Bezeten en monomane coach

Steeds eenzamer wordt Dick Advocaat als trainer van PSV. En even bellen met Poetin, zoals bij Zenit. St. Petersburg, kan niet in Eindhoven. 'Dick heeft gelijk, dit is niet te repareren.'

Ikan heel goed toneelspelen, zegt PSV-coach Dick Advocaat, vrijdag op trainingscomplex De Herdgang. En dus acteert hij de trainer, die alles onder controle heeft en zich ergert aan de sfeer van negativisme rond zijn ploeg. Na de pijnlijke 2-2 bij Roda JC speelde Advocaat een andere rol. Als de monteur die een auto total loss verklaart, trok hij zijn handen af van PSV. 'Dit is niet meer te repareren.'


Die ene zin is een eigen leven gaan leiden, moppert Advocaat. Vrijdag is de Kleine Generaal vooral een kleine driftkikker en kapt hij resoluut een vraaggesprek met Omroep Brabant af. Hoezo had hij de handdoek geworpen na de remise bij Roda JC? Mocht hij zijn emoties niet tonen? Verantwoording afleggen aan de directieleden, omdat hij een gebrek aan kwaliteit signaleerde? Advocaat, fijntjes: 'Ze hadden toch geen zonnebril op?'


Cor Pot, bondscoach Jong Oranje, was assistent van Advocaat bij het Russische Zenit St. Petersburg en heeft met hem te doen. 'Ik weet dat Dick zich opvreet, al gedraagt hij zich nog rustig voor zijn doen. Hij ziet dingen, die hij niet kan veranderen en dat irriteert hem mateloos.'


Eindhovenaar Aad de Mos, als oud-trainer van PSV vaste bezoeker op de Herdgang, constateert dat Advocaat zich heeft verkeken op de kracht van zijn selectie. 'Je ziet hem lijden. Hij heeft gelijk, dit is niet te repareren.'


Advocaat heeft na de zeperd van PSV in Kerkrade de vinger op de wonde gelegd, aldus Pot. 'Hij heeft toch al twee keer aangegeven bij de directie dat er iets moest veranderen? PSV had blijkbaar geen geld. Maar als je de top wilt halen, moet je ook durven investeren in topspelers.'


En de ploeg heeft zeker geen topverdedigers, stelt De Mos. 'Bij PSV is met geweldige aanvallers alleen een dak gebouwd, het fundament ontbreekt. In zijn eerste periode bij PSV kon Advocaat Jaap Stam halen en stond de defensie als een huis.


'Het is veelzeggend dat Dick Marcelo zijn beste verdediger noemt. Maar Bouma loopt op zijn laatste benen, Zanka is een miskoop en Waterman is geen topkeeper. Die verdediging is al niet goed genoeg voor de eredivisie, laat staan als PSV volgend seizoen in de Champions League speelt.'


Je mag de wispelturigheid van PSV niet alleen ophangen aan de defensie, aldus De Mos. 'Het zit structureel niet goed. Ik mis zoveel bij PSV. Er zit geen positiespel in, geen duelkracht.'


Aanvoerder Mark van Bommel kan het volgens De Mos ook niet bij elkaar houden. 'Blijkbaar klikt het onvoldoende tussen Van Bommel en de andere spelers. Een ploeg valt uit elkaar als een gemeenschappelijke visie ontbreekt. Van Bommel komt uit een andere generatie. Hij heeft geen koptelefoon op, laat geen tattoo zetten en luistert naar andere muziek. Ik denk dat hij ook een andere taal spreekt dan zijn teamgenoten.'


PSV zit gevangen in de stress, met opgefokte spelers die van incident naar incident hollen. Aanvaller Lens had directeur Tiny Sanders net opgeroepen om zich niet te bemoeien met het gedrag en de prestaties van de spelers of hij moest zich bij de supporters verantwoorden voor een wegwerpgebaar na het duel met Roda JC. Nu moeten 'ervaringsdeskundigen' de selectie doorlichten. Ze bewegen zich geruisloos over de Herdgang, vertelt trainer Advocaat. 'Ze observeren en bemoeien zich verder nergens mee.' Maar kunnen zij de volgens Advocaat onherstelbare schade bij PSV dan wel repareren? De Mos gelooft er niets van. 'Ik moet lachen om die ervaringsdeskundigen. Ze zijn pas vorige week begonnen, dan heeft het voor dit seizoen al geen effect meer. Spelers die zich gaan gedragen na het invullen van een vragenlijstje? Zo werkt het niet in de voetballerij.


'Dick lacht er vermoedelijk net zo hard om als ik. Hij zal denken: misschien levert het me nog wat op. Maar het is een zwaktebod van de PSV-directie om het matige aankoopbeleid te verdoezelen. Zo zet technisch directeur Marcel Brands zichzelf uit de wind, want hij is verantwoordelijk voor de samenstelling van een onevenwichtige selectie.'


Hoe anders ging het bij Zenit. St.Petersburg, waar Advocaat met een grote sponsor als Gazprom kon halen wie hij wilde. En anders bracht een telefoontje naar toenmalig premier Poetin uitkomst. Pot: 'Toen Zenit kampioen werd en in 2008 de UEFA Cup won, werd Dick gebeld door president Medvedev en Poetin. Zo gaat dat in Rusland.'


Hij is nog niet uitgenodigd voor het staatsbezoek van Poetin, maandag aan Nederland, zegt Advocaat, lachend. 'Maar dat kan nog veranderen.' De ereburger van St. Petersburg dreigt echter de risee van Eindhoven te worden. Pot: ' Nu valt heel Eindhoven over Dick heen als hij iets zegt over een gebrek aan kwaliteit bij PSV. Hij heeft er zelf voor gekozen, maar Dick kan moeilijk accepteren dat iedereen over zijn schouder meekijkt.'


Zo extravert als Advocaat langs de lijn kan zijn - denk aan de hem typerende pose als hij op zijn vingers fluit - zo stil en ingetogen is hij op de werkvloer. Advocaat geldt niet als de grote communicator, je ziet hem ook zelden bij de jeugd. Advocaat leeft van topprestatie naar topprestatie.


Pot vertelt over hun avonturen in Rusland. Je ziet Advocaat op zijn hotelkamer in St. Petersburg, vlak achter de Hermitage met zijn formidabele schilderijencollectie. Maar Advocaat analyseerde liever de videobeelden van de komende tegenstander.


Pot: 'Hij bekeek een wedstrijd soms wel drie keer. Zei Dick: moet jij ook doen. Dan antwoordde ik: Dick, als ik een wedstrijd één keer zie, weet ik genoeg. Was Dick doodziek van. Maar we konden er ook meteen om lachen. Die tegengestelde karakters maakten ons tot een goed team. Je kunt dat trekje ook geen valkuil noemen, want juist door zijn bezetenheid heeft Dick als trainer de absolute top gehaald.'


Hoe eenzaam is de 65-jarige trainer met dat monomane arbeidsethos? Pot: 'Dick ziet het niet zo, hij kan heel goed alleen zijn. Ik heb zoveel respect voor die man. Zijn vrouw kwam geregeld naar Rusland, maar hij heeft een ander sociaal leven dan ik.'


Toch kan Advocaat de club alsnog verlaten met de landstitel, zegt analist De Mos. 'Ik zie PSV winnen van Ajax en dan telt het bonuspunt van het betere doelsaldo.' Daarna is het klaar in Eindhoven, weet Pot. 'Dagelijks werken bij PSV kost Dick te veel energie. Stoppen doet hij niet, Dick kan niet zonder voetbal. Maar ik zie hem geen club meer coachen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden