Bevlogen verslaggever die het leven geleefd heeft

Hij was een kritische recensent, een bevlogen verslaggever en hij raakte gefascineerd door de kunsten.

Hans de Witte Beeld null
Hans de Witte

Hans de Witte hoorde eind jaren vijftig met Carel Enkelaar en Hans Keller tot de kritische televisierecensenten die het nog op één zender pionierende publieke net niet spaarde. Op 11 januari 1957 schreef hij in de Volkskrant onder het pseudoniem Verrekijker: 'Het AVRO-programma van donderdagavond was niet bepaald vrij van reclame. Televizier onder leiding van Jef de Groot werd een doorweekt stuk propaganda voor de Wereldtentoonstelling Brussel 1958, die al op voorhand te vermoeiend bleek om naar te kijken, de primeur van het atomische restaurant incluis.' De Witte werkte van 1953 tot eind 1964 voor de Volkskrant en was naast televisierecensent ook verslaggever. Hij schreef essays, maakte reisverslagen, had ontwikkelingshulp in zijn portefeuille en versloeg de Elfstedentocht. Maar bovenal was hij filmrecensent. In 1964 werd hij directeur van de arthousebioscopen De Uitkijk en Leidsepleintheater in Amsterdam. Twee jaar later volgde hij Peter Diamand op als artistiek directeur van het Holland Festival.

Het leven geleefd

De Witte overleed op 6 januari op 83-jarige leeftijd. Hij vond dat hij zijn leven had geleefd. Zelf sprak hij van euthanasie, de schouwarts van een vrijwillig gekozen levenseinde. Er was geen begrafenis of crematie. Zijn lichaam werd ter beschikking gesteld aan de wetenschap.

Zijn wiegje stond in Amsterdam. Tijdens de oorlog deed hij de driejarige mulo. Na de bevrijding voltooide hij het gymnasium A en studeerde korte tijd Nederlands en rechten aan de Universiteit van Amsterdam. In 1953 werd hij door toenmalig Volkskrant-hoofdredacteur Joop Lücker aangenomen als verslaggever. De krant had toen nog een uitdrukkelijk rooms-katholiek stempel had. 'Mijn vader was katholiek opgevoed, maar hij was op zijn 13de eigenlijk al atheïst geworden', zegt zijn zoon Peter Paul.

Hij huwde Maria Slewe, die op de advertentie-afdeling werkte. Ze kregen een dochter en een zoon. Zij was de dochter van de eerste na-oorlogse Volkskrant-directeur Carel Slewe. Na hun scheiding trouwde hij met verslaggeefster Petri Stam, met wie hij twee zonen zou krijgen. Twaalf jaar bleef hij bij de krant. Zijn fascinatie voor kunst nam toe. Toen hij in 1966 directeur werd van het Holland Festival zei hij in de Volkskrant: 'Ik hoop ooit mijn stempel op het Holland Festival te drukken. Het moet een feest worden, net als een massa die samen voetbal kijkt of Heya Keessie roept. Weg met die botsingen tussen progressief en reactionair, de agitatie tegen Zo is het, de botsing tussen Cals en de provo's.'

Stemmingswisselingen

Samen met J. Bernlef redigeerde hij een filmblad en presenteerde in 1973 een zestal televisieprogramma's onder de titel Kunst in de knoei. Vier jaar later raakte hij overspannen. Toen bleek dat hij aan een bipolaire stoornis leed. In 1983 verscheen zijn boek Hemelhoog juichend over mensen die net als hij aan extreme stemmingswisselingen lijden. Hij was een van de eersten in Nederland die in een boek manisch-depressiviteit bespreekbaar maakten. Weliswaar was deze ziekte al een eeuw bekend en benoemd, maar ze werd toentertijd nog als een zeldzame afwijking gezien.

In loondienst werken zou hij niet meer. Wel schreef hij nog scenario's voor film en televisie. En een keer nog een stuk in de Volkskrant. In 1993 bekritiseerde hij in navolging van Maarten van Rossem de elitaire hypes rond films als The Piano (met Holly Hunter en Harvey Keitel) en de banaliteit van televisieprogramma's als Het spijt me, waarvan de eerste aflevering ook in dat jaar werd uitgezonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden