Bewondering voor Bush

Veel geluisterd naar Kate Bush de afgelopen dagen.

Bovenstaande zin is er een die ik tot een jaar of zes geleden nooit zou hebben geschreven. Ik was namelijk nooit zo dol op haar muziek.

Gek wellicht, want ik behoor precies tot die generatie die met haar muziek kan zijn opgegroeid. Ik weet ook nog goed dat in Toppop het filmpje van de toen 19 jarige zangeres te zien was die Wuthering Heights zong. Vond ik het mooi? Ja, best wel, in ieder geval apart. Maar ik liep niet zo met haar weg als veel anderen.

Ik heb die elpee The Kick Inside ook nooit gekocht, zoals ik nooit een plaat van Kate Bush kocht als die uitkwam. Ook Hounds Of Love niet, haar, zo kan ik nu wel zeggen, toch wel beste plaat. Ik weet nog goed toen dat album in 1985 verscheen, het was een van de eerste platen die niet alleen gelijktijdig op cd verscheen, maar die ook meteen veel beter op cd verkocht.

Zelf was ik najaar 1985 met heel andere muziek bezig, Tom Waits, The Jesus And Marychain, The Pogues en The Smiths bijvoorbeeld. Hounds Of Love trok ik eigenlijk helemaal niet.

Die platen erna, The Sensual World (1989) en The Red Shoes (1993) deden me nog veel minder, ik draaide ze toen ze net uitkwamen in de winkel waar ik toen werkte, maar voelde er niks bij.

Ik had ook het idee dat het aantal Kate Bush fans wat minder geworden was, in ieder geval liep de verkoop van deze albums veel minder lang door.

Mijn fascinatie voor Kate Bush ontstond eigenlijk pas een jaar of twaalf later, toen ze ineens met een dubbelalbum Aerial kwam, dat ik prachtig vond.

Ineens bewonderde ik de dame ook veel meer dan ik daarvoor gedaan had. Haar eigenwijsheid, haar onafhankelijkheid en haar houding van ‘ik maak zelf wel uit wanneer en hoe ik een plaat maak’. Ook haar antipathie tegen touren, daar kon ik me wel wat bij voorstellen. Waarom moet een uitvoerend muzikant standaard op tournee gaan? Als ze daar nu gewoon geen zin in heeft, om wat voor een reden dan ook. Prima.

Ik moet toch ook bekennen, dat ik die laatste plaat niet erg lang ben blijven draaien. Er was meer bewondering dan echte liefde voor Aerial. Wel ben ik me meer in haar oude werk gaan verdiepen, en dat beviel me beter dan ik gedacht had. Je hoort aan die platen ook duidelijk waar Antony & The Johnsons en The Wild Beasts hun invloeden vandaan haalden. Maar ook veel ‘gothic’ en metal bands (Within Temptation) hebben goed naar haar geluisterd.

Het is met Kate Bush voor mij een beetje als met Björk: ik bewonder ze en erken dat ze volkomen authentiek te werk gaan en tot de weinige ‘true originals’ in de popmuziek gerekend kunnen worden. Maar echt houden van hun werk doe ik niet.

Maar toen onlangs het bericht kwam dat er iets nieuws van Kate Bush was ik toch weer heel nieuwsgierig.

Director’s Cut is, zoals de titel al aangeeft, geen plaat met nieuw werk, maar bevat bewerkingen van elf oude nummers. Vier komen er van The Sensual World en zeven van The Red Shoes.

Vreemd misschien, een artiest die muziek van een jaar of twintig oud nog eens gaat bewerken, maar Bush deed zoiets al eerder. Voor de compilatie The Whole Story (1986) zong ze haar Wuthering Heights ook opnieuw in, omdat een paar hoge kirretjes haar irriteerde.

Aan de platen die ze nu onder handen nam, was volgens haar altijd al het een en ander mis, en dat wilde ze herstellen.

Meeste publiciteit kreeg ze nu omdat de erven James Joyce toestemming hadden gegeven voor het gebruik van een stuk tekst uit diens Ulysses.

Dat deden ze in 1989 niet en dus moest Bush de tekst uit de monoloog van Molly Bloom min of meer parafraseren.

Nu ze wel Joyce’s tekst voor mag dragen is The Sensual World een heel ander nummer geworden en heet het Flower Of The Mountain. Het is prachtig zoals ze in de huid van Molly Bloom kruipt, van mij mag ze de hele monoloog doen. Een zeer erotisch getinte tekst, of zoals een van de vertalers van James Joyce Erik Bindervoet opmerkte: seks met woorden.

Maar het aardige is, dat toen ik na het beluisteren ervan de oorspronkelijke versie opzette (de deluxe versie van Director’s Cut bevat ook de albums The Sensual World en The Red Shoes) was ik ook getroffen door de zeggingskracht daarvan.

Bush had zelf ook echt een prachttekst geschreven, en ik geloof dat ik het origineel muzikaal misschien nog wel iets mooier vind.

Dat geldt niet voor de andere tien nummers. Goed dat Keith Richards intro van Rubberband Girl maakt het nummer niet echt beter en Song Of Solomon doet me ook in de nieuwe versie weinig. Maar ik begrijp wel dat Bush zich aan veel liedjes van vooral The Red Shoes kapot ergerde.

Ik heb anders dan alle Kate Bush fans niet de handicap dat ik de originele versies al decennia lang met me meedraag. Voor mij klinken de liedjes allemaal nieuw, en ik geniet echt van Deeper Understanding (met zoonlief Bertie als computerstem) en This Woman’s Work.

De arrangementen zijn vaak soberder en beter verzorgd, je hoort wat minder dat fletse synthigeluid wat eind jaren tachtig, begin jaren negentig zo oprukte (en bijvoorbeeld een stuk of drie platen van Bruce Springsteen verpeste).

Ik vind Director’s Cut een mooie, aanbevelenswaardige plaat, maar begrijp alleen de titel niet helemaal.

Ik ken de term uit de filmindustrie. Regisseurs brengen na jaren de montage van hun film uit zoals ze die bedoeld hadden maar van hun producent niet uit mochten brengen.

Kate Bush was echter een van de eerste artiesten die niet alleen eigenaar van haar masters was, maar ook nog eens volledige artistieke vrijheid genoot. Er was niemand die tegen haar zei: Mevrouw Bush, zo mag u deze plaat niet uitbrengen, er moet een hit op staan.

Ze wekt met de titel Director’s Cut wel de indruk dat er krachten van boven waren die haar artistieke vrijheid inperkten, terwijl dat volgens mij niet het geval was.

En dan nog iets: waarom niet gewoon tot 2012 wachten met Flower Of The Mountain. Dan vervallen de auteursrechten en wordt Ulysses publiek domein. Dan kan de kleinzoon van Joyce, die haar nu toestemming moest geven, hoog en laag springen, en Bush met die tekst doen wat ze wil.

Misschien, en in de Mojo van deze maand maakt ze daar een toespeling op, heeft ze voor 2012 wel hele andere plannen, en wil ze dan een volledig nieuw album uitbrengen.

Daar verheug ik me op. Want ja, ik word steeds meer een bewonderaar van Kate Bush.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden