Bhutanen moeten nog wennen aan democratie

De laatste premier onder de afgetreden vorst Jigme lijkt aan het langste eind te trekken in de nieuwe democratie Bhutan....

Van onze correspondent Wilma van der Maten

Op haar versleten gympies schuifelt de 76-jarige Tsering over het wiebelige houten bruggetje dat boven de rivier hangt. Sinds vanochtend zes uur is ze al onderweg naar het stemlokaal. Ze had met een van de busjes kunnen meegaan die door de overheid beschikbaar zijn gesteld.

Maar zoals veel mensen van haar generatie, heeft ze nog nooit in een auto gezeten. Ze had ook per post kunnen stemmen. Maar Tsering wil er absoluut zeker van zijn dat haar stem wordt uitgebracht.

‘Niet omdat ik geloof in al die moderne veranderingen’, zegt ze hijgend. Ze rust even uit op haar wandelstok. ‘Maar omdat de koning heeft gezegd dat we moeten stemmen.’ Langzaam beklimt ze de berg waar, helemaal boven, het stemlokaal is gevestigd.

In twee keurige rijen staan de kiezers opgesteld. Mannen in hun Gho, jurken tot op kniehoogte, en vrouwen in een Kera, een lange geweven rok en een zijdenachtig bloesje. Een oude man stopt een betelnoot in zijn mond. Het oranje sap druipt langs zijn kin en kleurt zijn tanden en mond oranje.

‘Ik ga op de partij van de premier stemmen’, zegt hij fluisterend over de Partij voor Eenheid en Harmonie van ex-premier Jigmi Y Thinley. ‘Omdat iedereen in mijn dorp dat doet. Hij is een goede man. We vertrouwen hem.’ Toch had hij liever, zoals de meeste Bhutanen, gezien dat de oude koning was aangebleven.

Prins Dasho Palsor Dorji, een neef van de voormalige koning, begrijpt de gevoelens van de Bhutanen. Maar een absolute vorst past volgens hem niet meer in deze tijd. ‘Mijn neef had een vooruitziende blik. Hij droeg liever de macht over nu Bhutan stabiel is. Vroeg of laat zou het volk die hebben opgeëist.’

Hij verwijst naar Nepal waar de maoïstische oppositie eist dat het koningshuis verdwijnt en het land een republiek wordt. Dorji vertelt dat steeds meer jongeren in het Westen studeren en met nieuwe ideeën terugkeren. ‘Daarom is het belangrijk dat we met de jeugd meegaan’.

Een kwart van de 700 duizend inwoners zit nog op school. De koning gaf het beste voorbeeld door zijn 28 jarige zoon vorig jaar al als zijn opvolger te benoemen Veel jongeren identificeren zich nu met hun jeugdige koning.

Zoals Tashi Tsering (32), de woordvoerder van de Democratische Volkspartij. Hij studeerde jarenlang op internationale scholen in het buitenland en spreekt accentloos Engels. Hij kon bij verscheidene multinationals aan de slag. Toch koos hij voor Bhutan.

Tashi: ‘De salarissen liggen in het buitenland een stuk hoger. Maar de kwaliteit van het leven is hier beter, door de koning uitgedrukt in het Bruto Nationaal Geluk.’

Ook Tashi draagt een traditionele jurk tot aan zijn knieën, die zelfs verplicht is tijdens kantooruren. Op zijn bureau staat een gloednieuwe laptop en verscheidene mobiele telefoons. ‘Ons landje kan alleen blijven voortbestaan als we onze tradities trouw blijven.’

Het gebouw van de Democratische partij is niet te onderscheiden van andere. Het is net zoals alle Bhutaanse huizen verplicht in dezelfde stijl gebouwd. Witte ‘Zwitserse chalets’ met roodbruin gekleurde houten raamkozijnen.

Maar met het aftreden van de vorst en de intrede van de democratie bestaat de angst dat de Bhutaanse cultuur op den duur toch zal verdwijnen. Dat corruptie en machtswellust daarvoor in de plaats zullen komen.

‘Ik twijfel aan de oprechtheid van de nieuwe politici’, zegt Tinley, eigenaresse van een reisbureau in de hoofdstad. Ze reist regelmatig naar vakantiebeurzen over de hele wereld. Democratie heeft volgens haar in het Westen niet veel goeds gebracht.

Tinley: ‘Onze koning, met al zijn fouten die ook hij had, was wel de hoeder van Bhutan. In de ogen van de kandidaten zie ik de hang naar macht blinken.’

Hoofdredacteur Tashi Phuntsho van de Bhutan Observer ziet de toekomst van zijn land niet zo somber. Met de nieuwe wet voor de persvrijheid in de hand waarschuwt de hoofdredacteur de politici. ‘Als jonge waakhonden bewaken we de democratie.’

Ook de koning zal vanuit het paleis streng toekijken. Want als de politici het verpesten, zal het volk hem wel eens kunnen dwingen om het roer weer over te nemen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden