Bezemfilmpje: nieuwe vorm van cyberpesten

‘Bezemen’, heet het. Het is scholierentaal voor een indringende vorm van cyberpesten. Je plukt wat foto’s van sociale netwerksites als Hyves en Facebook. Je monteert die achter elkaar en projecteert er seksistische (‘Deze bezem pijpt voor 50 cent’), racistische (‘Haar moeder is opgeblazen in Irak, daarom huilt ze vieze bezem’) of anderszins beledigende of bedreigende teksten overheen. Je zet er een rapmuziekje onder, plaatst het eindresultaat op videosite YouTube en laat het filmpje zijn verwoestende werk doen.

Twee docenten en twee leerlingen van het Bonaventuracollege in Leiden haalden woensdag het nieuws omdat ze vorige week aangifte deden van bedreiging, belediging, discriminatie en smaad nadat ze zichzelf in twee van dit soort bezemfilmpjes terugzagen op internet.

Doodsbedreigingen

De politie in Leiden is op zoek naar de dader(s) en heeft intussen alle namen van de dertig kinderen die op de twee filmpjes te zien zijn, van de school gekregen. Een aantal van de kinderen is ondervraagd door de recherche, die onder meer digitaal onderzoek verricht. Er zaten volgens een woordvoerster van het regiokorps Hollands Midden naast beledigingen ook doodsbedreigingen verpakt in de filmpjes.

Beide filmpjes zijn intussen verwijderd van internet, maar op YouTube stuit je snel op vergelijkbaar materiaal uit andere steden. Wat opvalt, is dat deze bezemfilmpjes vrij goed bekeken worden (vaak meer dan tienduizend keer) en dat in de reacties die eronder hangen het bedreigen en beledigen (onder meer van moeders en vriendinnen) volop doorgaat.

Bezemfilmpje dat nog op YouTube te vinden is

‘Wij zien het als een van buiten komend onheil’, zegt Piet Guijt, vestigingsdirecteur van het Bonaventura-college. Hij sluit overigens niet uit dat de dader(s) op zijn eigen school gezocht moeten worden. Berichten dat het Bonaventuracollega in rep en roer zou zijn, spreekt hij tegen. ‘De leerlingen zijn behoorlijk wat gewend. Wij zien het als een incident.’

Guijt zit al een kwart eeuw in het onderwijs. Pesterijen op en rond de school zijn van alle tijden, weet hij. Maar de pestmethodiek wordt wel steeds indringender. ‘Dit is nieuw voor ons’, zegt hij over het verschijnsel bezemen. ‘Met zo’n filmpje op YouTube kun je op een anonieme manier vreselijke schade toebrengen.’

De filmpjes bestaan uit een reeks persoonlijke foto's vergezeld van beledigende teksten

Hoer

Volgens het Meldpunt Discriminatie op Internet (MDI) is het woord ‘bezem’ in deze context synoniem voor ‘hoer’ (bij meisjes) en ‘sukkel’ (bij jongens). Zowel allochtone als autochtone kinderen worden er het slachtoffer van, stelt jeugdtrendwatcher Bamber Delver: ‘De meisjes worden steevast weggezet als hoer, de jongens vaak als homo.’

Delver is opgetogen dat ‘de wereld van de volwassenen’ nu ook oog krijgt voor deze vorm van cyberpesterij, die ‘ondergronds’ al een tijdje gaande is. ‘We horen nog te vaak van slachtoffers dat de politie hun klacht niet herkent. Terwijl aangifte doen zo belangrijk is. Daar is veel moed voor nodig.’

Een bezemfilmpje uit 2009

In het laatste onderzoek van de Onderwijsinspectie, dat vorig jaar werd uitgevoerd, antwoordt 10 procent van de scholen in het voortgezet onderwijs positief op de vraag of bij hen cyberpesterij aan de orde was. Over ‘bezemen’ heeft de Onderwijsinspectie nog geen melding ontvangen.

Deze jongens maakten er een nummer over

'Stokaapje' is al toe aan deel 7 van zijn afzeikreeks

Terwijl sommige jongeren juist al weer genoeg hebben van de bezemfilmpjes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.