Besmeurd en ontdaan op zoek naar de kracht van een roeiteam

TJERK GUALTHÉRIE VAN WEEZEL

AMSTERDAM - Roeien

WK

Na de tegenvallende prestatie van de mannen acht zijn alle Nederlandse ogen gericht op hun vrouwelijke collega's die vandaag in Bled hun WK-finale varen. Hoewel zij zich slechts via de derde plaats in de herkansing kwalificeerden voor de eindstrijd, geeft het voorseizoen hoop op een medaille.

Het team van de uitschieters ontwikkelde zich dit jaar tot een acht van een constant hoog niveau: twee van de drie wereldbekerwedstrijden werden gewonnen. Het is ook een sterke groep: niet eerder waren de gemiddelde resultaten op de ergometer zo goed.

'Ons succes is te danken aan Susannah', zei Claudia Belderbos na afloop van de laatste wereldbekerwedstrijd in Luzern. 'Zij heeft ons uit een dal getrokken.' Susannah is Susannah Chayes (45), dezelfde coach die de afgelopen jaren onder vuur van enkele ex-pupillen kwam te liggen. Die stelden onder meer dat zij hen alle lust in het roeien had ontnomen.

Voormalig toproeier Gerard van der Linden vertelde in interviews dat hij zo afhankelijk van Chayes was geworden dat hij geen keuze meer durfde te maken zonder die met haar te bespreken. Vedette Femke Dekker uitte onlangs nog hardere kritiek, nadat zij werd uitgeselecteerd voor de acht.

De reden, volgens Dekker: Susannah had haar overtraind en had haar willens en wetens getest op momenten dat de roeister daar absoluut niet klaar voor was.

Tranen

Chayes kan haar tranen niet onderdrukken als ze terugdenkt aan het afgelopen voorjaar, toen de vooral op internet geuite 'vuilspuiterij' haar toppunt had bereikt. 'Het viel samen met het overlijden van mijn vader. Ik landde op Schiphol, drie kwartier nadat hij overleed. Voor de zoveelste keer was ik afwezig bij een familiegebeurtenis omdat ik op trainingskamp was. En toen begon dat gescheld. Het hoort een beetje bij de functie, maar op dat moment kon ik het even niet meer aan. Het is vooral erg als het komt van mensen voor wie je alles hebt gegeven.'

Op individuele verwijten wil ze niet ingaan: 'Dan doe ik wat ik hen verwijt.' Maar veel kritiek komt, zegt ze, van mensen die last hebben van 'externe attributie'. Ze zoeken oorzaken buiten zichzelf, om het zelfbeeld overeind te houden.

Dat is volgens Chayes juist een reden waarom diezelfde atleten nooit de top bereikten. 'Het mooie van de acht meiden die ik nu coach, is dat die extreem met hun eigen handelen bezig zijn. Niemand twijfelt aan dat van de ander.'

Annemieke de Haan, slagvrouw en de meest ervaren roeister in de boot, is lovend over de technische kwaliteiten van de coach. 'Susannah is heel scherp, niets ontgaat haar. Ze kan, beter dan de vorige coach René Mijnders, onderscheid maken tussen de roeisters. Ze ziet wie het even wat rustiger aan moet doen, of voor wie een bezoek aan een sportpsycholoog zin zou kunnen hebben.'

Haar kracht is dat ze zich heel goed kan inleven in het gevoel dat roeiers hebben, zegt Paul Drewes, die tijdens de Olympische Spelen van Peking in de lichte vier zonder stuurman zat, die door Chayes werd gecoacht. 'Dat vind ik knap, want zelf heeft ze niet op een heel hoog niveau geroeid.'

Chayes kan keihard zijn, zegt Drewes. 'Ze ziet wat je zwakten zijn en neemt dan geen blad voor de mond. Dat vind ik goed. We waren niet bij de padvinders. Het probleem is alleen dat ze kan doorschieten. Wij hadden het met eten. Lichte roeiers moeten op gewicht zijn. Susannah had de theorie dat we, nadat we waren ingewogen voor de wedstrijd, langer dan twintig minuten moesten eten. Dus zat ze met een stopwatch bij ons aan tafel.

'Ik adviseer hetzelfde nu ook aan jonge roeiers. Maar zoals zij bleef controleren, werd het onaangenaam. Er waren ook periodes dat ze ons op het water niet losliet. Dan praatte ze vanaf de eerste haal over techniek, en gunde ze ons niet de rust om van het roeien te genieten.'

De Haan herkent die kritiek. 'Ze zit ons ook buiten de boot te veel op de lip. Dat is soms irritant. Mag ik zelf ook eens bedenken hoe ik iets wil aanpakken?'

Bidon

Een voorbeeldje. Voorafgaand aan de sparsessie controleert Chayes of iedereen een bidon bij zich heeft. Drewes: 'Ze houdt voortdurend je handje vast.' 'Ik zit vaak in een spagaat', zegt de coach. 'Tegenover de mensen die meer vrijheid willen, staan de mensen die juist meer structuur willen. Deze week vroeg een jonge roeister aan me of ik haar goed zou krijgen voor het WK. Daartegenover staan ervaren roeisters, zoals Annemieke, die je wat meer vrij moet laten. Het blijft schipperen.'

Drewes: 'Ze heeft een positie waarin je het nooit voor iedereen goed kunt doen. Voor haar moeten de individuele belangen ondergeschikt zijn aan het idee van de ploeg.' Hij hoopt dat het Chayes zal lukken met de vrouwen acht een iets meer ontspannen relatie te onderhouden dan destijds bij de lichte vier.

De ingewikkelde kanten van Chayes zullen door de vrouwen acht gemakkelijk worden geslikt, zolang ze de stijgende lijn vasthouden. Het belangrijkste doel is de Amerikanen te verslaan. Is het niet vandaag bij de finale in Bled, dan toch volgend jaar bij de Spelen in Londen.

Acht blijkt bij WK nog lang geen topploeg

'Ze hebben de finale verprutst', vond technisch bondsdirecteur René Mijnders na de onthutsende WK-finale van de Holland Acht. Er was reikhalzend uitgekeken naar de wedstrijd in het Sloveense Bled, maar die ontaardde in een deceptie. De boot kwam al direct na de start laatste te liggen en eindigde ook op die plaats. Duitsland greep het goud, in zijn dertigste op rij gewonnen wedstrijd.

'Vanaf de eerste haal zat het volgens mij niet goed. Het is vooral een technisch verhaal', zei Mijnders. Volgens hem verkeren de roeiers van de Acht door alle trainingskampen in topconditie. 'Maar als ploeg komen ze nog tekort. Je moet onder alle omstandigheden gezamenlijk een topprestatie kunnen leveren. En dat kan deze Holland Acht duidelijk nog niet.'

'Dit gaat nergens over', zei roeier Roel Braas. 'Woensdag zet je na Duitsland de snelste tijd neer, nu word je zesde op een straatlengte.' Het reparatiewerk tot de Spelen, waarvoor de Acht zich wist te plaatsen, mag een klein jaar duren.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden