Bescherming voor de nachtelijke hemel

Santa Fe is officieel een stad, maar wanneer de zon onder is, hervindt de plaats in de staat New Mexico haar wildheid: de wolfachtige coyotes trekken vrijelijk door de stad en hun gejank is het enige geluid dat de nacht vult.


De intense duisternis is ook een onderdeel van die wildernis, hier in de woestijn en op grote hoogte. Hoofdstad Santa Fe ligt ruim 2 kilometer boven zeeniveau. Soms, wanneer de woestijnwind opsteekt, vult zanderig stof de lucht boven de lage, roodbruine woningen.


Op een heldere voorjaarsavond is het de moeite om in een tuin te gaan liggen - of in een van de hot tubs, de hete bubbelbaden die in veel achtertuinen te vinden zijn. Door de hoogte en de geringe straatverlichting is het schouwspel in de hemel te bekijken als een vertraagde natuurfilm in hoge resolutie.


In grote, drukke, dichtbevolkte steden zoals New York en Los Angeles zijn de sterren zelden zichtbaar vanwege de lichtvervuiling. Het ruige zuidwesten van de VS is grotendeels onbewoond. Hier krijgen de maan en de duisternis de ruimte, net als de coyotes en de ratelslangen waar nieuwkomers voor worden gewaarschuwd.


Toch is het voor sommigen niet donker genoeg. Eind april publiceerde de lokale krant, de Santa Fe New Mexican, een serie artikelen naar aanleiding van Earth Week: de week van de aarde. De noemer was 'de zelfvoorzienende stad'. Santa Fe kampt met een constant watergebrek en het zou goed kunnen dat in de milieubewuste stad relatief het hoogste aantal hyperzuinige Toyota Priussen van de VS rondrijdt.


Een van de krantenartikelen had een kop die een thriller van Stephen King zou passen: Protecting the night. De nacht behoeft bescherming, bleek uit het stuk. 'Tweederde van de Amerikaanse bevolking kan de Melkweg niet meer zien', luidde Scott Kardell de noodklok.


Kardell leidt een groep die de International Dark-Skies Association heet. Het is een mooie Engelse naam die in het Nederlands minder poëtisch klinkt: de vereniging voor donkere luchten. Dark-Skies, gevestigd in buurstaat Arizona, maakt zich sterk voor een minimum aan kunstmatig licht.


In de VS kennen twintig staten en honderden gemeenten al 'lichtregulering'. In Santa Fe is het sinds 1998 verplicht om buitenlampen af te schermen, zodat ze enkel gericht schijnen, en nooit omhoog. Op het niveau van de gehele staat volgde New Mexico een jaar later met de 'wet ter bescherming van de nachtelijke hemel'; alweer zo'n tot de verbeelding sprekende benaming.


In het volstrekt verlaten noordoosten van New Mexico is bovendien Clayton State Park te vinden. Dat prijst zich zo aan: 'De beste donkere luchten van de het land!'


Kardell en andere activisten vinden dat de regels moeten worden aangescherpt. Het bewustzijn moet vergroot.


'De meeste diersoorten leven met een dag-en-nachtcyclus', zegt de astronoom Peter Lipscomb in de New Mexican. Zoals altijd dreigen de mensen vernietigend op te treden, vindt hij: 'We ervaren allemaal de nacht, en ze verdient onze bescherming.'


Wie vreedzaam dobberend in een onverlicht heet bubbelbad van de sterren boven Santa Fe geniet, moet zich afvragen of de bezorgde nachtwakers wel vaak genoeg omhoog kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden