Nieuws

Biden sluit langere aanwezigheid VS niet uit, verzet verzamelt zich in Panjshir

De VS liggen op ramkoers met de Taliban door president Bidens uitspraak dat de Amerikanen in Afghanistan zullen blijven tot al hun burgers zijn geëvacueerd. De vraag is of de Taliban, die donderdag de VS arrogant noemden, dat zullen accepteren.

De Amerikaanse president Biden Beeld REUTERS
De Amerikaanse president BidenBeeld REUTERS

De uitspraak van Biden zal niet goed zijn gevallen bij de Taliban, die zich tegelijk zorgen moeten maken dat het verzet tegen hun machtsovername groeit. Een dag na demonstraties in Jalalabad riep Ahmad Massoud, zoon van een belangrijke mujahedinleider tegen de Russen, op tot een opstand tegen de Taliban. Hij vroeg de VS om snel militaire steun te verlenen. In Kabul en Asadabad trotseerden bewoners donderdag de Talibanstrijders en betoogden ze tegen de beweging, zwaaiend met de Afghaanse vlag.

Biden liet in Washington en Kabul veel wenkbrauwen fronsen met zijn uitspraak dat de evacuatiemissie na 31 augustus, als alle Amerikaanse militairen moeten zijn teruggetrokken, mogelijk nog zal voortduren. De president zei dat de 3.500 militairen op de luchthaven zullen blijven tot alle Amerikaanse burgers zijn geëvacueerd die weg willen. Er zijn naar schatting zo’n vijftienduizend Amerikanen in het land, onder wie velen van Afghaanse afkomst.

Volgens het vredesakkoord met de Taliban moesten de Amerikaanse soldaten al in mei het land hebben verlaten, maar Biden verschoof dit naar 31 augustus. ‘Als er nog Amerikaanse burgers zijn, zullen we blijven tot we ze allemaal uit het land hebben gekregen’, aldus Biden tegen ABC News. ‘We zullen alles doen wat in onze macht ligt om alle Amerikanen en onze bondgenoten eruit te krijgen. De Amerikanen moeten begrijpen dat we gaan proberen het voor 31 augustus voor elkaar te krijgen.’

‘Arrogante wereldmacht’

De VS willen binnenkort elke dag zo’n vijfduizend tot negenduizend burgers evacueren vanuit Kabul. Maar de vraag is of dat haalbaar is. Een groot probleem is dat veel Amerikanen, buitenlanders en Afghanen, moeite hebben de luchthaven te bereiken. Tot donderdag hadden de VS en andere landen, waaronder Nederland, zo’n achtduizend van hun burgers en vroegere Afghaanse medewerkers weggevlogen.

Talibanstrijders hebben controleposten opgericht bij de luchthaven en traden woensdag hard op tegen burgers, voornamelijk Afghanen, die het vliegveld wilden bereiken. De Amerikaanse ambassade in Kabul verzoekt Amerikanen niet meer op eigen houtje naar de luchthaven te komen, tenzij ze bericht hebben gehad dat ze zullen worden geëvacueerd.

De Taliban, die de evacuatie-operatie voorlopig tolereren, hebben nog niet gereageerd op Bidens uitspraken. Een langere aanwezigheid van de Amerikaanse militairen in Kabul kan echter hun pogingen frustreren om de macht over het land te consolideren.

Op donderdag, tijdens de viering van Onafhankelijkheidsdag, haalden ze uit naar de VS. ‘Met ons jihadistische verzet dwongen we een arrogante wereldmacht, de VS, zich terug te trekken uit ons heilige gebied’, aldus de militante beweging in een verklaring.

Verzet in Panjshir

Een langer verblijf van de Amerikaanse soldaten kan ook tegenstanders van de Taliban aanmoedigen om in verzet te komen. Verzetsleiders verzamelen zich nu in het noordelijke Panjshir, de enige provincie die nog niet in handen is handen van de Taliban. Op video’s is te zien dat soldaten van het verslagen Afghaanse leger met hun pantserwagens en humvees het gebied binnentrekken.

De provincie was het bolwerk van Ahmad Shah Massoud, de vroegere guerrillaleider en voorman van de Noordelijke Alliantie. Dit verbond verdreef in 2001 met Amerikaanse hulp de Taliban uit Kabul. Massoud werd vlak voor 9/11 vermoord. Behalve Massouds zoon, nam ook de verdreven vice-president Amrullah Saleh deel aan het verzetsoverleg. Saleh riep de Afghanen begin deze week op in opstand te komen tegen de Taliban.

null Beeld

Massoud deed donderdag een beroep op de regering-Biden om hem militair te steunen. ‘Ik sta klaar om in de voetsporen van mijn vader te treden, met mujahedinstrijders die bereid zijn om opnieuw de Taliban aan te pakken’, aldus Massoud in een opiniestuk in de Washington Post. Volgens hem zouden onder andere elite-eenheden van het leger naar Panjshir trekken om het verzet te steunen.

‘Weet dat miljoenen Afghanen jullie waarden delen’, aldus Massoud tegen de VS. ‘We hebben zo lang gevochten voor een open samenleving, waar meisjes dokter kunnen worden, onze pers vrijuit kan berichten, onze jongeren kunnen dansen en naar muziek kunnen luisteren of voetbalwedstrijden kunnen bijwonen in de stadions die ooit door de Taliban werden gebruikt voor openbare executies – en misschien binnenkort weer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden