Column

Bezoek van koning aan revolutionaire burgemeester getuigt van moed

De koning en de koningin kwamen gisteren terug van hun staatsbezoek aan Italië en Vaticaanstad. Ze zijn bij de Paus geweest, bij de burgemeester van Rome, bij de president. Op het Domplein in Milaan gingen ze kijken hoe Clarence Seedorf en Edgar Davids de Italianen leren voetballen. Van Tom Dumoulin kreeg Guiglielmo Alessandro een roze trui en de bevelhebbersstaf die in 1574 was kwijtgeraakt op de Mookerhei hebben we eindelijk ook terug - dat zou een keer tijd worden.

Maar het meest opmerkelijke onderdeel van de reis was het bezoek aan Palermo, de hoofdstad van Sicilië. Daar vond een ontmoeting plaats met de burgemeester, Leoluca Orlando. Volgens Willem-Alexander en Máxima kun je niet op staatsbezoek naar Italië zonder aandacht te besteden aan de migratiecrisis, die in dat land zijn vuile gezicht laat zien. Ze hadden kunnen volstaan met een gesprek op niveau in Rome en daar bezorgd bij kunnen kijken. Maar kennelijk vonden ze dat niet genoeg, ze wilden het beest in de ogen kijken.

De koning mag zich niet in politiek vaarwater begeven, maar de ontmoeting met Orlando viel moeilijk als een neutraal beleefdheidsbezoekje te kwalificeren. Daarvoor heeft Orlando te uitgesproken ideeën over migranten. De afgelopen twee jaar kwamen er op zijn eiland meer dan vierhonderdduizend aan land.

Een dag voor het bezoek werd de burgemeester alvast geïnterviewd door de NOS. Hij ging aan boord van een marineschip dat 1.900 nieuwe immigranten kwam afleveren. Stel je even de paniek voor wanneer zo'n schip de haven van Scheveningen zou binnenvaren. Maar Orlando heette de landverhuizers hartelijk welkom, zei dat ze vanaf nu allemaal burgers van Palermo waren en schudde hun de hand.

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima op bezoek bij de Paus. Beeld anp

'Niemand kan gedwongen worden te leven, te sterven of te worden vermoord op de plaats waar zijn ouders hem ter wereld hebben gebracht', zei hij. Hij hoopte dat Europa 'migranten als menselijke wezens' zou gaan zien, 'als broeders en zusters'. Dat ging hij ook aan Willem-Alexander en Máxima vertellen en die moesten dan maar zien wat ze daarvan vonden.

Orlando vindt dat Europa schuldig is aan 'slavernij en genocide'. Hij is een radicaal denker die meent dat naast geld en goederen ook mensen zich vrij moeten kunnen bewegen over de wereld. De illegaliteit die voortkomt uit de visumplicht speelt volgens hem de maffia in de kaart: hij is een kenner van de maffia.

De jurist Orlando was adviseur van de Siciliaanse politicus Piersanti Matarello, toen die in 1980 door de mafia werd vermoord. Nadat hij in 1985 voor de eerste keer tot burgemeester was verkozen, bond Orlando de strijd aan met de maffia: hem werd een snelle dood voorspeld. Dat gebeurde niet, wel verdwenen vierduizend maffiosi achter de tralies en werd de hechte band tussen georganiseerde misdaad en politiek goeddeels doorgesneden. De man is een held. Er loopt volgens hem een rechte lijn van zijn strijd tegen de maffia naar die voor een rigoureus liberaler immigratiebeleid.

Het koninklijk besluit zo'n revolutionair te bezoeken getuigt van moed. Je geef er een boodschap mee af. Die hoeft niet per se overeen te komen met de opvattingen van de gastheer, maar dat je naar de man wilt luisteren en met hem de vluchtelingenwijk Ballarò bezoekt, toont minstens aan dat eigenzinnigheid ook de koning niet vreemd is. Ik hoop dat Willem-Alexander zijn dwarsigheid nog veel meer de ruimte gaat geven.

In Brussel werd gisteren overlegd over de emigratie naar Europa. De koers is duidelijk: economische immigranten moeten terug en komen er niet meer in. Zij zullen worden opgevangen in landen die wij van het etiquet 'veilig' voorzien en die tevens een paar miljard van de EU ontvangen om te doen alsof ze het echt zijn.

De koning en koningin met Leoluca Orlando, de burgemeester van Palermo. Beeld epa

De benadering van burgemeester Orlando past niet in onze tijd. Niet meer, of nog niet. De angst voor het populisme staat in de weg. Maar het is belangrijk te blijven luisteren naar andere geluiden en gedurfde ideeën. Uiteindelijk ligt de oplossing voor elk groot probleem in het bewandelen van ongebaande paden.

Guglielmo Alessandro gaf politici een voorbeeld: hij nam een rabiate dwarsdenker serieus. En uiteindelijk zijn zij het die met de antwoorden moeten komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.