Beschermen schijn-zzp'er blijkt averechts te werken

De pogingen van het kabinet om de positie van schijnzelfstandigen te verbeteren pakken averechts uit. Zeker 250 kleine zelfstandigen van een zorgbemiddelingsbureau in Purmerend zijn vorige week in de problemen gekomen doordat de belastingdienst deze zzp'ers als verkapte werknemers beschouwt.

Pogingen van het kabinet om de positie van schijnzelfstandigen te verbeteren, pakken averechts uit. Beeld anp

Door het verlies van hun vergunning zijn ze in één klap hun opdrachtgevers kwijt. Ook in het onderwijs staat de positie van zzp'ers ter discussie.

Het aantal zelfstandigen is de afgelopen jaren gegroeid tot bijna negenhonderdduizend. Zij werken steeds vaker voor slechts één opdrachtgever of keren als zzp'er terug bij hun oude baas. In het Sociaal Akkoord is in april afgesproken deze schijnzelfstandigheid aan te pakken om te voorkomen dat zzp'ers voor minder dan het minimumloon werken.

Forse naheffingen betalen
De Belastingdienst heeft ook het hoger onderwijs op de korrel. Een aantal hogescholen moest de afgelopen jaren forse naheffingen betalen omdat docenten die als zzp'er werken volgens de Belastingdienst geen ondernemer zijn. Vanaf 2015 mogen docenten niet meer als kleine zelfstandige werken, zegt een woordvoerder van de Vereniging Hogescholen.

In de thuiszorg is het gebruikelijk dat zzp'ers via bemiddelingsbureaus werken. Dat is historisch zo gegroeid en stamt uit de tijd dat alfahulpen een paar uur per week bijverdienden, zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Universiteit van Tilburg. 'Sommige zzp'ers maken meer uren. Dan is het niet gek dat de Belastingdienst kijkt of er sociale premies moeten worden afgedragen.'

Van ene op andere dag werk kwijt
Maar onder zzp'ers is veel onrust ontstaan. 'Door de zogeheten VAR-verklaring in te trekken maakt de Belastingdienst het zzp'ers in de zorg onmogelijk om te werken', zegt Johan Marrink, voorzitter van ZZP Nederland. 'Dat schijnconstructies worden aangepakt: prima. Maar waarom via de zzp'er en niet via de opdrachtgever', zegt Linde Gonggrijp van FNV Zelfstandigen. 'De zzp'ers krijgen een brief thuis waarin zij lezen dat zij van de ene op de andere dag hun werk kwijt zijn. Terwijl zij in de zorg nauwelijks om bemiddelingsbureaus heen kunnen.'

De Belastingdienst geeft geen commentaar op de kwestie rond het zorgbemiddelingsbureau in kwestie, Particura. Volgens een woordvoerder 'bestrijdt de Belastingdienst schijnconstructies en schijnzelfstandigheid. Dat past ook in het kabinetsbeleid om schijnzelfstandigheid aan te pakken.' Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid reageert soortgelijk. 'Hiermee willen we voorkomen dat er tegen lage tarieven, vaak onder het minimumloon, wordt gewerkt. Dat leidt tot een race naar de bodem en veroorzaakt oneerlijke concurrentie', zegt een woordvoerster.

Al jaren gedoogd
Particura is 'not amused' dat de Belastingdienst optreedt tegen een werkwijze die in de zorg al jaren wordt gedoogd. 'De Belastingdienst zit zzp'ers in de zorg al jaren op de hielen, maar dit heeft ons zeer verrast', zegt directeur Johan de Jong. Hij biedt de zzp'ers aan in loondienst te komen. ZZP Nederland vindt dat geen oplossing. 'Wie dat wil, moet als zelfstandige kunnen blijven werken', stelt Johan Marrink.

Toch erkent Noor Treffers, eigenaar van Puur Zorg Bemiddeling in Oosterhout, dat sommigen in de branche te veel als werkgever fungeren. 'We hebben een makelaarsfunctie, we brengen patiënt en zorgverlener bij elkaar. Maar dan kan je ze niet volgens een vast rooster laten werken.' Particura, maar ook de zzp'ers beginnen een procedure tegen de Belastingdienst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.