'Bezet Wall Street'-betogers vinden steun Obama verdacht

Terwijl het klein begonnen protest tegen Wall Street zich over de Verenigde Staten verspreidt, eist de beweging steeds meer aandacht op van de media en politici in Washington. President Barack Obama heeft begrip voor de demonstranten. Een van zijn potentiële uitdagers bij de verkiezingen van 2012 omschrijft hen juist als 'anti-Amerikaans'.

DIEDERIK VAN HOOGSTRATEN

NEW YORK - Centraal staat de vraag of het Occupy Wall Street-protest een links-populistische tegenhanger kan worden van de conservatieve, succesvolle Tea Party-beweging. Zoals de Republikeinse Partij de Tea Party wist te coöpteren, met als gevolg electoraal succes in 2010, lijkt Obama de linkse grassroots-beweging te willen omarmen.

De vakbonden en toonaangevende Congresleden zoals Nancy Pelosi hebben zich achter 'Bezet Wall Street' geschaard. Obama zegt de 'brede frustratie' over inkomensongelijkheid te begrijpen. 'Het Amerikaanse volk begrijpt dat niet iedereen de regels heeft gevolgd, en Wall Street is daar een voorbeeld van.' Republikeinen spreken juist van een 'mob' (een potentieel gewelddadige meute). Zij raden de demonstranten aan om aan het werk te gaan, in plaats van 'slachtoffer te spelen'.

Vorige week koppelde Obama de uitingen van onvrede aan zijn banenplan. De hoge werkloosheid (9,1 procent) en het trage economische herstel zijn een 'noodtoestand', aldus Obama. Zonder zijn banenplan (kosten 334 miljard euro) zal het volgens de president misgaan. Maar zelfs zijn eigen partijgenoten in de Senaat, waar zij de meerderheid vormen, hebben op z'n best lauw gereageerd op het banenplan. En de rechtse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden denkt er niet over om het plan te steunen.

Ook Occupy Wall Street maakt geen indruk op conservatieven. Het Congreslid Eric Cantor zegt bezorgd te zijn 'over de mobs die Wall Street bezetten'. Herman Cain, de selfmade ondernemer en presidentskandidaat die hoog scoort in de peilingen, had een boodschap voor de demonstranten: 'Geef Wall Street niet de schuld, geef de grote banken niet de schuld. Als je geen baan hebt en niet rijk bent, geef jezelf de schuld.' Zondag nam hij de altijd explosieve frase 'anti-Amerikaans' in de mond. 'Want demonstreren tegen Wall Street en bankiers, dat is in feite zeggen dat je tegen het kapitalisme bent.'

Dit maakte een scherpe reactie los van oud-senator Russ Feingold, die onlangs de lobbygroep Progressives United heeft opgericht. 'Niets is on-Amerikaanser dan iemand als Herman Cain, die mensen probeert te intimideren en zo hun recht op protest weg te nemen. Er is niets Amerikaanser dan vreedzaam demonstreren.'

De polarisering over de economie kwam vorige duidelijk in beeld toen Obama vorige week steun uitsprak voor een omstreden plan van de Democraten in de Senaat. Zij willen alle jaarinkomens boven 1 miljoen dollar met 5 procent extra belasten, en zo het omstreden banenplan financieren. Het idee stuit conservatieven tegen de borst, en is kansloos in het huidige politieke klimaat.

De president krijgt intussen kritiek van de demonstranten in New York, Washington, Los Angeles, en tientallen andere steden. 'Hij is alleen maar bezig een miljard dollar op te halen voor zijn herverkiezing', zei organisator Kevin Zeese. Critici van links én rechts wijzen er op dat Obama nauwe banden heeft met Wall Street. Als kandidaat haalde hij een recordbedrag op van beleggers en bankiers op Wall Street. De regering-Obama heeft financiële instellingen gered met de impopulaire 'bail-outs', toen de crisis Wall Street trof. Een aantal topadviseurs maakte naam en fortuin op Wall Street. Dit alles maakt zijn steun voor de beweging volgens velen suspect.

Maar Obama ziet in dat Occupy Wall Street geen eendagsvlieg is. Volgens de onderzoeker Nate Silver begint de media-aandacht ervoor in de buurt komt van de aandacht voor de begindagen van de Tea Party. De beweging blijft vaag in haar doelen, maar groeit snel. De centrale top-bankier Ben Bernanke sprak al begrip uit. 'Ik denk dat mensen de schuld geven aan de financiële sector en eerlijk gezegd kan ik ze dat niet kwalijk nemen.'

---------------------------------------------------------------

Occupy Den Haag/A'dam

Aanstaande zaterdag rond het middaguur zullen demonstranten het Beursplein in Amsterdam en het Binnenhof in Den Haag bezetten. Al 1.300 mensen hebben zich via Facebook aangemeld voor de Amsterdamse betoging, tegen 900 voor die in Den Haag. Onder de deelnemers bevindt zich journalist Jelle Brandt Corstius. 'Jongens, ik wil niet de enige zonder dreadlocks zijn bij Occupy Amsterdam op zaterdag. Meld je aan', twitterde hij.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden