Bespieden met Facebook Live: spannend en beangstigend tegelijk

Bespieden en bespied worden, dat is de werkelijkheid van Facebook Live. En net zo eng als een horrorfilm.

null Beeld
Beeld

Bezit u de Facebookapp? Klik dan eens op Go Live, en kijk in uw telefooncamera. Smile, u bent live! Uw Facebookvrienden zien uw geschrokken gezicht nu direct in hun timeline.

'Facebook Live' kwam in het nieuws nadat Diamond Reynolds haar zwarte man Philando Castile filmde nadat hij was beschoten door een witte politieagent. Livebeelden waarin Castile op zijn eigen achterbank doodbloedde gingen de wereld over.

Maar wat gebeurt er een doordeweekse avond op 'Live'? Op www.facebook.com/livemap staat een wereldkaart vol kleine blauwe bolletjes die gebruikers representeren. Klik erop en je valt midden in de stream van iemand die op dat moment, op die plek aan het filmen is.

Rond negen uur 's avonds zijn wereldwijd zo'n tweehonderd mensen 'live'. De meeste streams duren een paar minuten en er verschijnen steeds nieuwe bolletjes; de live map is een soort buienradar waarop de blauwe pixels zich blijven hergroeperen.

De meeste bolletjes zweven boven Europa en Amerika, er zijn maar drie mensen live in Afrika - boven China is het leeg, daar is Facebook verboden. Met 24.430 kijkers is de stream van een dancefeest het populairst, maar die wordt gefilmd door professionals. De meeste streams zijn van particulieren en trekken hooguit tien toeschouwers.

Zo zie ik opvallend veel jonge mannen hun camera toespreken: een jongen vertelt een verhaal in het Tsjechisch, click, nieuw bolletje: een man oreert in het Italiaans, click: Bulgaars, click: Arabisch. Hoewel ik de meeste mensen niet versta, werkt Live verslavend, ik wil álle bolletjes aanklikken, zien wie erachter verscholen zit, click: een Algerijnse jongen bidt, click, Amerika: een travestiet maakt zich op voor een feestje, click, een jongen filmt hoe de familiecaravan wordt weggesleept, click: twee tienermeisjes dansen op Wayne Wonder.

Een van de meisjes steekt haar middelvinger op, kijkt dan, via de camera, of haar topje recht zit. Zo gebruiken deze meisjes hun camera niet alleen als etalage, maar ook als spiegel en even voel ik me een rechercheur die ze vanachter een spiegelruit bespiedt - voor hen ben ik een getal, een van de negen views, anoniem. Dat geeft een machtig gevoel, al was het alleen omdat ik hen met één klik voor een orerende Tsjech kan verruilen.

Maar dan steekt een van de meisjes haar vinger in haar mond. Gaat ze overgeven? Dat wil ik niet zien! En plots besef ik dat ik allesbehalve machtig ben. Als een van de meisjes stikt in een appelpit of haar vriendin fysiek toetakelt, kan ik slechts toekijken hoe het drama geschiedt. Het is als een scène die in veel horrorfilms terugkomt, waarin de helden hun vrienden vanaf een afstandje afgeslacht zien worden: de confrontatie met de eigen machteloosheid is veel verontrustender dan die met het kwaad. Die poreuze scheidslijn tussen spannend en beangstigend is waarschijnlijk wat Facebook Live zo aantrekkelijk maakt.

Click: een Amerikaanse man pakt een boormachine uit. 'We hebben een nieuwe kijker, papa', roept zijn zoontje. Nu ben ik degene die zich bespied waant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden