Bevredigende afsluiting van kwestie Srebrenica niet denkbaar

Genoegdoening voor de 'moeders van Srebrenica' gaat de krachten van de rechter te boven.

De Moeders van Srebrenica arriveren bij het Gerechtshof voor de uitspraak in de hoger beroepszaak tegen de Nederlandse Staat.Beeld anp

Een bevredigende afsluiting van de kwestie Srebrenica is niet denkbaar. Niet voor de Nederlandse VN-militairen die in 1995 met een onmogelijke missie werden opgezadeld. En al helemaal niet voor de nabestaanden van de 350 Bosnische mannen die zijn vermoord nadat zij de Nederlandse compound hadden moeten verlaten. De uitspraak van het gerechtshof in Den Haag over de verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat voor dit drama - macaber onderdeel van de massamoord op ruim zevenduizend moslims - verandert daar niets aan.

Nederland is weliswaar medeaansprakelijk voor de dood van moslims die bij Dutchbat bescherming hadden gezocht, maar het hof relativeert die medeaansprakelijkheid ook. Met de terechte vaststelling dat niet de Nederlandse militairen de moordenaars waren, maar de Bosnische Serviërs. En met het enigszins klinische argument dat de overlevingskans van de 350 Bosnische mannen op de Dutchbat-compound hoe dan ook niet groter was dan 30 procent. De Nederlandse verantwoordelijkheid voor het drama wordt aan dit percentage gelijkgesteld.

Maar het verlies van de nabestaanden is ongedeeld. Daaraan doet de uitspraak geen recht. Tezelfdertijd is moeilijk voorstelbaar hoe het hof, dat 22 jaar na dato de feiten nuchter moet wegen, de moeders van Srebrenica genoegdoening had kunnen geven. Zijn uitspraak geeft blijk van het streven naar evenwichtigheid in een zaak met zoveel gradaties in schuld en verantwoordelijkheid. Bevredigend is dit allerminst - behalve misschien voor de daders die zich niet hebben hoeven verantwoorden.

Te hopen is dat de 30 procent verantwoordelijkheid voor de staat zich niet vertaalt in schraperigheid bij de vaststelling van de schadevergoeding die aan de nabestaanden zal worden uitgekeerd. De staat kan weinig meer doen dan generositeit betrachten om te laten zien dat Srebrenica een gedeeld trauma is. De ervaring leert dat het vaak decennia duurt voordat met de verwerking van die trauma's een serieus begin wordt gemaakt. Zo ging het met de Holocaust in Duitsland, zo ging het met de Nederlandse dekolonisatieoorlog en zo gaat het met Srebrenica. Ook na de uitspraak van het hof zal de kwestie blijven opspelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden