Bezet

De druppelende kraan ging langzaam over tot een overvloedig stromende douche. Voor wie de symboliek nog niet duidelijk was, verscheen over de openingsbeelden van de NCRV-documentaire Don't shoot the messenger een citaat: 'Sommige dingen in het leven zijn onverdraaglijk. De ergste houding is onverschilligheid. (...) Verontwaardiging is kostbaar. Koester het.'


Het is een citaat van Stéphane Hessel, schrijver en inspirator van de Occupy-beweging.


Het verraadt meteen het vertrekpunt waarmee een collectief van zeven filmers (Aliona van der Horst, Fabie Hulsebos, Suzanne Raes, Hens van Rooy, Sanne Rovers, Mario Steenbergen en Yan Ting Yuen) de avonturen van de Amsterdamse Occupy'ers vastlegde in hun kampement op het Beursplein in 2011. Don't shoot the messenger is naar eigen zeggen dan ook 'een film over de moed om op te staan voor je idealen'.


Die 'moed' werd getest door ontberingen op de pleincamping. Het was er koud, 's nachts passeerden dronken en agressieve studenten, het stonk er naar wiet, tussen de actievoerders mengden zich steeds meer zwervers, junks en drop-outs. Het was kortom 'een uitputtingsslag', zei een actievoerder.


De kijker kreeg ook nu, twee jaar later, nog geen helder beeld waartegen de actie nu precies gericht was. Ieder leek zijn eigen agenda en drijfveer te hebben. Actievoerster Elke (beeldend kunstenares) ging het om 'de ongelijkheid in de wereld'. De ander wilde 'uit de houdgreep van de macht van het verdorven kapitaal'. Maar actievoerder Geert leek vooral bezorgd om bijenvolken, die hij in de stad aan woonruimte hielp.


Gelukkig was er inmiddels 'consensus over kinderarbeid, vergiftiging door pesticiden, verminderde biodiversiteit, invloed van het bankwezen op het dagelijks leven'.


Een activist vatte de beginselen aldus samen: 'Ons doel is: een eind aan de corruptie. Onze visie is: gelijkwaardigheid. En onze passie is: het leven.'


Maar ja: dat klonk al als een leuze, en daar hield Elke niet van. 'Dat riekt al heel snel naar activisme, en activisme heeft jammer genoeg de bijklank gekregen van dogmatisch eenduidig en rechtlijnig.'


De actievoerders bespraken een en ander in werkgroepjes, terwijl de media (Pownews voorop) hen afschilderde als werkloze leeghoofden.


Een paar maal (onder meer bij een bezoek van Eberhard van der Laan aan het kamp) zagen we de meute in een Monty Python-achtige scène, waarin alle zinsdelen van de spreker in koor werden nagezegd. Life of Brian. Van der Laan bleef er bewonderenswaardig beheerst onder.


Het was bij vlagen onthullend te zien onder welke omstandigheden de actievoerders op het Beursplein die weken verbleven, al verraste ook dat niet echt. Inzichtelijker was het slot van Don't shoot the messenger, waarin enkele actievoerders een jaar later terugkeken op de barre maanden.


'Beveiliger' Rick werkte inmiddels in zijn achtertuin aan een uitstootarme allesbrander.


Geert ging door met het redden van bijenvolken.


En Elke stond aan de geldautomaat van de zo verfoeide ING. Ze was 'ontzettend blij dat ik zwanger ben'.


Steeds had ze gedacht dat ze er geen tijd voor had. Ze had immers een Grotere Zaak te dienen. Te bezet. Maar ja: 'Als nou niemand die bewust in het leven staat, kinderen neemt, hoe moet dat dan in de toekomst?'


Op een of andere manier leek ook in dat slotbeeld een symboliek te schuilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden