ReportageSnippergroen

Bewoners boos of verward: ze moeten opeens betalen voor ‘hun’ stukje snippergroen

Ada Branderhorst wijst op het stukje groen dat ze naar eigen zeggen dertig jaar terug al voor 150 gulden heeft gekocht.Beeld Marcel van den Bergh

Gemeenten brengen de laatste tijd stukjes vergeten grond in beeld. Met al dat ‘snippergroen’ bij elkaar valt namelijk toch ook veel te verdienen, zo ontdekken inwoners van Deventer tot hun schrik.

Snippergroen. Niemand weet waar het woord precies is uitgevonden. Het heeft nog niet eens de Van Dale gehaald. Het enige wat erover bekend is, is dat Nederlandse gemeenten zijn begonnen het in kaart te brengen, en dat nu Borgele aan de beurt is.

Dus iedereen in Borgele kent het woord nu, maar dat betekent niet dat daarmee alles over dat versnipperde groen ook duidelijk is. Verre van dat. Zeker is dat dit geld gaat kosten, en dat maakt mensen bij voorbaat altijd een beetje boos. Dat proef je op de informatieavond van de gemeente Deventer, met zo’n honderd inwoners.

De bezoekers die niet boos zijn, verkeren in verwarring. Hun tuinen liggen op of aan een stukje snippergroen: grond die van de gemeente is maar waarover de gemeente zich nooit eerder heeft bekommerd. Velen weten zelfs niet beter of dat snippertje grond heeft altijd bij hun tuin gehoord. Men dromt samen voor grote luchtfoto’s van de buurt, waarop gele en groene blokjes de ‘snippers’ aangeven.

Grote spelers

De gemeente Deventer heeft de organisatie van de avond uit handen gegeven aan een bureau. ‘Wij zijn Eiffel, zonder de toren, gewoon Eiffel dus’, zegt een medewerkster van bureau Eiffel. Eiffel is een van de grote ‘spelers’ op de snippergroenmarkt, samen met onder meer Metafoor (al 46 gemeenten geholpen, en 50 duizend snippergroendossiers behandeld). Alleen al het feit dat ze zich ermee bezighouden bewijst dat er geld zit in die blokjes.

Eiffel heeft de hebzucht nadrukkelijk gekieteld in het blad Binnenlands Bestuur. Daarin zei Björn Derksen van Eiffel in 2012 al dat er in Nederland voor ‘1 miljard euro aan illegaal snippergroen’ voor het oprapen ligt. Dat is natuurlijk niet allemáál te verkopen, maar gemeenten kunnen toch ‘300 miljoen euro verdienen door het wel verkoopbare groen van de hand te doen’, en dat levert toch mooi ‘eenmalig extra inkomsten op en structurele besparingen op het onderhoud’.

Vanavond is Arendshorst aan de beurt. De wijk is zo’n vijftig jaar oud, gebouwd kort nadat Borgele werd geannexeerd door Deventer. Het is een stille wijk met brede straten. Op nummer twee hangen de kerstballen nog in een dennenboompje, en op nummer zeventien prijkt een blinkend gepoetste grote koperen adelaar aan de gevel. Mensen zie je er niet veel. Wel de huizen, en vooral de achterkanten.

Rommeltje

Daar is het een rommeltje. De tuinafscheidingen ‘zigzaggen’, en de buurt lijdt hier en daar duidelijk aan ‘kantelenvorming’. En dat wil de gemeente niet meer. De gemeente wil strakke, rechte lijnen trekken, en die moeten netjes bij het kadaster en de notaris worden vastgelegd.

Ada Branderhorst woont in de Arendshorst. Zij is de stem van de verongelijkte bewoners geworden, doordat de krant De Stentor haar opspoorde en haar foto bij een snippergroenartikel plaatste. Ook haar tuin ligt gedeeltelijk op gemeentegrond. Elf vierkante meter, om precies te zijn.

Haar probleem is ingewikkeld. Die elf meter heeft zij dertig jaar geleden al van de gemeente gekocht, zegt ze, ‘voor 150 gulden’. Daar kwam toen geen notaris aan te pas. De gemeente stuurde een brief waarin de koop werd bevestigd, en die brief moest ze bewaren bij de kadastertekening. Maar die brief is kwijt, en ook de gemeente heeft geen kopie kunnen vinden, dus nu moet ze hetzelfde stukje grond opnieuw kopen. ‘Voor 150 euro, per vierkante meter. Dat is 1.650 euro, en daar komen de notariskosten nog bij. Voor iets wat ik voor 150 gulden heb gekocht!’

Dat heeft de activiste in haar gewekt. ‘Ik ga niet hoger dan 300 euro’, zegt ze stuurs, ‘meer betaal ik niet voor iets wat ik al eens heb betaald. Anders ga ik wel ontruimen’. Ze voegt er voor de gemeente nog een dreigement aan toe. ‘En dan onderhoud ik die 100 vierkante meter gemeentegroen naast mijn huis ook niet meer.’ Ada heeft groene vingers en doet het graag, maar nu heeft ze er spit van gekregen. Daarom kan ze niet eens naar de bewonersavond.

Daar wordt haar afwezigheid opgemerkt. Paul en Henneke en Klaas zijn er wel, en Jannie Speelman en de anderen. Ze mopperen dat de notariskosten alleen al 750 euro zijn, maar toen ze daarover klaagden zei ‘de gemeente dat de notaris van de gemeente het misschien voor minder doet’.

De verwarring slaat al snel om in achterdocht, en dat is wederzijds. De medewerksters van Eiffel mijden de woorden ‘illegaal’ en ‘oneigenlijk’ die zo prominent in hun geschreven teksten staan. In plaats daarvan hebben ze het over ‘rechtsongelijkheid’ die moet worden weggenomen, over de ‘onduidelijke, en verschillende afspraken uit het verleden’.

Uiteindelijk is duidelijk dat de bewoners moeten betalen. De bewijslast is aan de bewoners, de kosten zijn voor de bewoners, en een beroep op oude, bestaande afspraken is onmogelijk want de gemeenteraad heeft in 2014 besloten dat ‘alle bestaande afspraken en regelingen’ zijn vervallen. ‘Kan dat juridisch zomaar?’, vraagt iemand.

‘Wij gaan ervan uit dat de raad dat weloverwogen heeft gedaan’, is het antwoord van Eiffel. Van het gemeentebestuur is er niemand. Wethouder Frits Rorink heeft afgezegd, want ‘hij staat op de piste’.

Hogere grondprijs

De vragenmicrofoon gaat rond. ‘Waarom 150 euro per meter? Waar komt dat bedrag vandaan? Apeldoorn geeft de eerste 10 vierkante meter gratis, en vraagt voor de rest 40 euro per vierkante meter.’ Het antwoord: de grondprijs in Deventer is hoger.

‘Waar hébben we het helemaal over: elf vierkante meter of zoiets’, zegt gemeentewoordvoerder Maarten Jan Stuurman. ‘Het gaat ons niet om het geld.’ Met de mensen die zeggen van niets te weten heeft Stuurman geen medelijden. ‘Als 25 jaar geleden iemand een paaltje heeft verzet, en daarna het huis verkocht aan iemand die daar niks van weet... Het klinkt ontzettend ambtelijk maar dat had die koper gewoon wel moeten weten.’

De informatieavond maakt duidelijk dat niet heel Borgele zonder slag of stoot op het aanbod van de gemeente zal ingaan. ‘We zijn hier nu al zes jaar mee bezig’, zegt de woordvoerder, ‘Het schiet niet heel erg op. Laten we zeggen dat het niet de allergrootste prioriteit heeft. Maar we gaan ermee door tot de hele stad gedaan is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden