Besnijdenis vrouwen hoger op EU-agenda

Nederland en Frankrijk werken samen in de strijd voor een Europese aanpak tegen genitale verminking...

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

Meer aandacht voor hersteloperaties, meer preventie gericht op zwangere vrouwen. Dat zijn inzichten op het gebied van meisjesbesnijdenis die staatssecretaris Jet Bussemaker van Volksgezondheid meeneemt van haar werkbezoek aan de Parijse voorstad Saint-Denis.

Bussemaker wil samen met haar Franse ambtsgenoot Valerie Letard proberen meisjesbesnijdenis hoger op de Europese agenda te krijgen. In de tweede helft van 2009, als Zweden voorzitter van de Europese Unie is, zou er een Europese aanpak moeten komen.

In Nederland zijn ongeveer 16 duizend meisjes en 34 duizend vrouwen afkomstig uit landen waar genitale verminking gebruik is. Hoeveel vrouwen in Nederland werkelijk worden verminkt is niet bekend.

De Franse cijfers waren schokkend voor de Nederlandse delegatie. Het departement Seine–Saint-Denis heeft ongeveer 1,5 miljoen inwoners. Van de 27 duizend vrouwen die er jaarlijks bevallen zijn er vierduizend besneden. Zelfs in aanmerking genomen dat het departement een zeer diverse bevolking heeft, liggen de cijfers ver boven de Nederlandse schattingen.

Voor heel Frankrijk lopen de schattingen uiteen van 42 duizend tot 61 duizend vrouwen. Genitale verminking is wijdverbreid in zowel Oost (Egypte, Soedan, Ethiopië, Somalië) als West-Afrika (Mali, Mauritanië, Guinee, Burkina Faso).

Een gynaecoloog, een chirurg en vertegenwoordigers van vrouwen uit de risicogroep waren samengekomen op een consultatiebureau in Saint-Denis om de staatssecretaris te ontvangen. Die locatie was niet toevallig. Besnijdenis wordt vaak al op heel jonge leeftijd uitgevoerd. Alle baby’s en peuters worden in Frankrijk voor hun tweede verjaardag driemaal onderzocht, ook genitaal. Omdat artsen verplicht zijn genitale verminking te melden, gaat van dat onderzoek een preventieve werking uit.

De controle op het consultatiebureau heeft het aantal besnijdenissen op zeer jonge leeftijd teruggedrongen. ‘We zien nu een toename onder schoolgaande meisjes’, vertelt gynaecoloog Emmanuelle Piet. ‘Meisjes van 12 verschijnen opeens niet meer op school. Dan blijken ze terug te zijn naar het land van herkomst. Daar worden ze besneden, uitgehuwelijkt, zwanger gemaakt. Als ze 16 zijn, komen ze terug in Frankrijk, als wildvreemden.’

De ingrepen worden soms in Frankrijk uitgevoerd. Tweemaal is een besnijdster veroordeeld tot gevangenisstraf. Met behulp van haar adressenbestand konden in beide gevallen ook enkele tientallen ouders worden achterhaald. Nederland kent nog geen veroordelingen.

Chirurg Emmanuelle Antonetti vertelt al enkele tientallen reparatieve operaties te hebben uitgevoerd. ‘Dat een reparatie mogelijk is, is niet alleen hoopgevend voor het slachtoffer, het maakt het onderwerp voor de arts ook gemakkelijker te bespreken’, zegt ze. ‘Je signaleert niet alleen een probleem, maar kunt ook een oplossing aandragen.’ In Frankrijk zijn meer dan duizend correctieve ingrepen uitgevoerd.

In Nederland worden hersteloperaties nog niet toegepast. Bussemaker wil daarin verandering brengen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden