Update

Betogers negeren avondklok; overheidsgebouwen in brand

AMSTERDAM - De 'Vrijdag van Toorn' is uitgelopen op een voor Egypte ongekende uitbarsting van volkswoede. Om de massale protestgolf en de gewelddadigheden te onderdrukken kondigde president Hosni Mubarak in alle steden een avondklok af en stuurde hij het leger de straat op. Maar de avondklok werd massaal genegeerd en in sommige plaatsen koos het leger partij voor de betogers.

Van onze redactie
null Beeld ap
Beeld ap

Pantserwagens reden vrijdagavond in konvooi door het centrum van Caïro. In de stad werden voortdurend schoten gehoord. Botsingen deden zich onder meer voor bij het parlement, bij het kantoor van de premier en andere regeringsgebouwen. Betogers probeerden tevergeefs het gebouw van de staatstelevisie te bestormen.

Bij het ministerie van Informatie in Caïro scandeerden demonstranten: 'De mensen en het leger, wij zijn één'. In Caïro werd het hoofdkantoor van president Mubarak in brand gestoken. CNN meldde dat in Alexandrië steeds meer militairen partij kiezen voor de demonstranten.

Bekijk live de beelden van Al Jazeera

Eerder op de dag was het op tal van plaatsen ook al tot hevige botsingen gekomen tussen betogers en oproerpolitie. Er vielen in totaal zeker 19 doden. Dit meldden medische bronnen en ooggetuigen.

In de havenstad Suez vielen zeker dertien doden, in de hoofdstad Caïro vijf en in de stad Mansura in de Nijldelta één. Ook maakten medische bronnen melding van zeker 1030 gewonden.

Oproep
Tienduizenden Egyptenaren in het hele land gaven gehoor aan de oproep om vrijdag tot een protestdag te maken. Ze gingen na het moskeebezoek de straat op om het vertrek van Mubarak te eisen. De hoofdstad werd het toneel van chaotische straatgevechten. De oproerpolitie gebruikte rubber kogels, traangas en het waterkanon om de menigten te verspreiden. De demonstranten reageerden door stenen te gooien.

De betogers, overwegend jonge mannen, schreeuwden 'Weg Mubarak, het vliegtuig wacht op je'. Grote groepen kwamen samen op de belangrijkste pleinen en op bruggen over de Nijl. Demonstranten werden vanaf de balkons door bewoners toegezwaaid.

Clinton
De Verenigde Staten hebben Egypte opgeroepen de grondrechten te respecteren, geweld te vermijden en open communicatie toe te staan. Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zei dat ze zich grote zorgen maakt over de escalatie van het geweld in het Arabische land.

Ze riep de Egyptische regering op naar de bevolking te luisteren.

ElBaradei
Oppositieleider Mohamed ElBaradei, die donderdagavond vanuit Wenen in Caïro was aangekomen om zich aan te sluiten bij het protest, kreeg huisarrest. Eerder op de dag had hij de volle laag gekregen van een waterkanon toen aanhangers rondom hem slaags raakten met politie. De Nobelprijswinnaar moest een veilig heenkomen zoeken in een moskee, die vervolgens werd omsingeld door politie. Voordat hij terugkeerde naar huis, waar hij van de politie te horen kreeg dat hij binnen moest blijven, nam ElBaradei nog deel aan een vreedzame mars.

Vermeende aanstichters van het verzet werden weggevoerd door agenten in burger. Sinds het begin van de protestgolf, afgelopen dinsdag, zijn zeker duizend mensen opgepakt.

Om communicatie tussen betogers en het verspreiden van beelden en ooggetuigenverslagen tegen te gaan, gaven de autoriteiten opdracht het internet af te sluiten en mobiele telefoondiensten te onderbreken. In de nacht van donderdag op vrijdag werden tientallen leden van de Moslim Broederschap opgepakt. Dat gebeurde nadat de grootste oppositiebeweging in het land had aangekondigd de protesten te ondersteunen.

Hele land
Ondanks het verbreken van de communicatielijnen en de massale aanwezigheid van oproerpolitie kon niet worden voorkomen dat de onrust zich over het hele land verspreidde. Behalve in Caïro werden betogingen en botsingen gemeld in Suez, de havenstad Alexandrië, het zuidelijke Aswan, Mansoura, Assioet ten zuiden van de hoofdstad en al-Arish in de Sinaï.

In Suez, eerder deze week al een belangrijke haard van fel verzet, werd een pantserwagen van de politie in brand gestoken. Een demonstrant werd gedood. Volgens omstanders werd hij geraakt door een kogel. Zijn lijk werd demonstratief door de straten gedragen. In Alexandrië slaagden demonstranten erin een aantal politiemannen te overmeesteren.

undefined

null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld ap
Beeld ap
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld epa
Beeld epa
null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden