Bestaat er een dieet dat helpt bij eczeem?

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Bestaat er een dieet dat helpt bij eczeem?

Beeld Eline van Strien

Koude februaridagen zijn een gruwel voor mensen die gevoelig zijn voor eczeem. Om de jeuk te verminderen zoeken ze hun heil vaak in diëten: uit een Amerikaanse studie bleek vorig jaar dat 87 procent van alle patiënten met eczeem zo hoopt de klachten te verminderen.

Gluten, brood, aardappels, kaas - allerlei producten worden gemeden. Bijna de helft van de patiënten noemde hun dieet succesvol.

In hun conclusie schrijven de onderzoekers dat patiënten niet geïnteresseerd lijken in harde wetenschappelijke bewijzen of een dieet wel of niet werkt. Ze gaan zelf op zoek naar oplossingen, vaak zonder overleg met hun behandelaar.

DirkJan Hijnen herkent dit van zijn patiënten. Hij werkt als dermatoloog en onderzoeker in het UMC Utrecht en ziet vrijwel dagelijks patiënten die op eigen initiatief een dieet bij elkaar hebben gelezen of gegoogled. 'Als arts kun je de oorzaak niet behandelen, maar slechts de symptomen onderdrukken. Dat is teleurstellend voor patiënten. Dus gaan ze experimenteren. Vaak met voeding.'

Hijnen snapt het, maar vindt het ook zorgwekkend. Want er bestaat geen wetenschappelijk bewezen dieet dat eczeem doet verminderen. Al houdt hij een kleine slag om de arm. 'Als een patiënt zegt minder last te hebben sinds hij geen tomaten meer eet, terwijl hij verder een volwaardig voedingspatroon heeft, vind ik dat prima als arts.'

Of het echt door de tomaten of een ander vermeden voedingsmiddel komt? 'Als mensen actief iets doen om hun omstandigheden te verbeteren, kan een placebo-effect optreden', zegt Hijnen. 'Bovendien fluctueert de mate waarin iemand last heeft van eczeem altijd. Misschien vallen het dieet en betere periode bij toeval samen.'

Coeliakie

Hijnen ziet alle dieettrends voorbijkomen. 'Wijst iedereen naar suiker of gluten, dan proberen ook patiënten dergelijke diëten uit. Maar coeliakie - glutenallergie - en eczeem hebben niets met elkaar te maken.' Ook het schrappen van suiker of melkproducten noemt de dermatoloog 'onzin'.

Het enige product waarvan een klein bewijs is gevonden dat het vermijden ervan bij bepaalde kinderen de eczeemklachten kan doen verminderen is het eiwit van een kippenei.

Te vaak treft Hijnen mensen op het spreekuur die zijn doorgeslagen in hun zoektocht. 'Die eten bijna niets meer, omdat ze van alles zijn gaan mijden. Onze diëtist moet hen helpen die zaken juist wél weer te gaan eten.'

Overleg altijd met je behandelaar, is daarom het belangrijkste advies van Hijnen.

Soms gaat eczeem wél samen met een voedselallergie, vooral bij jonge kinderen. Dan is een dieet wel van belang.

Een basale allergietest bij de huisarts is zelden voldoende om zo'n voedselallergie bloot te leggen, zegt Hijnen. Mensen met eczeem hebben vaak allerlei potentiële gevoeligheden die zich niet als allergie uiten.

Een voorbeeld: een patiënt met eczeem laat zich bij de huisarts testen op een koemelkallergie. Uit de bloedtest komt naar voren dat hij 'gesensibiliseerd is voor' koemelk. Dat betekent dat er in het bloed antistoffen worden aangetroffen. Maar antistoffen alleen, maken nog geen allergie. 'Een allergie is een complex samenspel van factoren waarbij die antistoffen er maar eentje zijn', legt Hijnen uit.

Gezwollen lippen

'Vervolgens stopt iemand die al jaren dagelijks melk drinkt acuut met het drinken van melk. Nergens voor nodig, want diegene is helemaal niet allergisch voor koemelk.'

Om echt te weten of iemand een voedingsallergie heeft, moet er een dubbelblinde placebogecontroleerde voedingstest worden gedaan. Pas dan zal Hijnen van een allergie spreken.

'Als jij gewoon melk kan drinken zonder dat je lippen opzwellen, je moet braken of pijn in je buik krijgt, moet je gewoon melk blijven drinken - zo simpel is het.'

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar voeding@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden