Bezuinigingen gaan eraan als de Eerste Kamer links blijft

DEN HAAG - Geen meerderheid voor het kabinet en gedoogpartner PVV na de verkiezingen? Dan ook geen onderwijsbezuinigingen of immigratiemaatregelen. Daarover zijn de oppositiepartijen het eens ¿ ook de partijen die niet hebben aangekondigd dat hun enige doel een spoedige val van het kabinet is.

De Eerste Kamer in Den Haag. © anp

Een rondgang langs de fracties die het kabinet aan wisselende meerderheden in Eerste Kamer kunnen helpen, mocht dat nodig zijn, wijst uit dat een aantal kabinetsvoornemens geen enkele kans van slagen heeft.

Sleutelfracties als D66, ChristenUnie, GroenLinks en, mogelijk, 50PLUS, keren zich eensgezind tegen de bezuinigingen op onderwijs en de strengere immigratieregels. De plannen van de ministers Leers (Immigratie en Asiel) en Van Bijsterveld (Onderwijs) kunnen daardoor niet doorgaan.

Onderwijs

De oppositiepartijen willen dat er extra geld naar onderwijs gaat in plaats van dat erop wordt bezuinigd. 'Van D66 tot de SP is er enorme weerstand tegen de bezuinigingen op zorgleerlingen', zegt Roger van Boxtel, D66-lijsttrekker voor de Eerste Kamer. 'Die hoek wordt onevenredig hard getroffen.'

Roel Kuiper (ChristenUnie) voegt daaraan de bezuinigingen op het hoger onderwijs toe: het afschaffen van de masterbeurs, de boete voor langstudeerders.

Natuur

De sleutelpartijen - als er na 23 mei in de nieuwe Eerste Kamer geen meerderheid is voor de coalitie van Rutte - noemen verder de bezuinigingen op natuur als een maatregel waar ze unaniem tegen zijn. GroenLinks-lijsttrekker Tof Thissen heeft het over een 'absolute nonparagraaf' over natuur en milieu. 'Alsof er geen klimaatcrisis of energiecrisis bestaat. Het is een gotspe dat Rutte zegt dat Cohen met zijn sneeuwschuiver alle maatregelen voor zich uit zal schuiven als de PvdA de verkiezingen wint. Hij pakt zelf niet door, ook al probeert hij dat imago krampachtig vast te houden.'

Voor de korting op ontwikkelingssamenwerking zal evenmin een meerderheid zijn te vinden, verwacht Thissen. 'Die bezuinigingen druisen zo in tegen de ideeën die wij hebben over een rechtvaardige wereld, over armoedebestrjding.'

Immigratie

Het laatste, maar misschien wel belangrijkste, heikele punt voor de coalitie is het immigratiebeleid. Van Boxtel (D66): 'Minister Leers van Immigratie en Asiel wordt op pad gestuurd om de verdragen van de Rechten van de Mens en van het Kind aan te passen. Dat zal hij niet gedaan krijgen als het aan de voltallige oppositie ligt.' GroenLinks-lijsttrekker Thissen: 'Het kabinet moet zijn borst nat maken als ze in de senaat komt met wetsvoorstellen voor de omgang vluchtelingen, asielzoekers en immigranten.'

Dat zou kunnen betekenen, analyseert Thissen, dat het kabinet de kern van zijn beleid niet zal kunnen uitvoeren: dat deel van de afspraken dat CDA en VVD vastlegden met de PVV in het gedoogakkoord. 'De PVV zal dan zijn knopen tellen en het gedoogakkoord opzeggen', voorspelt Thissen. Aan de andere kant: het zal nog wel even duren voordat de voorstellen van Leers de Eerste Kamer bereiken, want het zal veel tijd kosten, als het al lukt, om in Europa overeenstemming over het aanpassen van verdragen te krijgen.

Problemen

Op de korte termijn dreigt het kabinet in de problemen te komen als het wetten over de sociale zekerheid en of BTW-verhoging op kunstkaartjes door de Eerste Kamer moet loodsen, denkt ChristenUnie-lijsttrekker Roel Kuiper. Als het al zover komt. Kuiper: 'We komen we daar misschien niet eens aan toe. Het zou me niet verbazen als het CDA de handdoek in de ring gooit als na deze verkiezingen blijkt dat die partij zo zwak is geworden dat er nauwelijks meer draagvlak voor haar regeringsdeelname is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden