Opinie

'Bestrijd jihadisten conform de rechtsstaat'

Buitengewone tijden vragen om buitengewone maatregelen. Aan dat credo moeten Ivo Opstelten en Lodewijk Asscher hebben gedacht toen ze afgelopen vrijdag een pakket met snoeiharde maatregelen tegen jihadisten presenteerden, schrijft student politicologie Funs Elbersen.

OPINIE - Funs Elbersen
De van ronselen voor de jihad verdachte Azzedine C. (L) spreekt tijdens een pro IS-demonstratie in de Haagse Schilderswijk. Beeld anp
De van ronselen voor de jihad verdachte Azzedine C. (L) spreekt tijdens een pro IS-demonstratie in de Haagse Schilderswijk.Beeld anp

Een dergelijke redenering lijkt niet meer dan logisch wanneer je de verschrikkingen van IS (voorheen: ISIS) in Noord-Irak en Syrië volgt. Bij nadere, en vooral nuchtere, beschouwing is er echter eerder sprake van een pakket dat niet alleen mogelijk ineffectief zal blijken te zijn, maar dat ook een forse aantasting van de rechtsstaat betekent.

Een belangrijk onderdeel van de maatregelen is het afnemen van de Nederlandse nationaliteit bij jihadisten met een dubbele nationaliteit. Op basis van een ambtsbericht van de AIVD kan een minister besluiten tot het denaturaliseren en uitzetten van vermeende terroristen. Dergelijke verstrekkende maatregelen, zonder tussenkomst van een rechter, vormen een rechtstreekse aanval op de rechtsstaat zoals wij die kennen.

Bovendien is het geen echte oplossing; het is slechts het over de schutting kieperen van het probleem. Op deze manier valt het aantal Nederlandse terroristen eenvoudig terug te brengen tot nul, simpelweg door ze het Nederlanderschap te ontnemen.

Daarnaast rijst de vraag hoe het flitsende actieplan rekening houdt met fouten, die onvermijdelijk zijn als je werkt op basis van vermoedens. De regering moet goed nadenken hoe om te gaan met mensen die onterecht als terrorist worden afgeschilderd en daarmee ongekende reputatieschade lijden.

Naast al deze belangrijke praktische bezwaren is er ook een veel fundamenteler bezwaar tegen het pakket van het kabinet. Het bevat namelijk uitsluitend maatregelen die jihadisten uitsluiten en isoleren. Dat is nou precies de snelste weg naar totale radicalisering. Mensen hun nationaliteit afnemen vanwege hun verwerpelijke ideeën zal het verlangen naar de gewelddadige oprichting van een kalifaat bepaald niet doen afnemen.

Maar ben ik de verschrikkingen van IS dan vergeten? Heb ik de onthoofding van James Foley soms gemist? Of ben ik zo'n linkse luchtfietser die het knuffelen van terroristen tot kunst verheven heeft?

Het antwoord op deze vragen luidt 'nee'. Ook ik walg van de hel die IS creëert voor vrouwen, christenen en anderen die de oprichting van het kalifaat een strobreed in de weg leggen. Juist daarom is het van belang het probleem op te lossen en niet te verleggen. Natuurlijk moeten jihadstrijders ferm aangepakt worden, maar dan wel volgens de regels van de rechtstaat: een aanklacht van het OM, gevolgd door een uitspraak van de rechter.

Het verdedigen van deze waarde is het belangrijkste wapen tegen organisaties die wereldwijd de rechtstaat willen vernietigen. Daarbij zit ik niet te wachten op spierballentaal en groteske maatregelen, maar op een snelle en effectieve aanpak.

Funs Elbersen is student politicologie en vicevoorzitter van DWARS, GroenLinkse jongeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden