Bert Wagendorp: 'Twittermeisje symboliseert wanhoop én moed in hel van Aleppo'

Een van de evacués uit Aleppo is de 7-jarige Bana Alabed, die wereldwijd aandacht genereerde met updates via een twitteraccount, dat werd beheerd door haar moeder. Lees hier de column van Bert Wagendorp van afgelopen weekend over Bana.

Het Twitteraccount van het 7-jarige Syrische meisje Bana.

De laatste tweet die de 312 duizend volgers van Bana Alabed uit Aleppo vrijdagochtend rond tien uur ontvingen, luidde als volgt: 'Please save us now. - Bana #Aleppo'. Bana Alabed is 7 jaar oud en de beroemdste inwoner van Aleppo, de stad in Syrië die van een bloeiend industrieel en cultureel centrum is veranderd in de hel. Het meisje is binnen een paar maanden een symbool geworden, draagster van wanhoop, chaos, vernietiging en machteloosheid. Maar ook van moed en volharding.

In september, toen het Syrische leger oprukte in de stad en de Russische bombardementen in hevigheid toenamen, begon Bana te twitteren. Haar eerste boodschap, op 24 september, luidde: 'I need peace'. Het meisje lijkt soms wel erg wijs over voor haar leeftijd en haar Engels is bovengemiddeld, maar dat komt doordat haar moeder Fatemah de berichten op internet zet en lerares Engels is. Ze heeft bovendien journalistiek gestudeerd en wist dus dat de tweets van een 7-jarige in het Westen meer aandacht zouden trekken dan die van een volwassen vrouw, en aandacht was haar doel.

En zo kijkt een groeiende groep mensen nu al twaalf weken door de ogen van @AlabedBana naar de verschrikkingen van Aleppo - haar moeder maakt ook filmpjes op Periscope. Vaak is de toon opmerkelijk nuchter ('Goedemorgen uit Aleppo, we leven nog') maar bijna altijd voel je de diepe angst: het meisje kijkt dag na dag de dood in de ogen.

Je kon er op wachten dat de authenticiteit van de tweets in twijfel zouden worden getrokken. Waar haalden ze de stroom vandaan? Hadden ze daar nog wifi? Zoals in elke oorlog is ook in Aleppo de waarheid het eerste slachtoffer -waarom zou Bana geen propagandabedenksel zijn van de rebellen in de stad?

Behalve het manipuleren van de werkelijkheid was er vermoedelijk nog een reden voor de pogingen Bana's bestaan in twijfel te trekken. Het meisje confronteert ons met onze onmacht en onverschilligheid. Wanneer ze lekker zat te twitteren vanuit Engeland, zoals werd gesuggereerd door internetcynici, viel het met de verschrikkelijkheden die ze meldde vast ook wel mee en waren de reguliere media weer flink aan het overdrijven. Zo zijn er ook altijd mensen geweest die de echtheid van het Dagboek van Anne Frank in twijfel hebben getrokken, in een poging de angel uit het huiveringwekkende verhaal van de Holocaust te trekken.

Maar donderdag verscheen een rapport van de Britse internetjournalisten van Bellingcat. Ze hadden het huis van het gezin Alabed in Oost-Aleppo gelocaliseerd, op het dak stonden zonnecollectoren en ja, er was nog wifi. '@AlabedBana is real', luidde de conclusie.

President Assad zei onlangs tegen een Deense journalist die hem naar Bana vroeg dat het meisje propaganda bedreef voor 'de terroristen': hoe een kind van 7 een genadeloze massamoordenaar tot nog meer leugens wist te dwingen.

Op 30 november twitterde Fatemah: 'APPEAL to the world - Ik & Bana hebben doodsbedreigingen ontvangen & we zijn ervan overtuigd dat we binnenkort doelwit zullen zijn van het Syrische leger vanwege ons account en onze boodschappen.'

Bana's laatste bericht was gisteravond al 3.400 keer geretweet - ook daaruit sprak machteloosheid. Maar haar volgers zijn wel haar enige bescherming.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.