nieuws

Biden stopte tweede luchtaanval op het laatste moment, om burgerdoden te voorkomen

President Biden stopte vorige week op het laatste moment een tweede bombardement in Syrië, omdat er mogelijk burgerdoden zouden vallen. Een half uur voor twee F-15’s een doelwit van door Iran gesteunde milities zouden bestoken, liet Biden de gevechtsbommenwerpers plotseling terugkeren.

Satellietbeeld van het gebied in Syrië na de raketaanval van de VS.  Beeld EPA
Satellietbeeld van het gebied in Syrië na de raketaanval van de VS.Beeld EPA

De president greep in, zo bevestigen diverse Amerikaanse media, nadat een drone had laten zien dat een vrouw en twee kinderen op de binnenplaats van het doelwit waren verschenen. Nadat nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan hem hierop wees, schrapte Biden het bombardement.

De tweede aanval maakte deel uit van een Amerikaanse vergelding van raketaanvallen van sjiitische milities in Irak op bases waar militairen van de VS zijn gelegerd. Het Pentagon maakte toen bekend dat F-15’s slechts één doelwit hadden gebombardeerd. Een logistieke post van de milities in Oost-Syrië werd toen bestookt met hightech-bommen.

Een dag later bevestigde een Amerikaanse functionaris tegenover CNN dat ook een tweede bombardement was gepland maar dat deze werd afgezegd omdat burgers zouden worden gedood. Dat Biden echter persoonlijk ingreep in de Situation Room, het crisiscentrum van het Witte Huis, was tot nu toe echter onbekend. Ook dat het ging om een vrouw en twee kinderen is nieuw.

Wat vorige week het tweede Amerikaanse doelwit was, is niet bekend. Het eerste doelwit bij het stadje Abu Kamal, nabij de grens met Irak, werd getroffen door zeven precisiebommen. Uit satellietbeelden van de plek blijkt dat het bewust om een beperkte aanval ging. Gebouwen vlakbij het doelwit werden niet vernietigd door de F-15’s. Na het bombardement liet Washington Iran in een vertrouwelijke boodschap weten dat de VS de situatie niet verder wilden laten escaleren.

Drone-aanvallen aan banden

President Obama, onder wie Biden acht jaar vicepresident was, werd volop bekritiseerd door onder andere mensenrechtengroepen over de burgerdoden die vielen bij Amerikaanse bombardementen. Obama voerde direct na zijn aantreden met name de aanvallen met Predator-en Reaperdrones fors op in Irak en Afghanistan. In de media maar ook van tegenstanders kreeg hij de bijnaam ‘de dronepresident'.

Dat Biden mogelijk behoedzamer wil optreden om burgerdoden te voorkomen, blijkt ook uit een besluit om drone-aanvallen en commando-operaties, buiten de ‘oorlogslanden’ Syrië en Afghanistan, voorlopig even aan banden te leggen. De CIA en het Pentagon moeten nu eerst toestemming vragen van het Witte Huis, zo werd donderdag bekend, voor ze in landen als Jemen en Somalië willen toeslaan.

Dit is een breuk met het beleid van de regering-Trump, die de krijgsmacht en de CIA juist grotere armslag had gegeven om zelf te beslissen over de uitschakeling van terreurverdachten. Het Witte Huis onderzoekt nu of dit beleid plaats moet maken voor nieuwe richtlijnen, die onder andere moeten voorkomen dat onnodig veel onschuldige burgers omkomen bij de aanvallen.

Twijfels Trump

Trump vond dat het leger en de CIA, die sinds 2001 een grote rol speelt bij de drone-operaties tegen onder andere Al Qaida, niet aan banden moesten worden gelegd om terreurverdachten te doden. Enkele maanden na zijn aantreden gaf Trump als eerste president toestemming om de zwaarste bom in het Amerikaanse arsenaal, de bijna 14 duizend kilo zware MOAB, in te zetten. Dit was in Afghanistan.

Trump schroomde echter ook niet, net zoals Biden nu, om in te grijpen als hij twijfels had. Zo blies hij in 2019 op het laatste moment een vergeldingsaanval op Iran af, nadat Teheran een Amerikaanse Global Hawk-drone boven de Perzische Golf had neergehaald. Het was voor het eerst dat een land Amerika’s duurste en grootste drone uit de lucht wist te schieten.

Zo’n tien minuten voor een aanval met onder andere Tomahawk-kruisraketten op Iraanse militaire installaties, zag hij af van de vergelding. ‘Ik vroeg hoeveel doden er zouden vallen’, twitterde Trump een dag later. ‘Het antwoord van een generaal was honderdvijftig. Het stond niet in verhouding tot het neerhalen van een onbemande drone. Ik heb geen haast.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden