'Bevolking krijgt Olympisch Stadion terug'; Plan moet A'dam-Zuid een nieuw imago geven

Het Plan Zuid uit 1915 is een fraai ontworpen stukje Amsterdam, onlosmakelijk verbonden met Berlage. Het gedachtegoed van de grote bouwmeester is uitgangspunt bij het bebouwen van het laatste, grote lege stuk in Amsterdam-Zuid....

Van onze verslaggever

Marc van den Broek

AMSTERDAM

De architecten L. Lafour en R. Wijk hebben met stedenbouwer H. Ebberink een plan gemaakt dat de sfeer uitademt van het beroemde ontwerp van Berlage. Brede hoofdstraten, smalle zijstraten, gesloten bouwblokken en waar de hoofdweg op water stuit, staat een hoog gebouw. 'We werken in de geest van Berlage door', zeggen Ebberink en Wijk. 'We maken het plan als het ware af.'

Het plan Zuid omvat het gebied tussen Amstel en Schinkel, twee belangrijke waterwegen door de stad. De bebouwing van Plan Zuid reikt tot de Amstel, maar langs de Schinkel ligt een rommelzone, met een nog troosteloos Olympisch Stadion, sportcomplexen, volkstuintjes en een jachthaven. Vanavond wordt de eerste stap gezet met het bebouwen van de strook grond rond het Olympisch Stadion. 'We presenteren voorstellen', zegt Wijk meerdere malen. 'Inspraak is mogelijk.'

Begin jaren negentig zag het ernaar uit dat het stadion zou verdwijnen om plaats te maken voor huizen. Een actie, die vijf miljoen opbracht, redde het rijksmonument. Het stadion wordt in de oude staat hersteld als atletiekarena, de later aangebrachte betonnen ring is al gesloopt.

Formeel hadden de ontwerpers de opdracht alleen een plan te maken voor de directe omgeving van het stadion. Daar is ruimte voor ruim achthonderd woningen. 'Dat is niet zo bijzonder', zegt Ebberink. 'Bouwen daar is het vullen van een groot gat, zoals vaker is vertoond in Amsterdam.'

In het voorstel loopt de brede Stadionweg tot de Schinkel. Daar komt hoogbouw, geheel indachtig het Plan Zuid. De overige nieuwe bouwblokken worden niet hoger dan de bestaande blokken. Er passen tegenwoordig zes woonlagen in, tegen vijf vroeger.

De ontwerpers gaan echter verder. 'Wij willen het stadion aan de stad teruggeven', zegt Wijk. 'In onze visie komt er voor het stadion een plein, zoals het was. Dan is het stadion wel weer zichtbaar vanuit de stad.'

In de plannen borduren de architecten voort met het idee van een verplaatst Stadionplein. In dat geval is er op het bestaande plein ruimte voor twee huizenblokken in de stijl van Berlage. Nu stelt het huidige plein niet veel voor, een asfaltvlakte die dient als parkeerplaats voor autobussen en een zaterdagse markt.

Ebberink en Wijk verwachten niet veel problemen met dit deel van hun voorstel. De mensen die op het plein uitkijken, krijgen huizen voor de deur, maar zijn de geluidsoverlast van de drukke weg die langs het stadion loopt, kwijt. Meer verzet verwacht het tweetal tegen hun plannen over de andere kant van het stadion. Daar is wat groen en raakt het stadion de Schinkelkade. Er liggen drie eilanden, waarover de Museumtram rijdt.

Ook daar is ruimte voor enige woonblokken waardoor de andere gebruikers iets moeten opschuiven. Waterwegen worden verlegd. 'De eilanden worden nu nauwelijks gebruikt. Het is een fantastische plek om voor een deel te bebouwen.' Bovendien kan er een fietspad komen dat de inwoners van Zuid over een rustige route naar het Amsterdamse Bos leidt, in plaats van een drukke weg.

Het precieze ontwerp van de gebouwen is nog niet klaar. De keuze voor gesloten bouwblokken bij nieuwbouw is op zichzelf opmerkelijk. De binnentuinen worden een stuk groter dan in de tijd van Berlage. Destijds waren de stukken groen tussen de huizenrijen twintig meter breed, in het voorstel veertig meter.

In hun meest vergaande voorstel gaan de architecten uit van 1400 nieuwe woningen in het stukje Amsterdam-Zuid. Dan reikt Berlage eindelijk tot de Schinkel. Ten minste, als buurt en politiek ermee kunnen leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden