Beschamend

STATEN zullen vluchtelingen zo gunstig mogelijk behandelen. Zo staat het in het Verdrag van Genève uit 1951, het vluchtelingenverdrag waarbij Nederland partij is....

Maar volgens de Nationale Ombudsman is de praktijk in Nederland beschamend. Mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, geweld en repressie of wanhopig op zoek zijn naar een beetje meer welvaart, worden opgevangen in een smeerboel. Bovendien worden hen elementaire rechten zonder wettelijke basis onthouden. Sober is de opvang zeker, maar het vereiste van een humane behandeling is ver te zoeken, aldus de Ombudsman. In drie onderzochte aanmeldcentra verblijven asielzoekers dagenlang in onhygiënische, te warme en vaak overvolle wachtruimten zonder enige privacy. Het is er vies, het stinkt er en het is er uiterst oncomfortabel. Het recht op informatie wordt beknot door een verbod op het lezen van kranten of boeken en op het kijken naar tv-journaals en actualiteitenprogramma's. Het lijkt er veel op dat bewust is gekozen voor ondermaatste voorzieningen als vorm van officieuze ontmoediging.

Formeel beleid om Nederland minder aantrekkelijk te maken voor - met name economische - asielzoekers begint op 1 april met de inwerkingtreding van de nieuwe Vreemdelingenwet. Er wordt vanuit gegaan dat zich vanaf dat moment minder vluchtelingen zullen melden als gevolg van de verkorting van de procedures, waardoor vluchtelingen eerder weten waar ze aan toe zijn. Met het tot nu toe gevoerde beleid van pappen en nathouden had de asielzoeker de gelegenheid om zijn zaak jarenlang te rekken. Hoe langer het wachten was op een beslissing over toelating, hoe moeilijker het werd asielzoekers, die inmiddels vaak waren ingeburgerd, weg te sturen.

Het is de vraag of de wet het beoogde effect zal hebben. Want in een aantal opzichten wordt de positie van asielzoekers verbeterd. Erkende vluchtelingen krijgen meer rechten. Zij mogen werken of studeren, komen in aanmerking voor een huis en als ze voldoende inkomsten hebben mogen gezinsleden overkomen. Hierdoor zou de nieuwe regeling wel eens een aanzuigende werking kunnen hebben, zeker op vluchtelingen die hun kans op uiteindelijke toelating hoog inschatten.

Dit wordt wellicht ondervangen door een strengere ondervraging van de asielzoekers bij binnenkomst. Met het oog hierop kunnen zij straks drie weken in de aanmeldcentra worden vastgehouden. Het spreekt voor zich dat dit niet kan in de Augiasstallen die het volgens de Ombudsman op dit moment zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden