Bewust kinderlozen zijn narcistisch

Wie bewust geen kinderen wil, droomt van een leven van louter lusten en geen lasten. Dat is een kinderlijke houding, vindt Henk van Wijk....

'Met kinderloos blijven is biologisch gezien juist helemaal niets mis', stelt bioloog Midas Dekkers (Volkskrant-magazine van 3 mei). 'De mens heeft wel een drang om te paren, maar niet om te baren.'

Deze uitspraak vormt een prachtig en tegelijk triest voorbeeld van de platvloerse en denkarme levensfilosofie van de postmoderne mens. Het is de mistroostige visie van eikels die geen bomen willen worden omdat het onder de grond donker schijnt te zijn en het daarom beter lijkt in de schemer en de drab tussen de bladeren te blijven liggen. Wortelloze een-voud die bij gebrek aan diepgang verward wordt met vrijheid. In die lijn doorredenerend kunnen we over een tijdje lezen hoe mensen hoog opgeven van hun verlichte leefwijze waarbij ze eten met een slokdarmcondoom: een nieuwe vinding die bij Ikea te verkrijgen zal zijn, omdat, zo roept ergens een dolende bioloog die het weten kan, de mens nu eenmaal een drang heeft om te eten en niet om te poepen.

Iemand die zou zeggen wel een goed salaris te willen verdienen maar niet het bijbehorende werk te willen doen, is dermate onbetekenend dat hij niet eens onbegrepen wordt weggehoond. Begrip van de eenheid van het leven behoort toch tot de eerste beginselen van volwassenheid. Daar hoef je geen holistische new agetaal voor te introduceren. De loochening van die eenheid bij leerlingen die op school wél mooie cijfers willen halen maar niet willen studeren, wordt daar nog hoofdschuddend afgedaan als een verschijnsel van alle tijden dat met het stijgen van de leeftijd wel zal worden achterhaald door de vrucht van een voortschrijdend inzicht in de wetten van het bestaan. Maar in onze welvarende, technologische samenleving dringt deze kinderlijke houding door tot in de overwegingen omtrent de functionaliteit van de baarmoeder, die er blijkens de woorden van Dekkers (hopelijk te simpel weergegeven?) alleen voor zou zijn om sperma te op te nemen en niet om een kind te dragen. Leg maar eens uit aan een vrouw die in het kraambed ligt te persen dat een mens geen drang heeft om te baren! Maar inmiddels is heel de samenleving door dit soort levensvreemd ondenken geïnfecteerd. Het is de samenleving van de operatieve vetverwijdering omdat we er gestroomlijnd uit willen zien maar niet willen bewegen of gezond eten. We willen goedkope eieren maar geen legbatterijen. Geen van honger stervende Afrikaanse kindertjes op de televisie maar ook geen afstand doen van onze tariefmuren. Wijs willen we allemaal zijn, maar ik heb persoonlijk nog nooit een wijs mens ontmoet die niet ook wist wat lijden is. Consequentieloos genot en ultieme decadentie vormen een wetmatige twee-eenheid. Het leven een pretpark. Wat er in een wereld waar deze twee-eenheid tot hoofdstroom van menselijk beleven en (min of meer) denken is geworden dan nog overblijft om echt mens te zijn, is zo flinterdun dat je nauwelijks meer van de een-dimensionale mens kunt spreken.

Het escapisme dat uit het artikel in het Volkskrant-magazine spreekt, is infantiel. De idee van de vrijwillige kinderloosheid als dé icoon van een samenleving met gebrek aan fundamentele mensenkennis?

Van het gebruik van het nog uit te vinden slokdarmcondoom ga je dood. Net zo dood als dat we met z'n allen gaan wanneer we de ongezonde gedachtegang van het bedoelde artikel zouden volgen. Indien, theoretisch gesproken, het geheel van de mensheid tot een dergelijk denken - of beter uitgedrukt welvaartsinstinct - zou vervallen, sterft de mens uit. Maar daarvóór al zou veel van de inhoud van wat mens-zijn betekent, verloren blijken te zijn. De titel van het artikel, Laat anderen maar baren, kun je dan in de mond leggen van de laatste mens op deze planeet. Dan is het de laatste platte roep van het vleesgeworden narcisme over de uitgestorven wereld in haar zelfverwerkelijkte apocalyps. In de wereld van nu met zijn miljarden mensen en daarbij passende hoogten en diepten, is het een fraaie maar schrille uitspraak over een ont-menselijkte cultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden