Column

Bert Wagendorp: 'Zomaar doodgeschopt - dat idee is onverdraaglijk'

Wie in de dood van de grensrechter per se meer wil zien dan een misdaad, komt uit bij gezag, schrijft columnist Bert Wagendorp.

Luc Castaignos (L) van FC Twente krijgt terwijl Wout Brama van FC Twente toekijkt een gele kaart van scheidsrechter Pieter Vink (R) tijdens de eredivisiewedstrijd FC Twente vs Feyenoord. Beeld null
Luc Castaignos (L) van FC Twente krijgt terwijl Wout Brama van FC Twente toekijkt een gele kaart van scheidsrechter Pieter Vink (R) tijdens de eredivisiewedstrijd FC Twente vs Feyenoord.

'Voetbal is liefde', heet een boek uit 2010 van Willem Vissers, sportverslaggever van de Volkskrant. Prachtig boek met mooie verhalen, maar de titel klopt natuurlijk niet. Je kunt liefde voelen voor het voetbal, je kunt met liefde voetbal spelen, maar voetbal is geen liefde. Voetbal is een harde contactsport, waarin spelers elkaar fysiek en verbaal naar het leven staan en bovendien voortdurend overhoop liggen met de scheidsrechter.

Controle
In elke voetbalwedstrijd zit een kern van geweld. In 1863 werden in Londen de eerste 'veertien wetten' van het voetbal opgesteld, bedoeld om dat geweld enigszins onder controle te houden. Wet 10: 'Een speler mag niet tegelijkertijd worden vastgehouden én geschopt.' Afzonderlijk was toegestaan.

Na de tragische dood van de Almeerse grensrechter zitten we weer even mooi met onszelf in de maag. Dit gebeurt op onze velden. Van medelijden met het slachtoffer, via woede op de daders, komen we snel aan in onze eigen ziel: wat zegt zo'n gebeurtenis over ons?

Het antwoord 'ik zou het bij god niet weten' is verboden.

Een grensrechter wordt niet zomaar doodgeschopt - een gruweldaad zonder diepere betekenis is onverdraaglijk. De dood komt vast en zeker met een boodschap; maar welke?

Beschavingsoffensief
Komend weekend wordt er niet gevoetbald, maar de KNVB hoopt dat veel van de 1,2 miljoen leden toch naar de clubkantine komen, om daar in de spiegel te kijken en een antwoord te formuleren op de vraag wat we hiermee aan moeten. Voorzetten in overvloed, de afgelopen dagen.

In het hoofdredactioneel commentaar schreef Peter Giesen gisteren dat rond het voetbal 'een beschavingsoffensief moet worden gevoerd'. Misschien, al zou je ook kunnen volhouden dat voetbal een beschavingsoffensief is. En nog een vrij succesvol ook, ondanks alle sombere geluiden. Elk weekend rennen 1,2 miljoen mannen en vrouwen woest op elkaar af, met de bal als inzet en het verslaan van de tegenstander als heilig doel waarvoor veel is geoorloofd. Dat verloopt heel vaak met niet meer dan hier en daar een onvertogen woord of een tackeltje. Stel je de ramp voor als dezelfde horde met elkaar in de clinch zou gaan buiten de kaders van kalklijn.

Wie in de dood van de grensrechter per se meer wil zien dan een misdaad, komt uit bij gezag. De voetbalscheidsrechter en zijn assistenten zijn de regenten in een gesimuleerde samenleving van 25 burgers - plus de betrokkenen in de dugout en langs de lijn. Elk weekend kun je bij Studio Sport zien wat er met die regenten gebeurt. Spelers voeren continu rituele oorlogsdansen uit, waarbij ze de arbiter in vele talen de tyfus toewensen na een beslissing in hun nadeel.

Je zou kunnen afspreken: één woord van protest tot de scheids en je vliegt eruit. Maar dat doen we niet.

Blunders
Voetbalcommentatoren laten hun verbale agressie jegens de scheidsrechter de vrije loop en na afloop wordt de brave man geacht voor de camera te verschijnen om zijn beslissende blunders uit te leggen en door het stof te gaan.

Je zou kunnen zeggen: we komen niet aan de autoriteit van de scheidsrechter, en dat hij fouten maakt is ingecalculeerd en verder oninteressant. Dat doen we ook niet.

Waarom zou tuig van de richel dat toch al de neiging heeft vooral respect te eisen dan denken dat ze de regentjes in hún groene universum wel met respect moet behandelen?

Maar ook dat is sociologie van de kouwe grond in Grand Café Verbijsterd.

Mannetje of wat nemen de grens te grazen en raken 'm net even verkeerd, that's it. Soms is voetbal pure haat.

Bert Wagendorp is columnist voor de Volkskrant. Hij schrijft drie keer per week een column.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden