Bewoners weten zelf heel goed wat nodig is in hun wijk

Het ‘leefbaarheidsbudget’ van de gemeente Utrecht maakt bewoners mede verantwoordelijk voor de eigen straat, buurt of wijk, zegt wethouder Rinda den Besten....

Mark Rutte en Paul de Krom van de VVD Tweede Kamerfractie betitelen ons zogeheten leefbaarheidsbudget als de gesubsidieerde 'vraag maar raak’-wijkprojecten (Forum, 8 april). Ze nemen het niet overal even nauw met de feiten en misbruiken het leefbaarheidsbudget om hun eigen politieke discussie over integratie te voeren.

Het leefbaarheidsbudget is een succesvol middel om samen met alle bewoners de stad leefbaarder, mooier en leuker te maken. Het is geen ‘cadeaumachine’, bewoners werken er hard genoeg voor. Je krijgt dus geen bloembakken in je straat als je niet met je buurt bereid bent ze zelf te onderhouden. Voor een buurtfeest krijg je een beperkt bedrag, maar dan moet je het wel met meerdere buren organiseren, zonder professionals.

Participatie is een belangrijke doelstelling. Het is een misser om het leefbaarheidsbudget – waar inderdaad ook verschillende allochtone groepen de weg naar weten te vinden – integratiebelemmerend te noemen.

We hebben in Utrecht een begroting van 1,3 miljard euro. Hiervan geven we elke wijk (we hebben er tien) jaarlijks 1 miljoen euro om initiatieven van bewoners uit te betalen. Dat is een fors budget, maar daarvoor krijgen we ook veel terug. Het leefbaarheidsbudget zorgt ervoor dat buren met elkaar iets gaan ondernemen, een activiteit of buurtfeest organiseren, de straat opknappen, et cetera.

Wij steunen zo bijvoorbeeld het Oranjecomité van Zuilen, initiatieven om de buurt schoon te maken in de Vogelenbuurt, het aanleggen van parkeervakken in Tuindorp of een nieuw sport- en speelklimrek voor 10-plussers in Overvecht. Ook een ondernemer die op zijn zwaar bekladde winkeldeur een kunstwerk wil laten schilderen, ondersteunen we met een klein bedrag uit dit budget. En dat is nog maar een kleine greep uit de ruim 4.600 initiatieven die in 2008 zijn ondersteund.

Leefbaarheid vatten we in Utrecht breed op: leefbaarheidsinitiatieven kunnen betrekking hebben op fysieke maatregelen (verkeer, openbare ruimte), op inspraak en participatie en op welzijn, jeugd en sociale integratie. Leefbaarheidsinitiatieven voor verbeteringen van de openbare ruimte worden uit het Leefbaarheidsbudget betaald als die verbeteringen boven het gewone basisniveau van de openbare ruimte uitgaan.

Zo financiert de gemeente Utrecht extra voorzieningen die niet begroot zijn, maar waar de straat, buurt of wijk wel behoefte aan heeft. Ter illustratie: in 2008 bestond de helft van de initiatieven uit door bewoners zeer gewenste verbeteringen van hun eigen straat of buurt.

Uitgangspunt is verder, dat de uitvoering van door de gemeente gefinancierde activiteiten – ook wanneer die worden uitgevoerd door een organisatie met een religieuze achtergrond – neutraal gebeurt. Uiteraard subsidiëren wij nooit activiteiten – noch in het leefbaarheidsbudget, noch in het welzijnsbeleid – vanwege hun religieuze karakter. Wel honoreren we leefbaarheidsinitiatieven die gericht zijn op het vertrouwd maken met andere groepen in de buurt en de integratie van allochtone groepen in de Nederlandse samenleving.

Kennismaken met elkaar en elkaars cultuur kan op verschillende manieren; daarom worden bijvoorbeeld een sinterklaasfeest voor de kinderen van Ondiep, een gezamenlijke iftarmaaltijd met alle buren in een tent in Lombok, of een volkskerstzang met glühwein en al in de Vogelenbuurt (deels) ondersteund uit het Leefbaarheidsbudget.

En voor dit alles gelden scherpe criteria; zo moet je bijvoorbeeld altijd voldoende draagvlak in je buurt kunnen aantonen. En uiteraard wordt over alle gehonoreerde initiatieven verantwoording afgelegd.

Het mooie van het budget is dat het ‘snel geld’ is. Aanvragen hoeven niet de hele ambtelijke mallemolen door, maar worden snel toegekend en uitgevoerd. Bewoners die in april een goed idee hebben, hoeven daardoor niet te wachten tot het volgende begrotingsjaar om hun idee gefinancierd te krijgen.

Die paar voorbeelden die Rutte en De Krom opsommen, kloppen niet allemaal en worden ook niet allemaal uit het leefbaarheidsbudget betaald. Zij worden ten onrechte tot karikatuur verheven en doen geen recht aan de inzet en de creativiteit van al die bewoners die aan de ruim 4.600 initiatieven hebben meegewerkt in het afgelopen jaar.

Voor ons is het leefbaarheidsbudget een succes. Een teken dat men elkaar in de wijken weet te vinden. Maar vooral een middel om bewoners en ondernemers medeverantwoordelijkheid te geven voor de eigen straat, buurt of wijk.

Het is vreemd dat een liberale partij als de VVD er niet tegen lijkt te kunnen dat burgers zelf bepalen waar het geld naar toe gaat. Dat is niet alleen jammer, dat is oude politiek. Neem bewoners serieus. Zij weten zelf vaak heel goed wat nodig is hun wijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden