'Bidden voor oorlog is vorm van ketterij'

Adrianus kardinaal Simonis (72) is aartsbisschop van Utrecht en voorzitter van de Nederlandse Bisschoppencon & ferentie...

- De r.k. kerk was tegen de oorlog in Irak. Nu zitten we er midden in. Hoe nu verder?

'Het standpunt is hetzelfde gebleven. De oorlog is begonnen en lijkt onomkeerbaar. Ik zeg lijkt, want ik ben het eens met wat ex-premier Lubbers erover zei: er moet bemiddeling komen via de Verenigde Naties. Dat is in de gegeven omstandigheden de beste weg.

'Anders kan die oorlog nog maanden duren, met alle onschuldige slachtoffers van dien. Ik vraag me af, zijn alle politieke mogelijkheden wel uitgebuit? Resolutie 1441 is door de Amerikanen en de Engelsen eenzijdig geïnterpreteerd, dat geldt ook voor het begrip serious consequences. Ik ben ervoor de zaak terug te brengen bij de VN: eerst bemiddeling en dan een vredesmacht.'

- Heeft u begrip voor het feit dat Balkenende een andere dan een louter morele afweging moest maken?

'Dan kom je in de politiek, ik ben een man van de kerk. Natuurlijk moeten wij de eigen afweging van de premier respecteren. Dat neemt niet weg dat iedere politicus een zware verantwoordelijkheid heeft. De bezwaren wegen zwaar, die worden gedeeld door de bevolking. Kijk naar Duitsland en België. Die maken ook deel uit van het Atlantisch bondgenootschap. Dat hoeft niet automatisch te leiden tot politieke of militaire steun.'

- Overziet u de consequenties van uw pleidooi voor bemiddeling, namelijk gezichtsverlies voor de VS en Saddam als de morele overwinnaar?

'Deze oorlog is een kwestie van morele zwakte, niet van kracht. Voor een morele overwinning moet je wel moraal hebben. Ik houd staande dat die oorlog niet noodzakelijk is. Nu al zijn er talloze onschuldige slachtoffers, dan moet je toch alles in het werk te stellen om de morele kracht op te vijzelen.

'In Bagdad is de nuntius als laatste ambassadeur, en de paus wil dat hij blijft. Voor openlijke en geheime diplomatie in dienst van de vrede. In het algemeen is de houding van de kerk tegenover oorlog altijd zeer gereserveerd geweest. Sinds Augustinus zijn er al criteria ontwikkeld voor een rechtvaardige oorlog. Een verdedigingsoorlog, proportionaliteit. Daaraan voldoet deze oorlog niet.'

- Hoeveel divisies heeft de paus?

'Zoveel als er bewust gelovige mensen zijn. De kerk beschikt niet over materiële oorlogsmiddelen.

'Wel over de kracht van het gebed. Bewust gelovige katholieke mensen, die volgens het geloof leven en constant bidden voor gerechtigheid en vrede.'

- Er zijn in Amerika nogal wat mensen die voor de oorlog bidden.

'Nou, dan zit je verkeerd. Kardinaal Ratzinger heeft daarover prachtige dingen gezegd: ''God betekent verzoening en vrede, Hij moet worden gezien als iemand die eenheid wil brengen tussen de mensen en niet als iemand die verdeeldheid zaait en geweld rechtvaardigt.''

'Op basis daarvan kun je zeggen dat bidden voor een oorlog een vorm van ketterij is. We moeten natuurlijk ongelooflijk oppassen dat we dit niet tot een religieus conflict maken. Dat is het niet. Aan het contact met de islam wordt sinds het Tweede Vaticaans Concilie heel hard gewerkt. Ook lokaal, ook in Nederland.

'De moeilijkheid is vaak dat de moslimwereld enorm verdeeld is; je weet niet met wie je moet praten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden