Betekenis Geven

Ik heb de Universiteit van Utrecht even verruild voor die van Harvard. Vanuit mijn kantoor heb ik uitzicht op de stad Boston, maar vooral op Memorial Hall....

Betekenissen zijn van groot belang voor ons functioneren. Überhaupt, om iets te kunnen begrijpen moet iets betekenis hebben. Sommige betekenissen zijn voor iedereen gelijk. Zo begrijpen we de betekenis van een rood stoplicht, een alarm en het fluitje van de scheids. Maar ook die van symbolen als we lezen, schrijven of rekenen. De individuele en dus persoonlijke betekenissen zijn boeiender. Je lievelingskleur voor de pion in mens-erger-je-niet of je favoriet liedje. Dat ene liedje, dat voor jou een speciale betekenis heeft – en niemand hoeft te weten waarom. Individuele betekenissen maken belevingen uniek.

Het is dan ook niet verrassend dat er veel onderzoek wordt gedaan naar betekenis geven. Psychologen proberen te achterhalen hoe informatie dient te worden aangeboden zodat iedereen er ook de bedoelde betekenis aan geeft. Dat gebeurt voor onderwerpen als taal en rekenen, maar ook voor die als verkeersveiligheid. Onderzoek naar persoonlijke betekenissen is moeilijker. Juist vanwege het unieke karakter. Omdat betekenissen vaak ook emotionele componenten hebben, zijn er gelukkig mogelijkheden om zogenoemde fysiologische maten te gebruiken. Daaronder vallen bijvoorbeeld de mate van transpireren, de hartslagfrequentie of het adrenalinegehalte in je bloed. Hiermee meten wetenschappers bijvoorbeeld of een persoon negatieve of positieve gevoelens heeft (en daardoor betekenissen) bij bepaalde gebeurtenissen. Als iemand naar een film van 11/9 kijkt, dan zijn de fysiologische reacties veelzeggend over hoe de persoon deze actie ervaart: positief of negatief. Men hoopt daarmee uiteraard potentiële terroristen te kunnen identificeren. Of dit allemaal gaat werken is nog de vraag, maar er zijn mensen die geloven dat we op termijn daardoor kwaadwillende personen in een groot publiek eruit kunnen pikken.

Maar even terug naar Harvard, waar ook experimenten worden gedaan zonder technische snufjes. Harvard zou Harvard niet zijn als hier niet met de menselijke drang naar betekenis geven zou worden gespeeld. Het gerucht gaat dat een aantal studenten de toeristen die in groten getale door de Harvard Yard lopen ooit een flinke loer hebben gedraaid. In de Harvardtuin staan gelijksoortige gebouwen waar de jongste studenten hun kamers hebben. Een paar studenten had een bordje gemaakt met daarop de tekst: ‘Hier werden de opnames gemaakt voor de film Love Story (1970). In dit huis woonde Jennifer Cavilleri (gespeeld door Ali MacGraw). Het raam van haar kamer is het meest linkse van dit gebouw op de tweede verdieping’. Dit bord werd voor een willekeurig gebouw in de Harvard Yard geplaatst en het voorspelbare gebeurde; de toeristen maakten massaal foto’s van het aangewezen raam. Echter, de zeven daaropvolgende dagen stond het bord elke dag bij een ander gebouw. En zo kreeg elke dag een willekeurig raam zo veel betekenis dat het door horden toeristen werd gefotografeerd. Voor ons grappig, voor de fotografen betekenisvol!

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden