Nieuws

Biden maakt zich op voor erkenning Armeense genocide (als eerste Amerikaanse president ooit)

De VS staan op het punt om de moord en deportatie van honderdduizenden Armeniërs tijdens de Eerste Wereldoorlog officieel te erkennen als genocide. Daarmee zou Joe Biden de eerste Amerikaanse president zijn die de dood van de Armeniërs bestempelt als volkerenmoord.

President Joe Biden.  Beeld EPA
President Joe Biden.Beeld EPA

Regeringsbronnen bevestigen het opmerkelijke voornemen van Biden tegenover diverse Amerikaanse media. Deze stap zal zeker tot woedende reacties leiden van Turkije, dat ontkent dat ten tijde van het Ottomaanse Rijk vanaf 1915 sprake is geweest van een genocide op de Armeense bevolking.

De erkenning van Biden, die zaterdag wordt verwacht tijdens de jaarlijkse internationale herdenking van de slachtoffers, is een breuk met het Amerikaanse beleid tot nu toe. Voorgaande Amerikaanse regeringen en presidenten vermeden voortdurend het woord genocide officieel in de mond te nemen, onder andere om Navo-bondgenoot Turkije niet voor het hoofd te stoten.

Wel heeft de Amerikaanse Senaat twee jaar geleden een resolutie aangenomen waarin de dood van naar schatting 1,5 miljoen Armeniërs genocide werd genoemd. In het Congres roepen Democraten en Republikeinen al jaren om de erkenning van de gruwelijkheden als volkerenmoord. In zijn verkiezingscampagne beloofde Biden hiertoe te zullen overgaan. Ook de Tweede Kamer noemde de slachtingen in 2018 overigens genocide, maar het kabinet weigert dit over te nemen.

Verslechtering

Sommige regeringsfunctionarissen zeggen dat Biden zich nog tot op het laatste moment bedenken vanwege de gespannen relatie met Ankara. Turkije is nog niet officieel op de hoogte gesteld van de ongekende Amerikaanse stap. De Turkse president Erdogan heeft telkens hard uitgehaald naar landen die eerder al spraken van genocide.

De relatie tussen de VS en Turkije is de afgelopen jaren verslechterd, onder meer vanwege de aankoop door Ankara van het Russische antiraketsysteem S-400. Zowel het ministerie van Buitenlandse Zaken als Bidens woordvoerder Jen Psaki weigerde woensdag in te gaan op de verklaring die de president zaterdag zal afleggen. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu waarschuwde de VS dinsdag dat een Amerikaanse erkenning van genocide de relatie met Ankara op het spel zal zetten

‘Als de Verenigde Staten de betrekkingen willen verslechteren, dan is dat hun beslissing’, aldus de bewindsman tegen een Turkse zender. Turkije ontkent niet dat veel Armeniërs indertijd zijn omgekomen, maar zegt dat van een georganiseerde volkerenmoord geen sprake was. Volgens de Turken zijn de Armeniërs omgekomen bij de strijd het Ottomaanse leger. Ook betwisten de Turken dat er 1,5 miljoen mensen omkwamen.

Onder druk

Biden staat al sinds zijn aantreden onder druk, onder meer van partijgenoten, om zijn verkiezingsbelofte in te lossen. Als hij president zou worden, zo gaf hij tijdens zijn campagne te kennen, zou hij een motie van het Congres steunen waarin de misdaden tegen de Armeniërs worden erkend als genocide. Vorig jaar april, op de internationale jaarlijkse herdenkingsdag van de Armeense Genocide, benadrukte de Democraat al dat ‘zwijgen neerkomt op medeplichtigheid’.

Meer dan honderd Democratische en Republikeinse Congresleden riepen de president woensdag in een brief op om de herdenkingsdag zaterdag aan te grijpen om de volkerenmoord officieel te erkennen. ‘Het beschamende stilzwijgen van de Amerikaanse regering over de Armeense genocide duurt te lang en daar moet een einde aan komen’, aldus de parlementariërs. ‘We raden u aan om uw verplichtingen na te komen en de waarheid te spreken.’

Ook hekelden de Congresleden de voortdurende Turkse ontkenning dat er sprake zou zijn geweest van een genocide. ‘Het historische feit van wat er een eeuw geleden gebeurde, staat niet ter discussie’, betogen de parlementsleden. ‘De massaslachting is destijds door Amerikaanse diplomaten gedocumenteerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden