Bidden en biechten

Het ad limina-bezoek van de Nederlandse bisschoppen aan het Vaticaan de afgelopen week, stond voor het episcopaat in het kader van hoop en vrees....

In een somber, maar realistisch rapport aan Rome, gaven de bisschoppen aan dat de polarisatie die de kerk in Nederland sinds decennia teistert, nog lang niet over is.

Er zijn nog veel oude wonden en de verschillende stromingen in de kerk beschouwen elkaar meer als vijanden dan als broeders en zusters in het geloof. Ook de Nederlandse bisschoppen onderling zijn verdeeld.

Op zichzelf is dat al voldoende om pogingen tot evangelisatie in de kiem te smoren. Het waren pogingen die het Vaticaan vijf jaar geleden aanmoedigde, gezien het feit dat Nederland missieland was geworden. Maar de verdeeldheid stond en staat een herevangelisatie in de weg. De kloof tussen delen van het episcopaat en kerkvolk is nog levensgroot.

De vrees dat het alleen maar slechter kan gaan met de kerkprovincie is dus niet zonder gronden. De bisschoppen geven in het rapport echter nauwelijks aan waarop zij hun hoop vestigen. Het is alom crisis en alleen het gebed lijkt oplossing te bieden.

Van Vaticaanse zijde hebben de bisschoppen nauwelijks hulp gekregen. De tekst van de paus ging voorbij aan de situatie waarin de kerkprovincie verkeert.

Zo kwamen dialoog en polarisatie niet ter sprake. Het Vaticaan kwam met een berustend document dat steeds op hetzelfde aambeeld hamerde: meer bidden en meer biechten zijn de Vaticaanse oplossingen voor alle problemen.

Dat is een teleurstellende visie. Even teleurstellend waren de harde woorden waarbij monseigneur Cassidy, hoofd van de pauselijke raad, ter bevordering van de eenheid der christenen tijdens een gesprek met de bisschoppen aangaf dat het Vaticaan nooit intercommunie zal toestaan.

Juist ook in Nederland is intercommunie, de deelname aan de communie door niet-katholieken, ondanks het verbod van Rome vrijwel overal praktijk geworden. Hoewel het Vaticaan met recht kan beweren dat aan geloofsregels niet valt te tornen, weten theologen, kerkjuristen en sommige bisschoppen dat die regels een historische context hebben en er een ruimere interpretatie mogelijk is dan het Vaticaan nu doet voorkomen.

Het is zeer de vraag of de Nederlandse kerkprovincie de diepe identiteitscrisis waarin zij volgens de paus verkeert, met dit soort zekerheden zou kunnen doorstaan. De kloof tussen katholieken en haar leiders lijkt intussen zo groot geworden dat Rome zich net zo goed op de maan kan bevinden.

Dat is voor de bisschoppen misschien een sombere constatering maar wel een realistische.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden