Betancourt ‘gedroeg zich als een prinses’

Ze wilde de boeken die ze had niet met anderen delen, ze stal voedsel, hield een radio verborgen voor haar medegevangenen en zei tegen de guerrillastrijders dat de Amerikanen CIA-agenten waren.

Zelfs over de kleur van haar matras, lichtblauw, zou Ingrid Betancourt geklaagd hebben. ‘Door sommige kampbewakers werden we beter behandeld dan door haar.’

Dat zijn de harde woorden van drie Amerikaanse medegijzelaars over de Colombiaanse presidentskandidate die, net als zij, jaren in de jungle werd vastgehouden door de FARC. Ze vellen dat oordeel in het boek dat ze schreven over hun tijd bij de rebellen van Colombia met hun marxistisch-leninistische overtuigingen.

Out of captivity (uit gevangenschap) is de titel die Keith Stansell, Thomas Howes en Marc Gonsalves aan hun donderdag bij HarperCollins verschenen boek hebben gegeven. De drie waren in Colombia om in opdracht van het Amerikaanse leger drugsplantages in kaart te brengen. Toen hun vliegtuigje in 2003 een noodlanding in de jungle moest maken, werden ze door de FARC gevangengenomen. De piloot en een metgezel werden ter plekke doodgeschoten door de toegesnelde guerrillastrijders.

In het boek vertellen de drie ieder hun eigen verhaal over de ontberingen. Hoe ze vochten om het enige Spaans-Engelse woordenboek in het kamp, en hoe ze marathonpartijen speelden met het schaakspel dat Gonsalves uit hout had gesneden. Ze wisten dat ze bij een aanval van het Colombiaanse leger gedood zouden worden.

Betancourt was al een jaar in handen van de FARC toen de Amerikanen gevangen werden genomen. Ze noemen haar hooghartig, ‘een prinses die wil dat alles om haar draait’.

In juli vorig jaar werden de Amerikanen en Betancourt, samen met elf Colombiaanse gevangenen, tijdens een spectaculaire actie bevrijd, waarbij Colombiaanse legereenheden zich als hulpverleners hadden vermomd.

‘Ik kan met alles in het reine komen. Maar met Ingrid, dat weet ik nog niet’, noteerde Stansell die dag.

Overigens is hun kritiek niet unaniem. Tussen Gonsalves en Betancourt ontstond een warme vriendschap die, zo vertelde hij aan persbureau AP, ook nu nog wordt onderhouden. Na een mislukte ontsnappingspoging bracht ze vaak hele dagen geketend door, vertelt Gonsalves. ‘Ik heb nooit een klacht van haar gehoord.’

Ook het voormalige parlementslid Luis Eladio Pérez, een kampgenoot van Betancourt en de Amerikanen, weerspreekt dat zij hen als CIA-agenten zou hebben aangegeven. In zijn vorig jaar verschenen boek over de ontvoering, suggereert hij wel spanningen tussen Betancourt en andere gijzelaars. ‘Ze riep jaloezie op, omdat alle aandacht naar haar uitging.’

Betancourt zelf, die in Parijs woont, wil geen commentaar geven. Volgens een woordvoerster wil ze zich concentreren op het schrijven van haar eigen boek.

Ook Clara Rojas, voormalige rechterhand van Betancourt, werkt aan een boek. Zij kreeg een kind van een FARC-lid in de jungle. En volgende week verschijnt in Frankrijk De Afgezant, het boek van consul Noël Saez, die namens Frankrijk zes jaar met de FARC onderhandelde.

Ondanks hun ontberingen steunen de Amerikanen de harde lijn van de Colombiaanse president Uribe, die weigert met de rebellen te onderhandelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden