ReportageHoe voorkom je een val uit het raam

Beter glas en een veiligheidsstang voor het raam hadden het leven van Seb kunnen redden

Gevels aan de Admiraal de Ruijterweg Amsterdam. Sommige ramen zijn voorzien van veiligheidsstangen.
 Beeld Sabine van Wechem
Gevels aan de Admiraal de Ruijterweg Amsterdam. Sommige ramen zijn voorzien van veiligheidsstangen.Beeld Sabine van Wechem

De ouders van een 22-jarige student die onlangs overleed na een val door zijn raam, roepen alle woningverhuurders op te investeren in gelaagd glas en veiligheidsstangen. Hun oproep lijkt enige weerklank te vinden. ‘De overheid moet doorvalbeveiliging verplichten.’

Het valt pas op als je erop gaat letten: in bijna alle vensters langs de Amsterdamse Admiraal de Ruyterweg – een populaire buurt onder starters en studenten – zit goedkoop enkel glas zonder enige voorziening om valpartijen te voorkomen. Twee maanden geleden viel hier de 22-jarige student Seb Waterreus na een vriendschappelijk stoeipartijtje door zijn eigen raam naar beneden. Hij overleefde de val van driehoog niet.

Zijn ouders verwijten de verhuurder een onveilige situatie in stand te hebben gehouden, maar beginnen geen rechtszaak tegen de eigenaar. Liever doen zij een dringende oproep aan alle verhuurders van Nederland: investeer in gelaagd glas waar je niet doorheen kunt vallen, of schroef tenminste een veiligheidsstang voor de vensters. Ook als dat wettelijk niet verplicht is.

‘Ik beweeg me nu wel anders door mijn kamer’, zegt het onderbuurmeisje van Seb. ‘Bewuster, maar niet bang.’ Als de 24-jarige student naast haar bed staat, reikt de vensterbank tot boven haar knie. In haar tochtige schuifraam zit flinterdun enkelglas. Een huisgenoot: ‘We zijn nog steeds geschokt. We twijfelden of we een veiligheidsstang zullen aanvragen. Voor je het weet sta je op slechte voet met de verhuurder.’ De drie studenten hebben het toch maar gedaan. Seb en zijn twee huisgenoten (die inmiddels zijn verhuisd) betaalden 2.500 euro per maand voor 82 vierkante meter aan een van de grootste pandjesbazen van de hoofdstad: prins Bernhard jr. en zijn zakenpartners.

‘Bouwkundig valt hen niets te verwijten’, zegt vastgoedadvocaat Marcel Cohen die het woord voert voor de familie Waterreus. Nieuwe woningen moeten volgens hem pas worden voorzien van doorvalbeveiliging als de vensterbank lager is dan 85 centimeter. Dat staat in het Bouwbesluit van 2012. Voor oudere woningen geldt: lager dan 60 centimeter. Cohen heeft het nagemeten: de ruim honderd jaar oude vensterbank van Seb was 62 centimeter hoog.

‘De woning voldoet dus aan de voorschriften.’ Maar de wet stelt volgens de advocaat ook dat eigenaren moeten zorgen dat een woning geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van bewoners. ‘De ouders willen niemand aanklagen, ze willen liever nieuwe ongelukken voorkomen.’ Samen met medestudenten van hun overleden zoon begon de familie een flyer- en posteractie in Amsterdam. Utrecht volgt in augustus.

Spoedeisende hulp

Onderzoeksinstelling VeiligheidNL laat desgevraagd weten dat jaarlijks gemiddeld tweehonderd Nederlanders op de spoedeisende hulp belanden na een val uit het raam. Dat gemiddelde is volgens de onderzoekers al jaren onveranderd. Naar schatting de helft van de slachtoffers is jonger dan 10 jaar. In 2019 stierven volgens het CBS 25 mensen ten gevolge van een val uit of van een gebouw.

Verhuurder Vesteda, met circa 27 duizend woningen, deed naar aanleiding van het ongeluk een oproep via de sociale media: ‘Zitten de ramen lager dan 85 centimeter boven de vloer, zonder doorvalbescherming? Laat het ons weten.’ Operationeel manager Astrid Schlut er: ‘Als je het mij vraagt hebben wij het op orde. Maar je weet maar nooit.’ Zij hoopt vooral dat andere verhuurders haar voorbeeld volgen.

‘De zorgen van de familie zijn terecht’, zegt hoogleraar constructieleer Rob Nijsse (TU Delft). Hij schat dat 10 tot 15 procent van de acht miljoen woningen in Nederland niet voldoet aan de veiligheidsvoorschriften uit het laatste Bouwbesluit. ‘Er vallen niet voor niks zoveel mensen uit het raam.’ Volgens Nijsse kunnen nieuwe inzichten over veiligheid niet met terugwerkende kracht zomaar worden opgelegd aan bestaande woningen. ‘Daarom pleit ik voor een wetswijziging: de overheid zou huiseigenaren moeten verplichten een doorvalbeveiliging aan te brengen als de vensterbank lager is dan 85 centimeter.’ Dat hoeft volgens de bouwkundige geen fortuin te kosten. ‘Gelaagd glas is inderdaad twee keer zo duur als gewoon isolatieglas. Maar een stang monteren kost een paar tientjes. Misschien jammer van je uitzicht, maar dat ding zit daar voor je veiligheid.’

Rechtszekerheid

Het ministerie van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de bouwvoorschriften in Nederland, zegt geen plannen te hebben woningeigenaren alsnog te verplichten een doorvalbeveiliging te laten aanbrengen (bij vensters tussen de 60 en 85 centimeter hoogte). Belangrijk uitgangspunt in de bouwregelgeving, onderstreept een woordvoerder, is dat bestaande situaties die in het verleden rechtmatig zijn ontstaan, gerespecteerd worden. De overheid moet volgens hem ook rechtszekerheid bieden. Eigenaren kunnen volgens het ministerie zelf de afweging maken een beveiliging aan te brengen. Huurders zullen het gesprek moeten aangaan met hun verhuurder.

Op de Admiraal de Ruyterweg vallen enkele bovenwoningen met stangen voor de vensters op. ‘Dit pand is net gerenoveerd en niet van prins Bernhard jr.’, zegt een buurman. ‘Tsja, dit is mijn eigen huis’, zegt een andere buurman op driehoog. ‘Dus dan heb je geen toestemming nodig om je woning veiliger te maken.’ Dat geldt niet voor de identieke bovenwoning ernaast. ‘We moesten al jaren wachten op een nieuwe balkonreling. En die was echt verrot’, zegt de bewoner die niet met zijn naam in de krant wil uit vrees voor ruzie met de verhuurder. Hij betaalt samen met twee huisgenoten 1.600 euro per maand aan een beheersmaatschappij die zo min mogelijk geld in het pand steekt. ‘Na het ongeluk verderop zouden we ook wel zo’n stang willen. Maar eerlijk gezegd willen we vooral dubbele ramen. We stoken ons hier rot.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden