Nieuws Ontslag Daniele Gatti

Bestuursvoorzitter KCO: ‘Onafhankelijk onderzoek naar beschuldigingen Gatti was beter geweest’

Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) had beter een onafhankelijk onderzoek kunnen laten uitvoeren om te beoordelen of het afscheid moest nemen van dirigent Daniele Gatti. Dat heeft bestuursvoorzitter Wiet Pot gezegd tijdens een besloten personeelsbijeenkomst op 30 januari, een half jaar na Gatti’s vertrek. Vier KCO-musici verklaren dat aan de Volkskrant

Dirigent Daniele Gatti tijdens een repetitie met het Concertgebouworkest in 2015. Beeld ANP

Op 2 augustus 2018 maakte het KCO bekend dat het de samenwerking met Gatti beëindigde. De Italiaan, pas twee jaar in functie, werd weggestuurd na een vertrouwensbreuk die volgde op meldingen van ongepast gedrag. Een week voor de bekendmaking van het ontslag was een artikel in The Washington Post verschenen waarin Gatti werd beschuldigd van misdragingen in 1996 en 2000. Daarop besloot het orkest een mail naar het personeel te sturen: wie klachten had over de dirigent, kon zich melden bij een vertrouwenspersoon. Hoeveel orkestleden daarop hebben gereageerd of wat de klachten waren, is onbekend.

Zo denken de orkestleden over het ontslag van Gatti
Hoe denken orkestleden over het gedwongen vertrek van chef-dirigent Daniele Gatti bij het KCO? Voor het eerst spreken vijf musici zich uit. Anoniem, want àlles ligt gevoelig. 

Op de personeelsbijeenkomst van januari zou Pot hebben gezegd dat algemeen directeur Jan Raes en hij tijdens de gesprekken met Gatti alleen in hoofdlijnen op de hoogte waren van de aantijgingen. Orkestleden vragen zich nu af waartegen Gatti zich dan moest verweren. 

Vertrouwensbreuk

Raes verklaarde eerder in diverse interviews dat de vertrouwensbreuk ontstond door de manier waaróp de dirigent zich verdedigde. De Volkskrant legde Pot voor wat hij tijdens de personeelsbijeenkomst zou hebben gezegd over Gatti’s vertrek. De bestuursvoorzitter liet daarop weten niet op tijd te kunnen reageren.

Het orkest, op dit moment op tournee in de Verenigde Staten, is verdeeld over Gatti's ontslag. Uit gesprekken met musici blijkt dat een deel vindt dat de beslissing te snel is genomen. Ook wordt er openlijk getwijfeld aan de ernst van de vergrijpen waar Gatti zich schuldig aan zou hebben gemaakt. 

Een ander pijnpunt is de manier waarop de directie crisismanagement bedrijft. De musici hebben een zwijgplicht. Enkele van hen zouden zich hebben moeten verantwoorden voor whatsappjes en een Facebookpost. Sommigen zeggen zich geïntimideerd te voelen. De directie wil hier niet op reageren: ‘Wat ons betreft is nu alles wel gezegd over dit onderwerp’.

Orkest verdeeld

Dat Gatti bij veel musici niet in ongenade is gevallen, blijkt uit een brief die begin november aan de dirigent werd gestuurd. 26 van de 118 orkestleden tekenden de ‘empathische brief’. Het ronddelen van de brief zette de verhoudingen binnen het orkest op scherp.

Het orkest was kort na Gatti’s aanstelling in 2016 al gespleten over de dirigent. Gatti’s karakter en manier van werken – musici noemen hem autoritair, compromisloos en veeleisend, maar ook een dirigent met een fenomenaal overzicht op de partituur – stuitten bij een luidruchtige minderheid op weerstand. Desondanks werd zijn contract begin vorige zomer verlengd. Kort daarna werd Gatti toch de deur gewezen. In juridische zin was van een ontslag geen sprake: de dirigent had een opdrachtovereenkomst, wat de procedure om uit elkaar te gaan vergemakkelijkte.

Volgens de advocaten van Gatti zijn zij weer met het KCO in gesprek over een schikking. In december werd hij plotseling benoemd tot chef-dirigent van het operahuis van Rome, toch moest hij snel zijn agenda schoonvegen: volgens de advocaten lijdt hij aan hartritmestoornissen en wordt hij in het voorjaar behandeld.

Zo denken de orkestleden over het ontslag van Gatti

Hoe denken orkestleden over het gedwongen vertrek van chef-dirigent Daniele Gatti bij het KCO? Voor het eerst spreken vijf musici zich uit. Anoniem, want àlles ligt gevoelig. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden