Biden sleept coronapakket van 1.900 miljard op het nippertje door de Senaat

Met een economisch stimuleringspakket van 1.900 miljard dollar, dat zaterdag met 50-49 door de Amerikaanse Senaat is goedgekeurd, heeft president Joe Biden zijn eerste grote wet (bijna helemaal) te pakken.

De Amerikaanse president reageert zaterdag in het Witte Huis op de goedkeuring van het ‘coronapakket’ van 1.900 miljard dollar: ‘Het was niet altijd fraai, maar het was zo verschrikkelijk nodig.’ Achter Biden vicepresident Kamala Harris.  Beeld Samuel Corum / Getty Images
De Amerikaanse president reageert zaterdag in het Witte Huis op de goedkeuring van het ‘coronapakket’ van 1.900 miljard dollar: ‘Het was niet altijd fraai, maar het was zo verschrikkelijk nodig.’ Achter Biden vicepresident Kamala Harris.Beeld Samuel Corum / Getty Images

Het geld is niet alleen bedoeld om covid-gaten te dichten maar ook als sociaal vangnet in het algemeen – zo zal de kinderbijslag, een Amerikaanse primeur, de kinderarmoede moeten halveren.

Het zogeheten American Rescue Plan moet nog terug naar het Huis van Afgevaardigden, omdat de Democraten een belangrijk element hebben laten vallen ten opzichte van het voorstel dat eerder door die kamer werd goedgekeurd: een hoger minimumloon. Maar als de progressieven knarsetandend met die concessie instemmen en Biden de wet vervolgens ondertekent, dan zullen de Democraten voor het eerst gebruikmaken van het feit dat zij sinds januari de macht in handen hebben in zowel het Witte Huis, als het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Niet alleen de overwinning van Biden was hiervoor essentieel, maar ook de winst in Georgia, begin januari, toen de Democraten daar twee Senaatszetels veroverden.

‘Ik kan vandaag zeggen dat we weer een reuzenstap hebben gezet om onze belofte in te lossen, dat we hulp zouden sturen’, zei Biden zaterdag vanuit het Witte Huis. ‘Het was niet altijd fraai, maar het was zo verschrikkelijk nodig.’

Genoeg

Geen enkele Republikein stemde voor het voorstel. Onder Trump deelden de Republikeinen nog grif covid-steun uit, maar nu vinden ze het genoeg geweest. Oppositieleider Mitch McConnell noemde het pakket ‘buiten alle proporties’, omdat het einde van de pandemie al in zicht is en het geld in zijn ogen dus niet meer nodig is. Hij hekelde het feit dat nog geen tien procent van het totale bedrag bedoeld is voor de gezondheidszorg.

Dat klopt: een groot deel van het pakket heeft een sociaal-economische bestemming. Amerikanen die 80 duizend dollar of minder verdienen krijgen ieder 1.400 dollar, kinderen ook. Een gezin van vier krijgt dus 5.600 dollar. De uitkering voor werklozen van 300 dollar per maand wordt tot september verlengd. Daarnaast komt er een kinderbijslag van 300 dollar per kind, wordt Obamacare uitgebreid en betaalbaarder gemaakt, wordt het programma van voedselbonnen uitgebreid en komt er huurbijstand. Ook krijgen steden en staten die hard door covid zijn getroffen extra geld van de federale overheid.

Zo had Biden het ook bedoeld: als een wet die het sociale vangnet moet vergroten. Hij ziet zichzelf graag in de traditie van Franklin D. Roosevelt, de president die in de crisisjaren '30 de sociale zekerheid invoerde.

Eenzijdig

De Republikeinen wrijven Biden aan dat het een eenzijdig plan is, omdat het slechts steun heeft van één partij – terwijl Biden tijdens zijn campagne en inaugurele rede steeds heeft beloofd dat hij het land weer bijeen zou brengen. Biden ziet dat anders: hij wijst erop dat het pakket de steun heeft van zo’n zeventig procent van de bevolking, en daarom getuigt van ‘ongekende eenheid’.

Toch leidde het wetsvoorstel ook tot nieuwe verdeeldheid, juist binnen de Democratische partij. Er werd vrijdagnacht twaalf uur lang intern gesteggeld over de hoogte en duur van de werkloosheidsuitkering. Eén senator, de conservatieve Democraat Joe Manchin uit West-Virginia, lag langdurig dwars, en kreeg uiteindelijk gedaan dat de uitkering niet werd verhoogd. Een dag eerder stemden acht Democraten tegen een motie van Bernie Sanders om het minimumloon te verdubbelen naar 15 dollar per uur. De beelden van de Democratische Senator Krysten Sinema uit Arizona, die zich met een hupsje en de duim omlaag koket afkeerde van de verhoging, wekten de woede van progressieven, voor wie dit een van de belangrijkste verkiezingsbeloften was. Voor hen voelt de wet, ondanks het vele geld voor de Amerikaanse onder- en middenklasse, daarom toch als mislukking.

Het toont aan hoe fragiel de Democratische macht in de Senaat is. Omdat voor normale wetgeving zestig van de honderd stemmen vereist zijn (dit om een zogeheten ‘filibuster’ te overwinnen, een retorische blokkade van een wetsvoorstel), hadden de Democraten gekozen voor een alternatieve route, via de begroting. Voor deze ‘budget reconciliation’ is slechts een gewone meerderheid nodig – en in een 50-50 verdeelde Senaat geeft dan de stem van vicepresident Kamala Harris de doorslag (wat zaterdag niet nodig was, omdat één Republikeinse senator afwezig was). Maar ook die gewone meerderheid kan dus door één dwarsligger, zoals Manchin, in gevaar worden gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden