Betutteling is heus niet nodig

Hoezo, een lagere hypotheek voor gezinnen? Banken onderzoeken nu al uitgebreid wat de klant aankan. En de klant is voorzichtig....

Amsterdam Demissionair minister Jan Kees de Jager van Financiën had zich enig gezichtsverlies kunnen besparen als hij had gekeken naar de wijze waarop banken hypotheken verstrekken aan hun klanten.

Banken nemen al van alles en nog wat in overweging voordat ze tot een hypotheeklening komen. Tegelijk zijn klanten, mede door de crisis, zich meer bewust van financiële gevaren. Ze lopen nauwelijks nog het risico dat ze te veel lenen.

Het is juist die overkreditering die De Jager had willen tegengaan, voordat zijn van de Autoriteit Financiële Markten overgenomen plan sneefde. Dat plan voorzag erin dat alleenstaanden een 15 procent hogere hypotheek kunnen krijgen en gezinnen met kinderen een 15 procent lagere.

Op zulke regeltjes zitten de banken helemaal niet te wachten, laten ze eensgezind weten. ‘Wij zien geen relatie tussen het kunnen betalen van de hypotheek en de gezinssamenstelling’, zegt Willem Oudijk, hoofd hypotheken bij marktleider de Rabobank.

‘Wij werken in klantgesprekken een checklist af om een passend advies te geven’, zegt Oudijk. Dan komen zaken als voorgenomen huwelijk of gezinsuitbreiding en korter werken van een van de partners ter sprake. Of iemand dure hobby’s heeft, of graag heel vaak op vakantie gaat, vindt de bank net zo (on)interessant.

‘Maar veel belangrijker’, zegt Oudijk, ‘is dat we ons met de klant ervan vergewissen dat hij de hypotheek ook nog kan betalen bij werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, overlijden of pensionering. De risico’s die daarmee samenhangen zijn veel groter dan die rondom de gezinssamenstelling.’

‘Onnodig’, zegt ook de Vereniging Eigen Huis (VEH) over het plan. Want banken én consumenten worden al kritischer. ‘Banken eisen bijvoorbeeld steeds vaker dat eerst een schuld wordt afgelost, in plaats van dat die zoals vroeger in de hypotheek werd verwerkt’, zegt Hans André de la Porte van de VEH. En de klant? ‘Die gaat allang niet meer over de limiet heen. Aan beide kanten wordt geremd.’

Het ‘betuttelende voorstel’, vindt de VEH, ontneemt het zicht op wat er wél gaat gebeuren: De Zeven Jaar. De maximale hypotheek mag nog even hoog zijn. Voorheen was dat maximaal 125 procent van de executiewaarde, nu 112 procent van de huiswaarde. Maar de eerste zeven jaar moeten die 12 bovenste procenten worden afgelost. ‘Dat is vooral voor starters een probleem’, zegt De la Porte. ‘Zij krijgen aan het begin van hun looptijd een nettolastenverzwaring van honderden euro’s per maand.’

Bij de verkopers van hypotheken gaan de handen ook al niet op elkaar voor De Jager. ‘Het lijken wel Chinese toestanden met een eenkindbeleid’, zegt Leslie Hogeveen, marketingmanager bij De Hypotheker. De hypotheekadviseur vraagt zich ook af welk probleem deze maatregel moet oplossen. ‘Het aantal gedwongen verkopen van huizen is extreem laag in Nederland. Bij gedwongen verkoop voeren kinderrijke gezinnen niet de boventoon.’

Ook Pieter Leijsen, directeur van adviesketen de Nationele Hypotheekpas, vindt het zinloos in de wet een relatie te leggen met de gezinssamenstelling. ‘Een goede adviseur spreekt scenario’s door met zijn klant. Hij bekijkt de financiële gevolgen als een van de partners overlijdt en wat het kost als er kinderen komen. Stellen zonder kinderen hebben daar weinig zicht op. Echtparen die al kinderen hebben, zijn een stuk voorzichtiger. Zij kennen die kosten al wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden