bewijs

Een paar stukjes terug vertelde ik u dat in therapeutenland het evidence-based model zo populair is. Dat betekent: iedereen zegt dat zijn of haar behandelingen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar effectieve ingrepen bij mentale stoornissen....

Het betekent ook dat mensen van de universiteit mogen neerkijken op mensen uit de praktijk, want die hebben geen tijd of geen zin om al die evidence bij te houden. Is dat terecht? Is bewijs dan zo

heilig?

Er is een probleem met dat bewijzen. Eigenlijk zijn er twee problemen. Het eerste heb ik al genoemd: er is zo veel bewijs, je wordt er gek van. Niet bij te houden. Al die tijdschriften vol, elke maand weer. Je hebt zelfs tijdschriften over tijdschriften, waarin redacteuren nijver doen waarvoor jij geen tijd hebt: lezen. Als je die meta-tijdschriften leest, blijf je nog een beetje bij, maar sla een maand over en je bent hopeloos verloren.

Tweede probleem is dat de bewijzen elkaar tegenspreken. Ze spreken elkaar tegen in dezelfde tijd en door de tijd heen. Je kunt tegelijkertijd lezen dat roken kanker en andere ellende veroorzaakt, én dat er geen enkel verband tussen roken en gezondheid kan worden aangetoond. Dat laatste gelooft u niet, maar twee onderzoekers uit Israël hebben daarover een overtuigend boek geschreven. En dan heb je de bewijzen die elkaar door de tijd heen tegenspreken. Beroemd voorbeeld is natuurlijk hyperventilatie. Vroeger dacht iedereen, want dat was wetenschappelijk aangetoond, dat hyperventileren wordt veroorzaakt door een gebrek aan kooldioxide in de longen. Patiënten leerden dan ook om hun aanvallen te couperen door in een papieren zakje uit- en in te ademen. Daardoor verhoogden zij snel het percentage CO2 en hield de angstaanval op.

Deze aanpak heeft duizenden, zo niet honderdduizenden mensen van hun angsten verlost. Tot er een jonge wetenschapper kwam die nou weleens wilde weten wat er waar is van die oude kooldioxideverhalen. Hij of zij, dat ben ik vergeten, wekte een angstaanval op bij patiënten in een kamer waarin het CO2-percentage kunstmatig (en stiekem) heel hoog was gemaakt. Wat gebeurde er? Die mensen gingen hyperventileren. Weg bewijs. De verklaring voor het feit dat zo veel patiënten opknapten van de papierenzakmethode, moet gezocht worden in het feit dat deze mensen ervoeren dat zij controle kregen over een voorheen hopeloze situatie.

Althans, dat zeggen de wetenschappers nu. Mor gen is het weer wat anders natuurlijk. Wie het bewijs past, trekke het aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.