Lezersbrieven

Beter onderwijs kan, maar kom niet met een plakbandoplossing

Het onderwijs moet beter. Moeten leraren meer vrije uren krijgen om beter te kunnen doceren? Voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad vindt van wel. Maar lezers laten weten dat de problemen dieper zitten. Een overzicht van de scherpste lezersbrieven.

Paul Rosenmöller.Beeld anp

Plakbandoplossing

Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-raad, signaleert twee problemen in het middelbaar onderwijs. Eén: docenten hebben te weinig tijd om hun lessen voor te bereiden. Twee: het prestige van het leraarschap is ver onder de maat. Dat moet anders, vindt hij terecht. Daarom stelt de VO-raad voor om leraren honderd klokuren per jaar vrij te roosteren.

Rosenmöller zou beter moeten weten. Het voorstel is de zoveelste plakbandoplossing voor de grote problemen in het middelbaar onderwijs (de kwaliteit en de werkdruk). Het aantal lesuren zou minstens 25 procent lager moeten en het salaris minstens 25 procent hoger. Pas dan krijgt het leraarschap weer het prestige dat het ooit had. En pas dan heeft 'Ons Onderwijs2032' kans van slagen.

Maarten Steenmeijer, Nijmegen

Innovatiemaffia

Al jaren wordt het onderwijs geteisterd door wat ik ervaar als 'de innovatiemaffia'. Het ene plan is nog niet gelanceerd en ingevoerd, of er ligt al weer een volgend. Elke minister, elke nieuwe staatssecretaris, ze hebben allemaal hun luimen. Ieder doet zijn plasje, waar vervolgens het hele onderwijsveld aan mag ruiken. Gemeenschappelijke deler bij al deze wildplassers: zichzelf onsterfelijk willen maken door naam en faam te verbinden aan weer een ei van Columbus.

De VO-raad onder voorzitterschap van Paul Rosenmöller wil 'extra ruimte voor docenten' regelen. Dat klinkt mooi. Maar deze pleister heelt niet de wonde waar het onderwijs sinds jaar en dag onder gebukt gaat. Die wonde is veroorzaakt door gebrek aan vertrouwen in de kwaliteit en inzet van de docent (zie alle initiatieven waar de docent aan wordt blootgesteld), en ten tweede: de gebrekkige salariëring (docenten zitten al bijna een generatie lang op de nullijn). Het zijn deze twee punten die ervoor zorgen dat het gevoel van hogere werkdruk maar blijft toenemen.

Mijn voorstel: laat ons onderwijsgevenden met rust. Schenk ons het vertrouwen en laat ons gewoon ons werk doen. Leg de miljoenen neer waar ze horen: in een behoorlijke beloning van de docent. Met lede ogen zien wij alle extra's verdwijnen in het afvoerputje van peperdure besturen van te zeer uit de kluiten gewassen scholenkoepels en naar adviesbureaus en bijscholingsinstituten die gouden rekeningen schrijven. De docent heeft machteloos het nakijken bij dit alles. VO-raad, minister: doe daar wat aan!

Geert Tomassen, docent biologie, Gaanderen

Kassa voor de werkgever

Hans Mantens rekensom is te simpel. Hij stelt dat 750 uur les, 47 werkweken per jaar, gemiddeld 16 uur lesgeven per week betekent. Een docent in het VO geeft bij een volledige baan per schooljaar 750 klokuren les.

Een leraar heeft 40 werkweken, 12 weken vakantie (is 60 werkdagen). Nee, een docent heeft niet meer vakantie dan een andere ambtenaar. Per week wordt er namelijk harder en meer gewerkt. Maar hoeveel lesweken zijn er eigenlijk? Dat verschilt en scholen stoeien c.q. rommelen daar behoorlijk mee.

Het aantal lesweken varieert van 36 tot ongeveer 39. Hans Manten deelt de 750 klokuren door 47 werkweken. Dat aantal klopt al niet, bovendien moeten we nog naar de lengte van de lessen kijken. Ook daar wordt in onderwijsland behoorlijk mee gestoeid dan wel gerommeld. Dat varieert van 40 tot 75 minuten per les. En dat maakt een behoorlijk verschil. Bij een 50 minutenrooster moet een docent met een volledige baan 25 lessen per week geven van 50 minuten. Bij een rooster van 45 minuten zit je al snel op 27 lessen. Dat is eigenlijk pure diefstal.

Je krijgt op deze manier als docent voor hetzelfde loon een klas erbij. Kassa voor de werkgever! Met die klokuren is het verhaal niet afgelopen. Er hoort nog een opslag bij voor voor- en nawerk: het voorbereiden van lessen, het nakijken van proefwerken, het maken van schoolexamens. Ook die percentages verschillen in het land behoorlijk.

De andere taken van de docent - werkweken, projecten, mentoraat, bijhouden vak - laat ik verder maar buiten beschouwing. We noemen dat 'taakbeleid', en docenten krijgen daar steeds meer hun buik van vol. De berekeningen zijn praktisch nooit in het voordeel van de docent. Zo langzamerhand schiet dit hele rekencircus - 'takencatalogus' met een mooi woord - z'n doel voorbij en de docent is de klos. De werkdruk die zo ontstaat loopt de spuitgaten uit.

100 klokuren erbij is prima, maar dan wel in de cao-VO. Het vertrouwen in de VO-raad is helaas in onderwijsland niet zo groot.

Albert van der Meer, Amsterdam, leraar geschiedenis

Stop dat vage urengedoe

Ik stel voor dat docenten in het voortgezet onderwijs eerst verantwoording gaan afleggen over de 50 vrijgestelde uren die zij nu krijgen. Gewoon met de docenten in hun functionerings- of jaargesprek afspreken dat zij de opdracht/overeenkomst over deze uren en de resultaten daarvan inzichtelijk maken, zoals dat overal elders in de maatschappij heel normaal is.

Stel pas daarna de uren beschikbaar die de docent voor die specifieke kwaliteitsverbetering van haar/zijn vak nodig heeft en laat de schoolleiding dat proces dan ook bewaken. Wedden dat slechts een fractie van die 50 uren over dit of het vorige schooljaar verantwoord kan worden? Stoppen dus met niet-onderbouwde vage uren op te plussen, maar docenten: leer gewoon om verantwoording af te leggen over de huidige situatie.

Margreet Claesens, Gorinchem

Beeld ANP XTRA

Kwartje eindelijk gevallen

Eindelijk is het kwartje bij VO-raadvoorzitter Paul Rosenmöller gevallen. Tweeënhalf jaar heeft het geduurd voordat hij tot het inzicht kwam dat de veranderingen en verbeteringen van het onderwijs waarop al jaren wordt gehamerd, beginnen bij de ruimte en tijd die docenten krijgen om daar invulling aan te geven.

Het wachten is nu op de invulling van deze veelbelovende plannen.

Of ze veelbelovend zijn moet nog maar blijken, want als de besturen weer alle ruimte krijgen, vrees ik dat de doorsnee leraar hier weinig van zal merken in zijn/haar wekelijkse werkzaamheden. De verwachtingen zullen echter wel stijgen. De docenten hebben immers maar liefst twee uur extra ontwikkeltijd gekregen. Dat moet toch te merken zijn aan de kwaliteit van hun lessen.

Wanneer niet concreet wordt wanneer deze plannen ingaan en wat ze precies betekenen voor de gemiddelde docent, zullen de interesse en het respect voor het leraarsberoep niet toenemen. Waar moeten we dan de benodigde extra docenten vandaan halen?

Willem Smits, docent Engels, Geijsteren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden