Bestralen linkerborst schaadt hart als vrouw op rug ligt

Vrouwen met borstkanker bij wie de linkerborst wordt bestraald terwijl ze op hun rug liggen, hebben op latere leeftijd een verhoogde kans op een hartinfarct. Dat blijkt uit onderzoek van Columbia University Medical Center, dat is gepubliceerd in het vakblad JAMA.

Volgens radioloog Hans Langendijk krijgt 5 procent van de borstkankerpatiënten ook met de huidige meest geavanceerde technieken een te hoge dosis straling op hun hart. Beeld thinkstock

De jongste studie toont aan dat het hart aan de meeste straling wordt blootgesteld als vrouwen achteroverliggend op hun linkerborst worden bestraald. Voor patiënten met een verhoogde kans op hartfalen, zoals diabetici, mensen met hoge bloeddruk en rokers, is de achteroverliggende bestraling extra schadelijk.

De stralingsdosis die het hart te verduren krijgt, wordt met de helft verminderd als de linkerborst van onder wordt bestraald terwijl de patiënte op haar buik ligt. Dat verkleint het relatieve risico op een hartinfarct met 7 procent. 'De borst en het te bestralen gebied zijn dan verder van het hart af', zegt hoofd radiotherapie Hans Langendijk van het UMC Groningen. 'Wat voor het positieve effect zorgt.'

De methode wordt volgens Langendijk in Nederland niet vaak toegepast omdat het voor patiënten niet gemakkelijk is om minutenlang in dezelfde houding stil te liggen. 'Bovendien werkt het niet na een borstamputatie.'

Protonentherapie ter discussie
Het nieuws komt op het moment dat er een discussie loopt over vier te openen centra die de nieuwe protonentherapie gaan aanbieden. Deze zou minder schadelijk zijn voor omliggende organen, maar de zorgverzekeraars zijn niet overtuigd van de werking en weigeren die te vergoeden.

Hoogleraar radiotherapie Jan Willem Leer van het Radboud UMC staat aan de kant van de zorgverzekeraars. Hij denkt dat met de klassieke technologie hartschade kan worden geminimaliseerd. Bijvoorbeeld in combinatie met de 'breath-hold'-techniek, waarbij de afstand tussen borst en hart wordt vergroot door alleen bij inademing te bestralen. 'Het probleem is dat de positieve effecten van de huidige technologieën pas jaren later bekend zijn.'

Langendijk, voorzitter van het Landelijk Platform Protonentherapie, is het daar niet mee eens. Volgens hem krijgt 5 procent van de borstkankerpatiënten ook met de huidige meest geavanceerde technieken een te hoge dosis straling op hun hart. 'Protonentherapie biedt voor deze groep uitkomst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.