Bestaat de perfecte kerststal?

Een minicollege over de kerststal van priester Antoine Bodar. Zodat u weet wie en wat niet mogen ontbreken.

Beeld Frank Ruiter

'Al van kinds af aan ga ik deze periode van het jaar kerststallen of kerstkribben kijken. Dat doe ik nog steeds, ook in Rome, waar ik woon. Het heeft iets gemoedelijks, vriendelijks en zelfs iets verbindends. Elke kerk heeft wel een eigen kerststal, dus je kijkt je ogen uit.

'Vooropgesteld: de perfecte kerststal bestaat niet. Alles wat op deze aarde geschiedt, is onvolmaakt. Maar we kunnen wel spreken over een minimale kerststal. Daar zijn Maria en het kind voor nodig. Zij is door God uitverkoren om de zoon van God te baren.

CV Antoine Bodar

Antoine Bodar (70) is een rooms-katholieke priester, hoogleraar, kunsthistoricus en auteur van boeken op het terrein van cultuur en kerk. Voor de omroep RKK maakt Bodar christelijke thema-programma's. Sinds 1998 woont hij in Rome.

Franciscus van Assisi richtte de eerste kerststal in de dertiende eeuw op, zodat hij zich een voorstelling kon maken van die bijzondere geboorte. Dat kindje in een beestenstal, een grot in Bethlehem, in alle armoede.

'Het beeld van de kerststal neemt de mensen mee in het mysterie van de menswording van God. God wordt mens, verbindt zich met mensen en doet hen zo delen in zijn godheid. Dat is een daad van dienstbaarheid en een geschenk van troost.

'Naast Maria en het kindje kennen we van de kerststal natuurlijk de drie Wijzen uit het Oosten. Zij komen langs Jeruzalem en vragen aan Herodes waar zij de nieuwe koning van de Joden kunnen vinden. Eerder dan zij treffen we de engelen en de herders met hun schapen aan. Die mogen niet ontbreken. En dan nog de os en de ezel. Wat doen die daar? Ze komen niet voor in het evangelie van Lucas, maar wel bij de profeet Jesaja. Het gaat daar om de os die zijn meester kent en de ezel die de kribbe, de voederbak, weet te vinden van zijn heer.

Beeld Frank Ruiter

'Elk jaar staat er een kerststal op het Sint-Pietersplein in Rome. Men doet er wekenlang over om die stal op te bouwen. Hij blijft staan tot 2 februari, omdat dat eeuwenlang het officiële einde van de kerstperiode is geweest. Het kind Jezus wordt dan door zijn moeder opgedragen in de tempel van Jeruzalem.

'Ik heb geregeld de kerststal van de Sint Jan in 's-Hertogenbosch bezocht. Daar komen veel mensen op af. Maar vorig jaar was het een ramp. De vrijwilligers die hem gewoonlijk inrichten, hadden toen een kunstenaar ingehuurd. Het resultaat was rampzalig.

'Een conceptuele en vooral lelijke weergave van het kerstgebeuren. Overal kindertekeningen. Niets daartegen, mits passend. Je kon er moeilijk de geboorte van Jezus mee oproepen. En daar moet een kerststal toch minimaal aan voldoen.

Beeld Frank Ruiter

'Het kerstfeest, dat is voor mij het schoonste feest van het jaar. Het grootste feest is Pasen, wanneer Christus opstaat uit de dood en zo de dood overwint, maar Jezus moest toch echt eerst geboren worden in een kribbe om zich voor te bereiden voor zijn offer op het kruis. Geen kruis zonder kribbe.

'Maar het mooie vind ik dat ook niet-christenen tijdens de kerstdagen samen zijn en nadenken over het leven. Het kerstfeest zit even diep verankerd in onze seculiere samenleving als in de destijds nog christelijke. Als mensen ernstig ziek zijn, hoor je ze vaak zeggen: zou ik de volgende Kerst nog halen? Dat hoor je nooit over Pasen.'

Beeld Frank Ruiter
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden