Beschermd door de ring

Volgende week komt een nieuw anticonceptiemiddel op de Nederlandse markt: een zachte ring in de vagina die wekenlang een lage dosis pil-hormonen afscheidt....

MOEDERFIRMA Akzo Nobel is vol verwachting over het nieuwe anticonceptiemiddel NuvaRing dat Organon volgende week in Nederland op de markt brengt. Toen de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten de anticonceptiering in 2001 toelieten, spoot de koers van het aandeel omhoog.

De Nederlandse gezondheidsautoriteiten reageerden wat zuiniger op het nieuwe product uit Oss. 'NuvaRing is vooral bestemd voor vrouwen die moeite hebben met de dagelijkse inname van een tablet', zegt het Geneesmiddelen Bulletin uit oktober 2001, waarin het product formeel werd aangekondigd.

Nu mogen de vrouwen in Nederland zelf gaan oordelen. Vanaf volgende week is de flexibele kunststofring met een diameter van 5 centimeter en een dikte van 4 millimeter op recept verkrijgbaar. Nederland volgt landen als de Verenigde Staten, Oostenrijk en België. In Duitsland komt het middel ook in februari op de markt. Er is zo'n twintig jaar aan de ideale ring gewerkt.

Revolutionair is de vinding niet, wel handig, want het dagelijkse slikken van de pil behoort ermee tot het verleden. De vrouw moet de ring zelf diep in de vagina tot bij de baarmoedermond inbrengen. De ring scheidt voortdurend twee hormonen af, die vergelijkbaar zijn met die in de 'moderne' pil.

Gedurende drie weken worden voldoende hormonen afgegeven om zwangerschap te voorkomen. Daarna hoeft de ring een week niet gedragen te worden. Na die week, waarin de menstruatie optreedt, moet de vrouw een nieuwe ring inzetten.

Gynaecoloog dr. Frans Roumen van het Atrium Medisch Centrum in Heerlen heeft de werking van de ring onderzocht, onder meer in opdracht van producent Organon in Oss. 'De vrouwen die meededen aan proeven met de ring waren bij aanvang wat huiverig, maar na afloop vroegen ze of ik nog wat ringen over had. Toen wist ik dat het middel in een behoefte voorziet.'

Een voordeel van NuvaRing, zegt Roumen, is dat vrouwen het middel zelf inbrengen en dus het gebruik van de anticonceptie onder controle hebben. Voorbehoedmiddelen als het spiraaltje en een hormoonimplantaat moeten door de arts worden geplaatst.

Ook voor het slikken van de anticonceptiepil is de hulp van de arts overbodig, maar daar stuit de dagelijkse inname soms op bezwaren. De pil moet elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip worden ingenomen. En dat wil wel eens vergeten worden, waarna de vrouw de kans loopt zwanger te worden.

De NuvaRing ondervangt dit bezwaar. De ring mag drie weken in het lichaam blijven zitten. Uiteraard moet de ring na die 21 dagen niet worden vergeten, maar dat komt niet zo precies. Roumen zegt dat de ring waarschijnlijk tot vier weken bescherming biedt.

En er zijn hulpmiddelen om vergeten te voorkomen. Zo biedt Organon in Oostenrijk vrouwen de mogelijkheid zich te abonneren op een sms-dienst. Ze krijgen dan op het gewenste tijdstip van de maand een berichtje op hun mobieltje dat het tijd is de ring te plaatsen. Ook kunnen ze een herinnering per e-mail krijgen.

Roumen ziet ook een medisch voordeel aan de pil. De hormonen uit de traditionele pil komen in het bloed via maag en lever, een omslachtige omweg. De pil is zo ontworpen dat er gemiddeld een voldoende hoge dosis aan hormonen in het bloed zit. Dat betekent dat de dosis kort na inname behoorlijk hoog is. 'De schommelingen in het hormoonniveau zijn bij pilgebruik groot', vat Roumen samen.

Met de NuvaRing gaat de hormoonleverantie anders. De kunststof waaruit de ring is gemaakt, laat de hormonen langzaam los en ze worden direct via de vaginawand in het bloed opgenomen. Daardoor zijn er geen schommelingen in de hormoonspiegels. 'De dosis hoeft derhalve niet zo hoog te zijn: in vergelijking met de traditionele pil is de dosis oestrogeen de helft lager.' Voor het overige verschillen ring en pil niet zoveel, bijwerkingen zijn dezelfde, maar mogelijk bij de ring minder heftig.

De vrouwen in het onderzoek reageerden goed op de ring in hun lichaam. Ongeveer 30 procent zei dat hun partner er iets van merkte bij het geslachtsverkeer, maar dat was zelden een reden om met de ring te stoppen. 'Je moet als man van heel goeden huize komen, wil je er echt last van hebben.'

Organon wil niet zoveel kwijt over de ring. Pas bij de presentatie, dinsdag in Amsterdam, wil het bedrijf nadere gegevens verstrekken, zoals de prijs van de NuvaRing. Net als voor de anticonceptiepil worden de kosten van de ring niet geheel vergoed. Navraag bij de apothekersvereniging KNMP leert dat voor drie ringen, goed voor drie maanden, 19,40 euro moet worden bijbetaald. Daarmee is de ring duurder dan de pil, waarvoor de eigen bijdrage voor drie maanden tussen de drie en tien euro ligt.

Ook seksuologen zijn tevreden met de komst van het nieuwe middel. Drs. Sanderijn van der Doef, verbonden aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie in Woerden, meent dat het middel de keuze voor vrouwen vergroot. De seksuologe heeft voor de RutgersNissoGroep brochures over voorbehoedmiddelen geschreven. Zij richt zich vooral op jonge vrouwen.

'Vooral voor die groep is de NuvaRing een uitkomst, omdat jongeren een onregelmatig leven leiden. Het is ook een voordeel dat ze na het beëindigen van de relatie onmiddellijk kunnen stoppen met het middel. Dat is met bijvoorbeeld het spiraaltje anders. Dan moet je weer naar de dokter.'

Van der Doef sprak deze week met GGD-medewerksters toevallig over het nieuwe middel. Bij die vrouwen bestond de vrees dat ze de ring na drie weken zouden vergeten. 'Dat lijkt mij ook een probleem, maar daar valt met e-mail of SMS wat aan te doen.'

Gynaecoloog dr. Jan Koudstaal van het Universitair Medisch Centrum Utrecht heeft niets met de NuvaRing te maken gehad. Hij is aarzelend over het nieuwtje. 'Hoe nieuw is het?', vraagt hij zich af. 'De werkzame stoffen zijn dezelfde als in de pil en ik vraag me echt af voor welk probleem de ring een oplossing biedt.'

Koudstaal merkt in zijn praktijk niet zo vaak dat mensen problemen hebben om de pil dagelijks te slikken. 'Het is een dagelijks ritme geworden, net zoals het tandenpoetsen. Ik zie eigenlijk geen vrouwen in mijn praktijk die ik met die ring zou helpen. Nou ja, misschien de vrouwen die moeite hebben, de pil regelmatig te slikken. Maar voor bijvoorbeeld de patiënten die geen hormonen willen gebruiken, biedt de ring geen uitkomst.'

De dosis hormonen is minder, erkent hij, maar hij wijst erop dat de beschreven bijwerkingen van de ring precies dezelfde zijn als van de gewone pil. 'De fabrikant claimt ook niet dat er minder bijwerkingen zouden zijn.'

Gynaecoloog Roumen uit Heerlen kijkt ook de kat uit de boom. 'Ik ga de ring niet propageren. Vrouwen komen zelf met vragen als ze over de ring hebben gelezen of er met hun vriendinnen over hebben gepraat. Dan geef ik ze voorlichting. Een vrouw die bijvoorbeeld niet aan haar eigen lichaam durft te komen, zal ik de ring niet aanraden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden