Nieuws

Bewoners uit de ‘luxe suburb’: waarom moet er nou uitgerekend in Oegstgeest sociale woningbouw?

Het rommelt in Oegstgeest op het gebied van huisvesting: eerst was er discussie over statushouders, nu over gebrek aan sociale huurwoningen. De directeur van een woningcorporatie weigerde daarom de prestatieafspraken met de gemeente te tekenen.

Irene de Zwaan
Voormalige sociale huurwoningen aan de Hazenboslaan in Oegstgeest. De huizen zijn opgekocht door een projectontwikkelaar, die er grootschalige nieuwbouw voor in de plaats wil zetten. Beeld  Raymond Rutting / de Volkskrant
Voormalige sociale huurwoningen aan de Hazenboslaan in Oegstgeest. De huizen zijn opgekocht door een projectontwikkelaar, die er grootschalige nieuwbouw voor in de plaats wil zetten.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Nog geen drie weken geleden was Oegstgeest het middelpunt van een verhit debat over een door CDA-fractievoorzitter Eibertjan van Blitterswijk ingediende motie. Daarin werd geopperd om de 175 toekomstig te huisvesten statushouders via een alternatieve looproute – met een boog om de statige villawijk Wilhelminapark – naar het winkelcentrum te laten lopen. De als ‘racistisch’ weggezette motie, die volgens voorstanders overigens niets van doen had met de etniciteit van de statushouders maar met verkeersveiligheid, is inmiddels van de baan.

Nu dient het volgende huisvestingsdilemma zich alweer aan, ditmaal over het feit dat in het dorp al acht jaar lang geen enkele sociale huurwoning is gerealiseerd. De wachttijd is daarmee opgelopen tot ruim tien jaar.

Verbolgen

Peter Hoogvliet, directeur van woningcorporatie MeerWonen, is hier zo verbolgen over dat hij heeft besloten om de prestatieafspraken met de gemeente dit jaar niet te tekenen. In deze prestatieafspraken leggen de gemeente, huurdersvereniging en de woningcorporatie jaarlijks vast welke nieuwbouwplannen worden gerealiseerd.

De plannen van 2020 klonken Hoogvliet in eerste instantie veelbelovend in de oren: er werd afgesproken dat 25 procent van de drie nieuwe bouwprojecten uit sociale huur zal bestaan, wat neerkomt op zo’n honderd extra sociale huurwoningen. Op verzoek van Hoogvliet werden ook de termijnen in de plannen opgenomen.

Maar om allerlei redenen is de bouw, die dit jaar zou plaatsvinden, met ten minste een jaar uitgesteld. ‘Prestatieafspraken zijn voor ons geen papier’, schrijft Hoogvliet in een brief aan het college. ‘Maar een middel om te zorgen dat al die Oegstgeestenaren die al jarenlang zoeken naar een sociale huurwoning eindelijk geholpen kunnen worden.’

Uniek

Dat Hoogvliet heeft besloten de prestatieafspraken op te schorten is uniek, blijkt na navraag bij Aedes, de branchevereniging van woningcorporaties in Nederland. ‘Er zijn wel vaker formele geschillen geweest rond prestatieafspraken’, zegt woordvoerder Marlies Kolthof. ‘Die gingen over verschillen van inzicht bij de totstandkoming van de afspraken.’ De uitkomst is vooralsnog altijd geweest dat de partijen er onderling uitkomen, op basis van een bindend advies van de Adviescommissie Geschilbeslechting.

Het geschil in Oegstgeest is van andere aard: dat gaat over het niet naleven van afspraken. Kolthof: ‘Voor ons is het nieuw dat een corporatie om deze reden weigert tot prestatieafspraken te komen.’ In theorie zou de gemeente met een beroep op de woningwet naar de rechter kunnen stappen om prestatieafspraken af te dwingen, vervolgt ze. ‘Maar dat is nog nooit gebeurd.’

Als het aan wethouder Peter Glasbeek (Wonen, lid van Progressief Oegstgeest) ligt, verandert er niet veel. ‘We gaan gewoon door met de plannen’, zegt hij monter aan de telefoon. Hij vindt het ‘niet echt bevorderlijk’ dat de woningbouwcorporatie heeft besloten de prestatieafspraken niet te tekenen, maar snapt de achterliggende frustratie. ‘Die deel ik.’

Dat de bouwplannen vertraging hebben opgelopen, ligt volgens hem buiten de invloedssfeer van de gemeente. Er was sprake van gebrek aan capaciteit, gedoe met de riolering en vertragende regelgeving. ‘Het is klei door een rietje blazen’, aldus de samenvatting van Glasbeek.

Luxe suburb

Over de vraag waarom er al acht jaar geen sociale huur is gerealiseerd in Oegstgeest, kan Glasbeek kort zijn. ‘We zijn toch een soort luxe suburb’, zegt hij. ‘Velen hebben zoiets van: waarom moet sociale woningbouw nou uitgerekend in Oegstgeest plaatsvinden? Dat wordt ook vrolijk zo uitgesproken.’

Niet altijd hardop, leert een bezoek aan Oegstgeest. Het dorp, met zo’n 25 duizend inwoners, zou niet misstaan in een promotiefolder over Nederland. Het straatbeeld wordt gekenmerkt door brede en met groen overgoten lanen, tal van architectonische hoogstandjes (waaronder het gemeentehuis, een voormalige kliniek voor zenuwlijders) en - als kers op de taart - het pittoreske kasteel waar de Franse filosoof René Descartes tussen 1641 en 1643 verbleef.

Het dorp geniet daarnaast enige bekendheid als geboorteplaats van de schrijver Jan Wolkers. Zijn ouders dreven er een slecht lopende kruidenierszaak. Met een gemiddeld inkomen van 32,3 duizend euro per huishouden boeren de huidige inwoners een stuk beter. Eenderde van de inwoners leeft volgens het CBS van een pensioenuitkering.

Niet elitair

Met sociale huur lijkt niemand op straat zich bezig te houden. ‘Weet ik niets van’, bromt een Oegstgeestenaar die de hond uitlaat. Een ander: ‘Oegstgeest is een dorp als alle anderen, zeker niet elitair. We hebben niets tegen deze mensen.’

Volgens Hoogvliet is ‘het sentiment’ dat in het dorp leeft wel degelijk de reden dat het college terughoudend is in het realiseren van sociale huur. Dat is ook terug te zien in de cijfers: het aandeel sociale huur blijft in Oegstgeest steken op 15,5 procent, landelijk ligt het gemiddelde op 30 procent. ‘Zelfs Wassenaar heeft meer sociale huurwoningen’, verzucht Hoogvliet.

Jarenlang probeerde hij een voormalige ggz-instelling, tegenover het gemeentehuis, te bemachtigen van zorgorganisatie Rivierduinen. Maar hij werd overboden door een Amsterdamse projectontwikkelaar, die 5,2 miljoen euro neertelde. In afwachting van goedkeuring van de plannen voor de beoogde appartementen, zal de projectontwikkelaar 175 statushouders in het gebouw vestigen. Daarvoor is 5 vierkante meter per persoon berekend. Exemplarisch, volgens Hoogvliet, voor het feit dat het winstoogmerk boven het maatschappelijke belang prevaleert.

No hard feelings

Wethouder Glasbeek zegt zich intussen onverminderd in te zetten voor het realiseren van betaalbare huurwoningen in Oegstgeest. Hij wil de dialoog hierover met de woningbouwcorporatie gewoon voortzetten. ‘Van mijn kant zijn er no hard feelings.’

Peter Hoogvliet is minder optimistisch. ‘Er is vooralsnog geen enkel initiatief vanuit de gemeente gekomen om over dit onderwerp te praten’, zegt hij. Zijn actie om de prestatieafspraken niet te tekenen was ‘een laatste noodkreet om te zorgen dat er meer aandacht komt voor het onderwerp’. Maar, zo stelt hij bitter vast: ‘Het heeft tot nu toe geen effect.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden