Bezige Bij handelt op eigen houtje

Boekenuitgeverij De Bezige Bij heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid door buiten de gebruikelijke kanalen om zaken te doen met een beperkt aantal boekwinkels.

AMSTERDAM - Tot nu toe lieten alle uitgeverijen in Nederland hun distributie verzorgen door hun gezamenlijke onderneming, CB (voorheen Centraal Boekhuis). Maar De Bezige Bij verkoopt sinds enkele maanden zijn interessantste boeken rechtstreeks aan een aantal boekwinkels.


Opslag, distributie en facturering via CB werkt als een grote gelijkmaker: grote en kleine uitgeverijen hebben daardoor vergelijkbare kosten. En boeken met kleine oplagen zijn niet duurder om te distribueren dan de bestsellers.


Met zijn actie omzeilt De Bezige Bij die gelijkmaker. De uitgeverij doet zaken met zeven bedrijven die samen vijftien winkels bezitten. Daaronder twee bedrijven die net één of meer Polare-winkels hebben overgenomen: de Haagse boekhandelaar Paagman en de Groningse boekenmagnaat Ad Peek - eigenaar van zes Van der Velde boekhandels.


Verder doet Van Stockum in Den Haag mee, drie winkels van Broekhuis in Twente, Waanders in Zwolle, De Drvkkerij in Middelburg en Huyser in Delft.


De Bezige Bij levert bij deze winkels pallets vol boeken af, geselecteerd door de uitgever zelf. Daartussen zitten geheide bestsellers, maar ook boeken die de uitgever onder de aandacht wil brengen.


De winkel krijgt die boeken voor een lagere prijs, oftewel met een grotere korting. Normaal krijgt de boekhandel in doorsnee een korting van 42 procent; op de pallets van De Bezige Bij bedraagt die korting ongeveer 49 procent.


Die korting komt niet terecht bij de consument, want die zit vast aan de vaste boekenprijs. Maar de marge voor de boekenwinkel neemt toe. In ruil voor deze voordelige afspraak moet de boekenwinkel het aanbod van De Bezige Bij een betere plek in de winkel geven. In NRC Handelsblad stelt directeur Anne Schroër van De Bezige Bij dat het nieuwe model goed uitpakt voor de uitgeverij. 'De Bezige Bij zit op het niveau van vorig jaar, terwijl de markt daalt.'

Dertig titels

Volgens Fabian Paagman van de Haagse boekenwinkel Paagman gaat het om ongeveer dertig titels, en van elk van die titels om honderden exemplaren. 'Wij kunnen dat doen omdat we ruimte genoeg hebben', zegt hij. Maar ook in zijn ruime winkel betekent de extra ruimte voor De Bezige Bij minder ruimte voor andere boeken.


Paagman zegt dat mogelijk ook andere uitgevers zoiets zouden willen doen. En hij denkt ook dat de groep winkels die rechtstreeks zaken doet met De Bezige Bij kan uitbreiden. Maar lang niet iedereen zal kunnen meedoen. 'Veel uitgevers zijn helemaal afhankelijk geworden van CB. Ze kunnen niet meer zelf factureren, ze kunnen niet zelf de distributie organiseren.'


Ook de winkels zullen niet allemaal kunnen meedoen. André Stikkers, de nieuwe eigenaar van boekhandel Adr. Heinen (een voormalige Polare-winkel) in Den Bosch: 'Wij hebben geen opslag bij de winkel. Die zou ik dan weer moeten huren, dus dan ben ik het voordeel alweer kwijt.'


Het initiatief van De Bezige Bij en de zeven boekhandelaren lijkt ingegeven door onvrede met CB. CB bestaat al sinds 1871 en is al geruime tijd in feite monopolist in boekendistributie. Het bedrijf in Culemborg is eigendom van boekhandels en uitgeverijen, maar wordt door sommigen beschouwd als een te omzeilen instituut. De Bossche boekhandelaar Stikkers noemt CB 'ambtelijk'. 'Het is net als bij de gemeente: regels, regels, regels.'


Maar directeur Hans Willem Cortenraad van CB spreekt dat tegen. Volgens hem is boekendistributie nergens zo efficiënt geregeld als in Nederland, juist omdat iedereen eraan deelneemt. Als de alleingang van De Bezige Bij uitgroeit tot iets substantieels, betekent dit dat CB de voordeligste distributiepakketten kwijtraakt. 'Dat houdt in dat de efficiency bij de rest zal afnemen, en dus duurder zal worden', waarschuwt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden