Bezuinigingen cultuur: hardste klappen bij theater en beeldende kunst

Het rijk ontziet de grote topinstellingen in de Nederlandse kunstwereld. Instituten als het Rijksmuseum, de Nederlandse Opera en het Nederlands Dans Theater worden gespaard bij de grootscheepse bezuiniging van 200 miljoen euro op kunst en cultuur. De klappen vallen vooral in de podiumkunsten (van 236 miljoen naar 156 miljoen) en in de beeldende kunst (van 53,5 miljoen naar 31 miljoen).

Het Concertgebouw in Amsterdam tijdens een repetitie van het Concertgebouworkest. © ANP

Dat heeft staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur vanmiddag bekend gemaakt. Hij passeert daarmee, zoals verwacht, de Raad van Cultuur. Het advies over waar en hoe te bezuinigen dat Zijlstra aan de raad vroeg, legt hij voor een groot deel naast zich neer. Er blijft per jaar 700 miljoen euro over, waarmee ongeveer 90 instellingen in de zogenoemde basisinfrastructuur (BIS) worden gesubsidieerd. Daarmee wordt de BIS - de instellingen die door het rijk worden gesteund - gehalveerd.

De belangrijkste bezuinigingen in de culturele sector hier op een rij.


'Topinstellingen in de cultuursector moeten op hoog niveau cultuur kunnen blijven maken', schrijft Zijlstra in zijn brief over de bezuinigingen aan de Tweede Kamer. 'Daarom worden deze instellingen - net als musea, het erfgoed en bibliotheken - zoveel mogelijk ontzien bij de bezuinigingen. Het kabinet kiest ervoor om niet de kaasschaaf te hanteren, maar om heldere keuzes te maken.'

Minder afhankelijk

Volgens Zijlstra moet de cultuursector minder afhankelijk worden van overheidssubsidie. 'Dat is niet gezond en het moet veranderen. Daarom is een cultuuromslag nodig. Subsidie is niet vanzelfsprekend, maar moet gebaseerd zijn op scherpere en beredeneerde keuzes', aldus de staatssecretaris. Belangrijk uitgangspunt is dat het publiek moet kunnen zien waar het geld heen gaat. Concreet betekent dit, dat er straks relatief meer subsidie terechtkomt bij kunst en cultuur die in een museum of op de planken getoond wordt, dan bij ondersteunende functies binnen de sector.

Het nieuwe subsidiestelsel gaat in op 1 januari 2013. Daarmee sluit de financieringscyclus aan op die van de provincies en gemeenten. Vanaf het najaar 2011 kunnen instellingen een aanvraag doen om tot de BIS te behoren. In de nieuwe BIS benoemt de staatssecretaris geen instellingen die overeind blijven, maar functies.

Leden van het Residentie Orkest en het Koninklijk Conservatorium musiceerden vandaag voor de ingang van de Tweede Kamer. © ANP
Staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra gisteren bij de uitreiking van de Prix de Rome. © Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.