Beursgang ASM-L levert Philips 190 miljoen op

Philips brengt zijn Veldhovense dochter ASM Lithography naar de beurs. Het bedrijf vraagt notering aan in Amsterdam en op de Nasdaq, de schermenbeurs in New York....

GEERT-JAN BOGAERTS

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

ASM Lithography had vorig jaar een omzet van 534 miljoen gulden en heeft ruim 800 werknemers in dienst. Het bedrijf maakt zogenaamde wafer steppers. Deze technologisch zeer geavanceerde machines worden gebruikt voor de produktie van geheugenchips. Wereldwijd zijn er slechts drie grote producenten van dit soort apparaten. De Japanse concerns Nikon en Canon beheersen samen 77 procent van de wereldmarkt. ASM Lithography heeft 18 procent. Twee kleinere Amerikaanse bedrijven nemen de rest voor hun rekening.

Als de vraag naar de aandelen groter uitpakt dan verwacht, kan Philips nog eens ruim 1,6 miljoen aandelen kwijt. In dat geval slinkt het belang van Philips in ASM-L, zoals het bedrijf kortweg genoemd wordt, tot 57 procent. Philips verplicht zich blijkens het prospectus om de komende vijf jaar minstens 25 procent in ASM Lithography te houden.

De onderneming heeft de omzet de laatste jaren spectaculair zien toenemen, vooral als gevolg van het aantrekken van de chipsmarkt. In 1991 bedroeg de omzet nog slechts 140 miljoen gulden. Via 200 miljoen in 1992 en 334 miljoen in 1993 is dat opgelopen tot 534 miljoen vorig jaar. Ook de winstontwikkeling is tamelijk spectaculair: van een verlies van 34 miljoen in 1992 via een winst van 21 miljoen een jaar later tot plus 61 miljoen in 1994.

Philips wil er desondanks nu uitstappen omdat het 'niet langer een controlerend belang wil houden in de onderneming', zegt een woordvoerder. 'We hebben andere prioriteiten, wat te maken heeft met de strategische belangen en onze complete portfolio', zo blijft hij in het vage.

Directeur Willem Maris van ASM-L zegt er niet rouwig om te zijn dat hij niet langer onder de beschermende vleugels van Philips opereert. 'We zullen technologisch zeer nauw contact houden met Philips. Er zijn ook contracten dat Philips bepaalde opdrachten aan ons zal uitbesteden. We raken onze moeder niet kwijt', stelt hij.

De beursgang stelt ASM-L in staat zijn eigen groei te financieren, aldus Maris. Vooral onderzoek en ontwikkeling slokken een groot deel van de omzet op. Ruim een kwart van het personeel werkt in deze sector. De uitgifte van 3 miljoen nieuwe aandelen moet ASM ongeveer 76 miljoen gulden opleveren. De solvabiliteit (de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen) kan daardoor verbeteren van 22 procent nu tot bijna 35 procent na de beursgang.

Dat Philips er op dit moment wil uitstappen is volgens een analist van CLBN een 'gouden greep'. 'De timing had niet beter kunnen zijn', zegt hij. 'De markt is op zijn hoogtepunt en nu kunnen ze een prima prijs krijgen.' De 8 miljoen aandelen die Philips nu wil verkopen, staan volgens hem tegen de intrinsieke waarde van 2,80 per aandeel in de boeken. Als de beursgang Philips 15 dollar per aandeel oplevert, bedraagt de boekwinst ongeveer 190 miljoen gulden.

Het bedrijf werd in 1984 opgericht als een joint venture tussen Philips en het Bilthovense ASM International. Philips had net de wafer stepper ontwikkeld, maar miste een goed verkoopkanaal. Daarover beschikte ASM International wel, zegt directeur Maris.

Door het inzakken van de chipsmarkt in 1988 kwam ASM International in de problemen. De onderneming bleek niet in staat halfdochter ASM Lithography van het benodigde extra kapitaal te voorzien. De toenmalige NMB Bank nam het pakket van ASM International over.

Vorig jaar was er al sprake van dat Philips zijn belang in ASM Lithography zou verminderen. Carl Zeiss, de Duitse lenzenproducent, en het Industriefonds van het ministerie van Economische Zaken zouden nieuw kapitaal in de onderneming pompen. Die kapitaalinjectie ging niet door. 'De prijs heeft daarin een rol gespeeld', zegt Philips. Daarop verkocht ING zijn belang aan Philips.

Ook het management zal kunnen profiteren van de beursgang. Philips bracht in 1993 nog 5 procent van de aandelen onder bij een stichting waarin het management en stafmedewerkers zijn verenigd.

De beursgang zal naar verwachting half maart plaatsvinden, als de Amerikaanse autoriteiten hun goedkeuring aan het plan hebben gegeven. De plaatsing wordt gecoördineerd door CS First Boston. In totaal plaatsen de emittenten 6,6 miljoen aandelen in de VS (onder leiding van CS First Boston en Morgan Stanley) en 4,4 miljoen in de rest van de wereld (CS First Boston met ABN Amro en Morgan Stanley). De aandelen moeten tussen de 14,5 en 16,5 dollar per aandeel opbrengen. De beurswaarde van de onderneming ligt daarmee rond de 800 miljoen gulden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden