Betuwelijn door naar Duitsland

21 jaar na de afspraak dat de Betuwelijn zou doorlopen tot Oberhausen, kan het Duitse deel van de goederenspoorlijn worden aangelegd. Al zijn nog niet alle beren van de weg.

AMSTERDAM - Er is eindelijk een Duits akkoord over het doortrekken van de Betuweroute. 21 jaar na de eerste afspraken hebben de Duitse regering en het bestuur van de deelstaat Noordrijn-Westfalen gisteren hun handtekening gezet onder een financieringsplan, zodat de Rotterdamse haven definitief kan worden verbonden met het Ruhrgebied.

Het betreft de aanleg van een 73 kilometer lange derde spoorlijn tussen de Duitse grensstad Emmerik en Oberhausen. Tussen beide steden liggen al twee sporen, maar die worden vooral gebruikt voor passagiersvervoer. Het gevolg is dat vrachttreinen nu vanaf de Duitse grens met grote vertragingen te maken krijgen; een bottleneck die de Betuwelijn buitengewoon hindert.

Sinds Nederland en Duitsland in 1992 een principeovereenkomst sloten over de spoorlijn, is de Betuweroute een constante bron van problemen geweest. Doordat het budget met bijna 2,5 miljard euro werd overschreden, was de lijn een van de duurste infrastructurele projecten die ooit in Nederland zijn gebouwd.

De Duitse regering weigerde jarenlang om zich aan haar kant van het principeakkoord te houden. In Nederland is de Betuweroute al meer dan vijf jaar klaar, maar door de Duitse weigering is de Betuweroute nog altijd een verliespost (zie kader).

Met het akkoord lijkt aan die lange rij van tegenslagen een einde te komen, stelt Mathijs Verhagen van Havenbedrijf Rotterdam. Hij leidde de jarenlange lobby voor de Duitse verlenging van de spoorlijn. 'Sinds 1992 heeft Duitsland verschillende beloften en intenties uitgesproken, maar met dit akkoord zegt de Bondsregering voor het eerst: Ja, wij gaan betalen.' Reden genoeg om voorzichtig de champagne te ontkurken.'

Ook de Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) is blij met het besluit. 'We hameren al jaren op deze beslissing', zegt Niels Koekoek van DNHK. De onderhandelingen duurden volgens hem zo lang omdat de kosten van de lijn erg hoog zullen zijn. 'De lengte van het traject valt met 73 kilometer wel mee, maar doordat het zo'n dichtbevolkt gebied is, moeten er veel tunnels en viaducten worden aangelegd om de overlast te beperken. De vraag was dus jaren: wie betaalt welk deel?'

Zoals het er nu naar uitziet, zal de aanleg van het spoor zo'n 1,5 miljard euro kosten. Daarvan betaalt de regering in Berlijn 746 miljoen; Noordrijn-Westfalen levert 450 miljoen. De Duitse spoorwegen en het bedrijfsleven moeten de rest ophoesten.

Ondanks de 'enorme mijlpaal' die is bereikt, waken de betrokkenen voor al te veel optimisme. Deutsche Bahn (DB), de Duitse equivalent van Prorail, verwacht dat de aanleg in 2015 kan beginnen en dat het traject rond 2022 daadwerkelijk in gebruik kan worden genomen.

'Maar', zo stelt Koekoek van de DNHK: 'dat de financiering rond is, wil niet zeggen dat alle beren nu van de weg zijn. Het zou niet de eerste keer dat er een kink in de kabel komt.'

Break-even: 650 treinen

Volgens Keyrail, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de exploitatie van de Betuwelijn, rijden er wekelijks zo'n 500 treinen over het traject.'Onze doelstelling is het break-evenpoint te bereiken tussen de kosten van het onderhoud en de inkomsten van treinen die over het spoor rijden.' Dat punt wordt volgens Keyrail bereikt met 600 tot 650 treinen per week. 'De komst van die derde spoorlijn gaat ons zeker helpen dat punt te bereiken, maar de 5 miljard euro die Nederland heeft besteed aan de aanleg van de Betuweroute zal nooit meer worden terugverdiend.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden