Bezetting ministerie Oekraïne voorbij

Terwijl de onlusten tussen anti-regeringsbetogers en de oproerpolitie zich over heel Oekraïne hebben verspreid, hielden demonstranten tot vanmiddag 14 uur het ministerie van Justitie bezet. Ze gaven uiteindelijk gehoor aan de oproep van Olena Lukash, minister van Justitie, om het gebouw te verlaten. De minister had gedreigd om de noodtoestand uit te roepen. Ondertussen wordt de situatie steeds grimmiger. De oproerpolitie breidt uit en krijgt de bevoegdheid harder op te treden. Volkskrant.nl deed verslag van de belangrijkste gebeurtenissen.

Een demonstrant zit vandaag bij een van de barricades in Kiev.Beeld reuters

17.14 uur - 'Ordetroepen uitgebreid'
Het gerenommeerde Oekraïense weekblad Zerkalo Nedeli bericht dat de overheid in het geheim heeft besloten om het aantal agenten van de oproerpolitie op te voeren tot 30.000 man. Dat is het zesvoudige van het aantal dat nu op de been is.

Ook zouden de troepen, volgens het weekblad, meer macht krijgen om hard op te treden. De overheid zou daarnaast de bevoegdheid krijgen om via de legale weg burgertroepen in te zetten om de rust op de straten te herstellen.

Tot slot zou nog overeengekomen zijn dat 30 straten in Kiev gesloten worden.

Oekraïense ordetroepen in Kiev.Beeld epa

16.36 uur - Man verhangt zich op Onafhankelijkheidsplein
Een 55-jarige man heeft zich vandaag verhangen aan het frame van de enorme 'kerstboom' (een bouwwerk met spandoeken) op het Onafhakelijkheidsplein. Volgens de Israëlisch-Russische krant Vesti gaat het om Viktory Homyak, een inwoner van het dorp Holyshiv in het district Volyn Oblast. De man, die geen werk had, is recent afgereisd naar Kiev. Hij groeide op bij zijn bejaarde moeder en dochter uit 1981 die hij na zijn scheiding alleen opvoedde.

14.16 uur - Bezetting ministerie van Justitie voorbij
Demonstranten hebben het ministerie van Justitie vandaag verlaten. Ze hadden het departement zondagavond bezet, maar lieten zich door oppositieleider Vitali Klitsjko overhalen hun actie op te geven. Klitsjko had de betogers opgeroepen zich te onthouden van provocaties.

Dat de bezetting van het ministerie voorbij is, wil nog niet zeggen dat de ambtenaren weer aan het werk kunnen. De demonstranten van de protestbeweging Spilna Sprava (gemeenschappelijk doel) blokkeerden vandaag nog altijd de ingang.

Minister van Justitie Olena Loekasj dreigde eerder op de dag dat de regering wat haar betreft de noodtoestand zou uitroepen als de bezetting niet snel zou stoppen.

Anti-regeringsdemonstranten lopen richting het ministerie van Justitie. De bezetting is voorbij.Beeld getty

13.51 uur - Lichaam hangt in 'kerstboom'
De politie heeft het dode lichaam van een 55-jarige man hangend aangetroffen in het frame van een kunstmatige 'kerstboom' op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Dat meldt de Kyiv Post. De boom is inmiddels uitgegroeid tot het symbool van de opstand, zo is het onder meer versierd met posters van oud-premier Joelia Timosjenko.

De politie heeft het lichaam uit de kegelvormige constructie verwijderd en onderzoekt de doodsoorzaak. De man was niet verwond. Het incident is vooral opmerkelijk omdat het op het plein krioelt van de demonstranten, zowel overdag als 's nachts.

13.04 uur - Poolse journalisten mishandeld
Twee Poolse journalisten zijn vandaag door de politie geslagen terwijl ze de protesten in Kiev in beeld probeerden te brengen. Dat meldt de Kyiv Post. De twee lieten tijdens een persconferentie weten dat ze zijn aangehouden en dat hun camera is afgepakt.

De journalisten vertelden dat tientallen leden van de Berkut demonstranten begonnen te slaan met wapenstokken en van dichtbij rubberen kogels afvuurden. Op het moment dat de situatie escaleerde, begon de politie ook de journalisten te slaan. De twee werden vastgehouden is een busje, waar ze vervolgens weer werden geslagen.

Oproerpolitie staat paraat in Kiev.Beeld epa

12.49 uur - 'Symbolische actie'
Bekijk in onderstaande video de situatie in Oekraïne afgelopen nacht, nadat demonstranten het ministerie van Justitie bezetten. Oppositieleider Klitsjko heeft de bezetting veroordeeld als een provocatie, maar de actievoerders trekken zich er niets van aan. 'De bezetting van het ministerie van Justitie is een symbolische actie van de mensen die in opstand zijn gekomen', aldus een van de betogers. 'Nu hebben de autoriteiten geen juridisch gezag meer.'

Beeld epa

11.40 uur - Agent moet vluchten na lekken video
De agent die de eerste video van een naakte demonstrant lekte, is gedwongen het land uit te vluchten. Dat meldt de Kyiv Post. In de video is te zien hoe een activist van EuroMaidan, de 34-jarige Mykhailo Gavryliuk, wordt geslagen en vernederd door de oproerpolitie in Kiev. De video is in een paar dagen tijd al meer dan 2,5 miljoen keer bekeken.

Nadat de video vrijkwam, werd de activist direct weer vrijgelaten. Hij keerde weer terug naar het Onafhankelijkheidsplein om door te gaan met de protesten.

Eerder vandaag verscheen een tweede filmpje op YouTube waarop te zien is hoe een naakte demonstrant door de oproerpolitie gedwongen wordt door de vrieskou te lopen.

10.46 uur - Politieke zelfmoord
Zaterdagavond deed president Janoekovitsj zijn grootste handreiking tot nog toe: hij bood het ontslag aan van de regering en stelde Jatsenjoek voor als nieuwe premier. Dat zou politieke zelfmoord zijn, schrijft correspondent Olaf Koens vandaag in de Volkskrant. 'Want de sluwe Jatsenjoek is schatplichtig aan oud-premier Joelia Timosjenko. Nog altijd zit de razend populaire Timosjenko in de stad Charkov gevangen. Zou zij nu vrijkomen, dan zou dat een streep zetten door de geplande herverkiezing van Janoekovitsj in 2015.'

Het gaat de demonstranten allang niet meer om toenadering tot Europa, schrijft Koens. Het gaat ze om het machtsmisbruik en de corruptie in het land. 'Weg met de bende!', is hun slogan geworden.

De correspondent concludeert: De traditionele breuklijnen verschuiven, zelfs rivaliserende voetbalhooligans spannen nu samen tegen de autoriteiten. Er lijkt geen weg terug. De protesten zijn zo groot geworden als de barricades hoog zijn. Alleen het leger kan er met geweld een einde aan maken.

Nog meer slecht nieuws voor Janoekovitsj: de aanvoerder van de Oekraïense strijdkrachten, Pavel Lebedev, heeft laten weten dat de inzet van het leger onbespreekbaar is.

Een tegenstander van de regering gisteren in Kiev.Beeld reuters
Leden van de oppositie houden de wacht voor het bezette gebouw het het ministerie van Justitie in Kiev.Beeld afp
Kiev vandaag: vol tenten en demonstranten.Beeld reuters

10.40 uur - Klitsjko praat in op bezetters
Oppositieleider Vitali Klitsjko heeft de demonstranten die het ministerie van justitie in Kiev hebben bezet opgeroepen het pand te verlaten. 'Ze willen blijven, maar ik probeer hen van het tegendeel te overtuigen', zei hij. Het gaat er om een politieke oplossing te vinden en provocaties te vermijden, zei de voormalige wereldkampioen boksen.

De Oekraïense oppositieleider Vitali Klitsjko vandaag voor het ministerie van Justitie.Beeld ap

10.27 uur - 'Gedwongen naakt'
Op YouTube is een tweede filmpje verschenen waarop te zien is hoe een naakte demonstrant, omringd door Berkut-troepen (zoals de Oekraïense ordetroepen worden genoemd), door de vrieskou loopt. Volgens de oppositie hebben agenten de demonstrant van zijn kleren ontdaan.

Vorige week dook een vergelijkbaar filmpje op van een naakte man die door agenten met mobiele telefoontjes gefilmd werd voordat hij in een politiebusje verdween.

10.07 uur - 'Wij verlaten het ministerie niet'
Een van de bewakers van Spilna Sprava (de burgerbeweging die verantwoordelijk is voor de bezetting van het ministerie van Justitie) heeft tegen de Kyiv Post gezegd dat zich zo'n 150 betogers in het gebouw hebben verschanst. Ze zijn pas van plan om te wijken als de regering opstapt, zo gaf de bewaker aan. 'We hebben niets te verliezen. De noodtoestand bestaat al in ons land.'

De medewerkers van het ministerie konden vanochtend overigens gewoon naar binnen om te werken, zei de bewaker nog.

Een barricade voor het ministerie van Justitie.Beeld afp
Beeld ap

9.25 uur - Onlusten in kaart gebracht
Zie hieronder een kaart van Oekraïne met daarop de plaatsen waar onlusten tussen anti-regeringsbetogers en ordetroepen gemeld zijn.

9.23 uur - Livestream
Ook vandaag zendt het Oekraïense tv-kanaal Espreso TV weer een livestream vanuit Kiev uit.

9.21 uur - Kantoor Justitie nog altijd bezet
Het hoofdkantoor van Justitie, nabij het St. Sophia plein, is in handen van de overheid. Dat meldt de Kyiv Post, die een liveblog bijhoudt over de huidige situatie. 'Vijf gemaskerde mannen van de oproerpolitie stonden vanmorgen met schilden bovenaan de trap van de foyer', aldus journalist Mark Rachkevych. 'De beveiligers, die buiten stonden, zeiden dat er geen poging tot overname was gedaan. Een ander gebouw van Justitie is echter nog altijd in handen van demonstranten.'

De Oekraïense minister van Justitie Olena Lukash heeft betogers vandaag gesommeerd te vertrekken. Doen ze dat niet, dan wordt wat haar betreft de noodtoestand uitgeroepen.

9.14 uur - Begrafenis op het Onafhankelijkheidsplein
Duizenden Oekraïners riepen gisteren 'Held!' en zongen het volkslied toen de kist met een omgekomen demonstrant door de straten van Kiev werd gedragen. Michail Zjiznevski (25) kwam woensdag door kogels om het leven bij confrontaties met de politie.

Volgens de oppositie is Zjiznevski, samen met nog een slachtoffer, neergeschoten door de politie in een gebied waar de betogers gedurende enkele dagen strijd leverden met de oproerpolitie. De regering beweert echter dat beide mannen zijn gedood met jachtgeweren die de politie niet draagt. Het lichaam van Zjiznevski werd naar de plek van zijn dood gebracht, bij barricades naast het Oekraïense parlement.

De publieke begrafenis van Michail Zjiznevski in Kiev.Beeld afp

9.04 uur - Overzicht belangrijkste gebeurtenissen
- Sinds november wordt er in de Oekraïense hoofdstad Kiev gedemonstreerd voor toenadering tot de Europese Unie, nadat de regering had geweigerd een associatieverdrag met de EU te tekenen.

- De aanvankelijk vreedzame demonstraties hebben deze maand een gewelddadig karakter aangenomen. Bij opstootjes tussen de oproerpolitie en de betogers zijn aan beide zijden doden en gewonden gevallen.

- De protesten van deze maand zijn het gevolg van de invoering van een reeks repressieve wetten die het recht op demonstreren sterk inperken. President Janoekovitsj heeft al aangegeven dat hij de wetten wil afzwakken. De trojka beraadt zich hier nu over.

- Gisteren kwam het in de hoofdstad Kiev weer tot botsingen tussen betogers en ordetroepen. De politie zette waterkanonnen en zogeheten stungranaten in, die felle lichtflitsen en luide knallen produceren. De betogers gooiden met stenen en rookbommen.

- De onrust heeft zich ook naar ander delen van het land verspreid. Zelfs in het doorgaans pro-Russische oosten zijn onlusten uitgebroken.

- In het westen van Oekraïne zijn sinds vorige week stadhuizen bezet. De actievoerders verklaarden de partij van de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj tot 'verboden organisatie'.

- Anti-regeringsbetogers hebben in de noordoostelijke stad Soemi het gebouw van de gemeenteraad bezet. De oppositie zou de leiding over de gemeenteraad hebben overgenomen.

- In het zuidoostelijke Zaporizja botsten dit weekend duizenden betogers met de politie. Dat gebeurde tijdens een poging een overheidsgebouw te bestormen. Veiligheidstroepen vuurden traangas en rookgranaten af om de meute op de afstand te houden.

- President Janoekovitsj deed zaterdag een poging de crisis te bezweren door oppositieleden hoge posten in zijn regering aan te bieden. Zo zou hij oppositieleider Arsenij Jatsenjoek de post van premier hebben aangeboden. Zijn aanbod werd echter van de hand gewezen. De oppositieleiders eisen vervroegde verkiezingen, het schrappen van de anti-protestwet en de vrijlating van oud-premier Joelia Timosjenko.

Beeld afp
Anti-regeringsdemonstranten tegenover de oproerpolitie vanochtend in Kiev.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden