ‘De Democraten hebben nooit de noodzaak gevoeld om naar ons toe te komen. Ze gingen alleen naar onze lokale politici en naar onze dominees, en ze dachten: we hoeven niet naar de mensen, die volgen wel. Nu snappen ze dat dat niet genoeg is.’

En dus kwam Joe Biden ineens langs, maandagochtend, aan het begin van de week die zaterdag eindigt met de voorverkiezingen in deze staat. Na drie keer op grote achterstand van de progressieve Bernie Sanders te zijn geëindigd, vecht de voormalige vice-president in South Carolina voor zijn laatste kans, of beter gezegd, zijn enige kans: hier, in een staat waar 60 procent van de Democratische stemmers zwart is, moet hij zien te bewijzen dat zijn vriend-van-Obama-strategie werkt en dat zwart Amerika hem de beste kandidaat vindt om president te worden.

Of preciezer: dat er voldoende zwarte Amerikanen zijn die dat vinden.

Want terwijl vier jaar geleden bijna alle Afro-Amerikanen nog min of meer automatisch op Hillary Clinton stemden, die andere erfgenaam van Obama, kan Biden daar niet meer op rekenen. Die tijden zijn voorbij, zeggen ze hier. ‘Het idee dat we één blok zijn, een groep mensen die allemaal hetzelfde denken, dat vind ik eerlijk gezegd een belediging’, zegt Lisa Bend, die als vrijwilliger in het buurthuis werkt. ‘Ze moeten ons als individuen behandelen. We hebben allemaal onze eigen ideeën.’

Dossier Alles wat je moet weten over de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Mac&cheese

Smith zet de doos in de keuken, waar een legertje dames, het haar in de lak of in kordate krullen, de appels en uien en enorme pizza’s en mac&cheese over andere dozen verdeelt, klaar voor buurtbewoners die ze straks komen ophalen. Midden in de stad zitten we in een soort woestijn: binnen een straal van vijf kilometer is geen supermarkt te vinden. Wie geen auto heeft, zit zonder eten. Alleen de drank- en tabakswinkels zijn te belopen.

‘Nu de kandidaten hier komen, kunnen we ze dwingen onze problemen onder ogen te zien’, zegt Smith. Tulsi Gabbard en Tom Steyer zijn ook al langs geweest. Bernie Sanders komt nog.

De gegroeide Democratische aandacht voor de gemeenschap is deels aan Sanders te danken, denkt Smith. Nu die grote aanhang heeft verworven onder jonge zwarte Amerikanen, met zijn grassrootsbeweging gericht op de economische achterstanden, heeft dat met name Biden wakker geschud. De verdedigingsmuur van zwarte kiezers die hij in het zuiden zag, is aan het afbrokkelen. ‘Bernie heeft hem gedwongen te werken voor zijn stemmen’, zegt Smith. ‘En ook op zoek te gaan naar nieuwe stemmers. De gebruikelijke opkomst van 25 procent is niet genoeg om te winnen.’

Biden tijdens een kerkdienst in South Carolina.Beeld Reuters

Voedselwoestijn

Biden heeft hier net pardoes een nieuw plan gelanceerd: nieuwe regels om huurders te helpen. Want voedselwoestijn of niet, ook huisvesting is een groot probleem. Door de instroom van rijke witte noorderlingen in de historische villa’s van Charleston trekken de rimpelingen van de gentrificatie ook door North-Charleston. Het aantal huisuitzettingen hier is het hoogst in het land. Daar wil Biden een einde aan maken, met huursubsidie en vervolging van roofbanken.

‘Het is on-Amerikaans dat je veertig uur per week werkt maar dat dat niet genoeg is om je woning te betalen!’, zegt Biden. De aanwezigen, wat vrijwilligers en wat lokale politici, klappen beleefd – en dan heeft Biden zijn zonnebril alweer op, en weg is hij.

‘Het is goed dat hij langskwam, maar het was toch mooi geweest als hij iets had gedoneerd’, zegt Smith.

Sporthal

Die avond spreekt Biden onder de opgehesen basketbalborden in de sporthal van de universiteit van Charleston. De zaal is voor hooguit drie kwart gevuld, de meeste aanwezigen zijn welgesteld en middelbaar en wit, en de universitaire big band speelt, ondanks het koper, geen muziek waarvan mensen gaan bewegen. 

Zijn we hier in het zuiden? Waar is de zwarte muur die Biden nodig heeft? Hier geen verwachtingsgvol geroezemoes, niet de anticiperende opwinding die bij Sanders, Buttigieg en Warren knispert – in de stilte tussen de liedjes waarmee het wachten wordt gevuld, is zelfs het vingerknippen van de dirigent te horen.

Pas als de zwarte campagneleider Symone Sanders de zaal heeft toegeschreeuwd – Are you with me? ARE YOU WITH ME? – komt die genoeg tot leven om Biden binnen te laten komen, in zijn blauwe pak, met zijn boord open, gebruind en met zilveren haren, een kapitein op zoek naar een schip.

‘Het begint allemaal hier in South Carolina!’, zegt hij, alsof de presidentsrace niet allang begonnen is. ‘Dit is eindelijk een staat die op Amerika lijkt!’

Favoriet Met drie overwinningen op rij in de Democratische voorverkiezingen is Bernie Sanders de absolute favoriet voor de nominatie.

Harder schreeuwen

Misschien dat het geluid harder weerkaatst tegen de kale muren, waar behalve de Amerikaanse vlag slechts twee Biden-banieren zijn opgehangen, maar hij lijkt harder te schreeuwen dan begin deze maand in Iowa. Folks, zegt hij, of Here’s the deal, of Guess what. En dan komt er een anekdote, maar die is nooit om te lachen, ook niet als hij het heeft over de tijd ‘toen wij president waren’. ‘Geen grap’, zegt hij een paar keer, ‘geen grap!’

Biden valt Sanders, de koploper in de race, geen moment aan, een tactiek die de andere kandidaten in deze fase van de race toepassen in een ultieme poging hun achterstand in te lopen. Biden probeert zich vooral presidentieel te laten zien, en dat blijft zijn grootste troef. Dit is een man die vanaf dag één president kan zijn, zo valt ook hier te horen. Of: dit is de enige die Trump kan verslaan. 

‘Ik kon niet wachten tot hij zich kandidaat stelde’, zegt Kim Jones, een zwarte huisbaas in Charleston (die wel moet lachen als ze hoort van Bidens plan om huurders te beschermen). ‘Hij heeft nog steeds veel steun hier. Hij is gekwalificeerd. Hij was met Obama.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden