Bewindslieden willen miljard voor steun bejaardenoorden

De staatssecretarissen Tommel (Volkshuisvesting) en Terpstra (Welzijn) proberen van minister Zalm van Financiën één miljard gulden los te krijgen om honderd bejaardenoorden uit hun financiële nood te verlossen....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Binnenkort praten de drie bewindslieden over de problemen. Als er geen oplossing komt, dreigt faillissement voor de tehuizen, die overwegend zijn gevestigd in Noord- en Zuid-Holland, Brabant en Utrecht.

De financiële perikelen van de honderd verzorgingshuizen zijn een erfenis van het kabinet-Den Uyl (1973-1977). De bewindslieden die toen verantwoordelijk waren voor de volkshuisvesting, minister Gruijters van D66 en staatssecretaris Schaefer van de PvdA, zetten woningcorporaties en besturen van bejaardenoorden onder druk om het zogeheten Dynamisch Kostprijs-systeem (DKP) te hanteren. Dat hield in dat ze zogeheten klimleningen moesten afsluiten. Die hoefden de eerste jaren niet of nauwelijks te worden afgelost. De rente werd bijgeschreven bij de lening.

De inflatie in de jaren zeventig was hoog, en de overheid verwachtte dat dit nog jaren zo zou blijven. Daarom werd het 'bouwen op de pof' niet als een probleem gezien: de schulden zouden gemakkelijk kunnen worden gefinancierd door de hoge huren die de bewoners zouden moeten betalen.

De inflatie ging echter omlaag en de huurinkomsten blijken nu bij lange na onvoldoende om de leningen af te lossen. Daardoor kampen de honderd bejaardenoorden nu met enorme problemen.

Volgens beleidsmedewerker L. Keâ van de Woon Zorg Federatie, de brancheorganisatie van de bejaardenoorden, is het geen uitzondering dat een tehuis dat in de jaren zeventig een schuld had van vijf miljoen, nu twintig miljoen op tafel moet leggen om die schuld af te lossen. De huurinkomsten bleken onvoldoende. Bovendien werden de bejaardenoorden sinds 1985 gebonden aan een vast budget. Daardoor werd het hun verboden om kostendekkende huurbedragen in rekening te brengen bij de bewoners.

De armlastige tehuizen voor wie de tweede tienjarentermijn van de lening binnenkort afloopt, hebben geen geld om de dure lening opnieuw te financieren, omdat de gevraagde garanties te hoog zijn. Vanwege de hoge boekwaarden van de oordenwillen financiers ook geen geld beschikbaar stellen voor renovatie.

Terpstra noch Tommel heeft een miljard gulden beschikbaar om de honderd bejaardenoorden te helpen. Dat het geld niet ineens op tafel hoeft te liggen, maar in een periode van twintig jaar gespreid beschikbaar moet komen, doet aan dat feit niets af. Het bedrag van één miljard kan hoger of lager liggen. Tommel wilde zich gisteren niet al te precies uitdrukken, omdat hij enige onderhandelingsruimte wil hebben ten opzichte van minister Zalm.

Volgens Keâ kan het bedrag ook méér zijn dan een miljard, omdat tot dusver geen rekening is gehouden met de zogeheten aanleunwoningen. Dat zijn zelfstandige ouderenwoningen onder de vleugels van een bejaarenoord. Ook die zijn vaak volgens de DKP-systematiek gefinancierd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden