Nieuws

Besturen zonder regeerakkoord: D66 doet meteen een poging met het abortusbeleid

Informateur Herman Tjeenk Willink had maandag het idee van een regeerakkoord op hoofdlijnen nog niet gelanceerd, of de ChristenUnie kreeg er meteen een praktijkvoorbeeld van: D66 wil de formatieperiode gebruiken om de vaste bedenktermijn voor een abortus af te schaffen.

Rob Jetten (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Rob Jetten (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

D66-Kamerlid Rob Jetten heeft een initiatiefwetsvoorstel klaar om het meteen te regelen. Bij een stemming in februari over een motie hierover waren alleen de christelijke partijen en Denk tegen.

Jettens voorstel illustreert het dilemma van een regeerakkoord op hoofdlijnen. Traditioneel werpen christelijke partijen als zij meeregeren in een regeerakkoord blokkades op over medisch-ethische kwesties. Zoals over abortus. Maar ook het D66-initiatiefwetsvoorstel over een zelfgekozen einde bij voltooid leven werd in 2017 door CDA en ChristenUnie ‘geparkeerd’.

VVD en D66 beloofden zich in te houden en niet op zoek te gaan naar progressieve meerderheden. En zo ging het op meer thema's. Zo beloofde de VVD de rechtse meerderheid in de Kamer voor een strenger asielbeleid niet te verzilveren. Andersom gebruiken de liberalen een regeerakkoord doorgaans als schild tegen de overwegend linkse meerderheid in de Kamer als het gaat om sociaal-economische kwesties.

Medisch-ethische kwesties

De vraag is nu vooral hoe ver partijen durven gaan in het loslaten van die controle via een regeerakkoord. D66-partijleider Sigrid Kaag zei tijdens de verkiezingscampagne al dat zij zich op het gebied van medisch-ethische kwesties niet nog eens vier jaar lang wil laten gijzelen door formatie-afspraken. Over dergelijke zaken behoren Kamerfracties vrij te kunnen stemmen, vindt zij. Jetten wil dit nu uitproberen zolang er nog geen regeerakkoord is waaraan partijen gebonden zijn.

De kans op een Kamermeerderheid is groot. Na de val van het kabinet-Rutte III in januari vervielen de afspraken uit het regeerakkoord over medisch-ethische kwesties. Tot twee keer toe, in 2005 en 2020, is in de evaluaties van de Abortuswet al voor gepleit om de vast bedenktermijn van vijf dagen voor een abortus te vervangen door ‘een flexibele termijn, zodat vrouw en arts kunnen beslissen wat er in de individuele situatie gewenst is’.

Enerzijds zou de vaste termijn zorg op maat in de weg staan, anderzijds zou het de mogelijkheid voor abortus die nu op uiterlijk 24 weken ligt, indirect bekorten. Ook de mogelijkheid om de abortus met medicamenten op gang te brengen wordt in de praktijk bekort tot acht weken en een dag. Daarna is een alleen een ‘instrumentele zwangerschapsafbreking’ mogelijk, die geassocieerd wordt met meer kans op vroeggeboorte in een volgende zwangerschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden